interview

‘We leven nog altijd in een PS-staat'

©Anthony Dehez

Nu hij Rodania niet kan overnemen gaat Jean-Pierre Lutgen op zoek naar een nieuwe partner voor Ice-Watch. Als dat lukt, volgt de politiek misschien.

‘Kijk, zie je die twee kabels daar?’ Jean-Pierre Lutgen wijst omhoog naar de gevel van zijn hoofdzetel in het centrum van Bastogne. ‘Tot vorige week hing daar onze lichtreclame van Ice-Watch. Maar die moest weg van de gemeente.’

Hij draait zich om en wijst de andere kant uit. ‘Die van dat vastgoedkantoor aan de overkant mag gewoon blijven hangen. Omdat die ondernemer wel goede banden heeft met het stadsbestuur.’

Lutgen ligt al jaren overhoop met de gemeente, waarvan zijn broer Benoît officieel burgemeester is, maar zich als voorzitter van de cdH laat vervangen door een partijgenoot. Jean-Pierre en Benoît spreken al jaren niet meer met elkaar.

Jean-Pierre Lutgen

Jean-Pierre Lutgen (52) studeerde politieke wetenschappen. Hij werd actief in de verkoop van reclame- en promotieartikelen. In 2009 lanceerde hij Ice-Watch op een horlogebeurs in Basel. Hij is de broer van Benoît Lutgen, cdH-voorzitter en titelvoerend burgemeester van Bastenaken. De broers hebben een gespannen relatie.

De familievete weegt op de bedrijfsvoering, zegt de ondernemer. ‘Natuurlijk moet je de regels volgen. Maar ik word voortdurend tegengewerkt. Op sommige momenten wou ik echt mijn boeltje pakken en elders gaan investeren.’

Lutgen vertelt over de tientallen controleurs die hij over de vloer kreeg. ‘Na onze oprichting in 2009 groeiden we in drie jaar tijd razendsnel tot een omzet van 120 miljoen en een winst van 20 miljoen euro. Meteen kreeg ik controle: de fiscus, sociale inspectie, douane, btw, alles erop en eraan. Als iemand zo plots succesvol wordt, gaan direct alle alarmbellen af in dit land. Dat is niet mogelijk, daar hangt een reukje aan, denkt men. Ze hebben zes maanden alles ondersteboven gekeerd, en niets gevonden.’

Lutgen omschrijft zichzelf graag als een rebel.

‘Mijn vrouw werkte bij Clearstream, een grote financiële instelling in Luxemburg waar elke werknemer met een Audi als bedrijfswagen reed. Terwijl ik maar wat in de marge bezig was met de import van advertentiegadgets uit Azië. Oei, ik ben fout bezig, dacht ik, toen ik zag hoe die Audi’s elke vier jaar dikker werden.'

'Toen ik met Ice-Watch begon, ging ik meteen bijna failliet. In 2009 moest ik bij haar 30.000 euro lenen om een stand te kunnen huren op de grote horlogebeurs van Basel. Daar is alles in een stroomversnelling gekomen. Intussen is mijn vrouw, net als vele anderen uit de financiële sector, ontslagen.’

De ondernemer ergert zich aan de risicoaversie in ons land. ‘We zijn enkel met onze rechten bezig: we verwachten steeds meer van de overheid, maar willen er zelf niets voor doen. Terwijl het grootste deel van de bevolking een beter leven heeft dan Louis XIV. Als hij een tandontsteking had, was er geen antibiotica. Als hij zijn neef in Spanje wou bezoeken, kon hij geen Ryanair-vlucht van 19 euro nemen. Wij hebben alles en doen niets anders dan klagen.’

Lutgen werd enkele maanden geleden verkozen tot Franstalige Manager van het Jaar, hoewel het de jongste jaren bergaf gaat met Ice-Watch. De verkoop is in 2016 teruggevallen tot 40 miljoen euro, de winst tot 4,5 miljoen euro. Vorig jaar is dat wellicht nog maar 1,5 miljoen. ‘Dat komt omdat we 3 miljoen euro geïnvesteerd hebben in sociale media om het merk een nieuwe dynamiek te geven’, zegt Lutgen.

Kopen jongeren steeds minder horloges

Jean-Pierre Lutgen: ‘Absoluut. Ten eerste is er een steeds grotere groep die niet te koop wil lopen met sieraden of bekende merken. Ten tweede zijn er veel jongeren die zich afkeren van de rush van de tijd. Ze eten als ze honger hebben, ze werken als het hen uitkomt, ze spreken niet op voorhand af met vrienden.'

'En ten derde is er de opmars van de smartwatches. Apple is de grootste horlogebouwer ter wereld geworden. Die markt is niet voor ons, omdat de marges er te laag liggen. Apple verkoopt zijn producten gemiddeld tegen het dubbele van de productieprijs. In de traditionele horlogewereld, waar de distributieketen veel uitgebreider is, moeten de marges over veel meer spelers verdeeld worden.’

Is het daarom dat u enkele maanden geleden aankondigde dat u het bedrijf wil verkopen?

Lutgen: ‘Ice-Watch is voor mij een jonge volwassene. Als kind is hij heel snel gegroeid, hij heeft zijn puberteit doorgesparteld, is daar ongeveer uit gegroeid en is nu klaar voor het huwelijk. Hij kan alleen verder, maar zal meer tot zijn recht komen in een groter geheel.'

Blijkbaar is het voor een Vlaming niet zo evident om zijn business aan een Waal over te laten.

'Ons probleem is dat het merk Ice-Watch het enkel van horloges moet hebben. Terwijl concurrenten als Hugo Boss, Lacoste, Tommy Hilfiger en Ferrari hun horloges kunnen opnemen in een veel grotere marketingmachine. Ons merk zou goed passen in een middelgrote onafhankelijke horlogegroep zoals Festina.’

U zag al een bruidskandidaat in eigen land: Rodania. Maar eigenaar Philippe Cracco sloeg uw avances kordaat af. Waar lag het probleem: bij de prijs die u voor het horlogemerk wou betalen?

Lutgen: ‘In eerste instantie niet, want we hadden een akkoord. Maar toen vroegen ze plots enkele miljoenen extra. Twee jaar geleden had Montebi, het bedrijf achter Rodania, nog een omzet van 17 miljoen euro, nu is dat al gezakt naar 8 miljoen. En dat met nog steeds 25 werknemers. De jongste jaren hebben ze telkens 7 miljoen euro verlies gemaakt. Wij konden dat rechttrekken door het merk in onze commerciële structuur te integreren. Maar de toekomst voor Rodania op eigen houtje zie ik niet rooskleurig in.’

Was het een kwestie van persoonlijkheden: klikte het niet met Cracco?

Lutgen: ‘Ik heb hem drie keer ontmoet en dat ging heel goed. Maar voor de CEO van Montebi lagen de zaken wat moeilijker. Blijkbaar was het voor een Vlaming niet zo evident om zijn business aan een Waal over te laten.’

Speelde dat echt een rol?

Lutgen: ‘Dat denk ik wel, ja.’

Gaapt er een grote kloof tussen de Vlaamse en Waalse ondernemerswereld?

Jean-Pierre Lutgen. ©Anthony Dehez

Lutgen: ‘Niet meer dan tussen het Nederlandse, Duitse of Franse bedrijfsleven. Een ondernemer is een ondernemer. Bij sommige Vlamingen leeft misschien wel nog het cliché dat de Walen luieriken zijn. Maar scheer ons hier alsjeblief niet over dezelfde kam als Luik of Charleroi. De PS haalt hier maar 10 procent van de stemmen. Bastogne is als Dallas: er zijn meer koeien dan mensen en hier wordt keihard gewerkt. Hier staken mensen niet. De Ardennezen zijn uit hetzelfde hout gesneden als Vlamingen uit de Kempen.’

Kent u veel Vlaamse ondernemers?

Lutgen: ‘Ik verdeel mijn tijd tussen Bastogne, Brussel, Parijs en Hongkong. Misschien zou ik wat meer moeten netwerken in Vlaanderen, ja. Ik heb wel contacten gehad met Michèle Sioen, Michel Moortgat en Marc Saverys, maar voor de rest ken ik misschien te weinig mensen in Vlaanderen.’

En de industrieel Joris Ide, hebt u hem al ontmoet?

Lutgen: ‘Jawel, de eerste keer heeft hij me benaderd op de horlogebeurs in Basel. En ik wist niet wie hij was, stel je voor.’

Hij heeft ook een horlogemerk, Lebeau-Courally. Is dat geen mogelijke partner, nadat Rodania mislukt is?

Lutgen: ‘Daarvoor zijn onze benaderingen te verschillend. Ik zit al jaren in de horloge- en modebusiness. Hij is een industrieel die rijk geworden is in de bouw. Bovendien zit hij met horloges van 15.000 euro in een heel ander gamma dan het mijne.’

De Belgische economie draait weer op volle toeren. Valt dat ook in Wallonië te merken?

Lutgen: ‘We hebben alle middelen om te kunnen slagen, maar gebruiken die niet. En maak u geen illusies: het is niet omdat de PS niet meer in de Waalse regering zit, dat België geen PS-staat meer is. Wij hebben momenteel een probleem met de douane, omdat we een lading horloges terug moeten sturen naar China voor aanpassingen.'

Ice-Watch

Ice-Watch boekte in 2016 een geconsolideerde omzet van 42 miljoen euro en een nettoresultaat van 4,4 miljoen. Het horlogemerk heeft 45 werknemers in Bastogne en 22 in Hongkong.

'Het is overduidelijk dat we dan geen twee keer douanerechten moeten betalen, maar de administratie heeft wettelijk gezien dertig dagen om te antwoorden. Dat zal ons dus weer bloed, zweet en tranen kosten om dat geregeld te krijgen, zelfs binnen die dertig dagen.’

En toch vond u het een slechte zaak dat uw broer als voorzitter van de cdH de trekker uit de Waalse PS-regering trok?

Lutgen: ‘Jawel, omdat je sowieso moet samenwerken met de PS’ers die in de administratie zitten, en dat je met zo’n confrontatie niets bereikt. Nu blijft Elio di Rupo rustig zitten en kan hij vanuit de oppositie nog meer de radicaal-linkse toer van de PTB opgaan, terwijl ik er veel meer in geloof dat je door samenwerking met bijvoorbeeld iemand als Paul Magnette Wallonië wel kan hervormen.’

U was zelf een tijdje actief in het CDF, een afscheuring van het cdH. Overweegt u om opnieuw in de politiek te stappen?

Lutgen: ‘Dat blijft een optie, ja.’

Wilt u opkomen bij de gemeenteraadsverkiezingen? Uw naam circuleert als mogelijke kandidaat voor de MR?

Lutgen: ‘Dat blijft mogelijk. Het hangt nog wat van het concrete project af, en van de mensen die er zich achter willen zetten. Toen mijn vader burgemeester werd, wilden tientallen mensen zich achter zijn campagne scharen. Nu staan de burgers steeds minder te springen om zich in te zetten voor politieke kandidaten.’

Als u in de politiek gaat, wordt u een rechtstreekse concurrent van uw broer. Komt het ooit nog goed tussen jullie?

Lutgen: ‘Mijn deur staat altijd open.’

Na uw verkiezing tot Manager van het Jaar stuurde hij een tweet de wereld in met felicitaties. Is dat geen goed teken?

Lutgen: ‘Dat was geen tweet van hem, maar van de partij. Maar intussen heeft hij me wel een boek gestuurd met felicitaties.’

Komt er dan toch een verzoening?

Lutgen: ‘Met felicitaties ben ik niet veel. Dat hij eerst de problemen oplost die ik heb met de gemeente.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect