Chinese motor van Punch Powertrain valt stil

Bij de Truiense maker van versnellingsbakken Punch Powertrain verdwijnen zo'n 200 jobs. Maar daar kunnen er in september nog bijkomen. ©Photo News

Het Truiense autotoeleveringsbedrijf Punch Powertrain profiteerde jaren van zijn gok op de groeiende Chinese markt, maar dat sprookje is ten einde. Drie jaar na de waanzinnige verkoop van het bedrijf voor 1 miljard euro regent het 200 ontslagen. Is Punch te optimistisch geweest?

‘Het is altijd dezelfde shit. De arbeiders moeten opdraaien voor de problemen.’ De reactie van de vakbondsman Raf Dal Cero (ABVV) verwoordt het ongenoegen bij de 1.008 werknemers van de auto-onderdelenfabrikant Punch Powertrain in Sint-Truiden. Die maakte gisteren bekend dat 172 banen van arbeiders en 16 van bedienden worden geschrapt.

Een snelle rekensom leert dat bij de arbeiders iets meer dan een op de drie (36%) moet vertrekken. De bedienden, met 535 de grootste groep, komen zo goed als ongeschonden uit de herstructurering (-3%).

Maar schijn bedriegt. ‘De aangekondigde reorganisatie slaat alleen op de productieafdeling voor versnellingsbakken. Eind september volgt een reorganisatieplan voor de onderzoeksafdeling en de ondersteunende diensten’, zegt Nadia Gueroui van de christelijke bond ACV. En daar vrezen de bonden een gelijkaardige ingreep. Als die vrees wordt bewaarheid, verliest de technologieparel van Limburg ruim een derde van het personeel.

Punch Powertrain

> Maker van automatische versnellingsbakken.

> Werd in 2016 voor een recordprijs van ruim 1 miljard euro verkocht aan de Chinese groep Yinyi. De deal leverde een enorme return op voor de investeerders Gimv, LRM en Capricorn.

> Begonnen als dochter van DAF. De huidige naam herinnert aan de doorstart via de groep Guido Dumarey (Punch Power-glide), maar beide Punchen hebben geen link meer.

> Onder impuls van de eerder dit jaar plots overleden CEO Cor van Otterloo ontpopte het bedrijf zich tot de huisleverancier van aandrijfsystemen voor goedkope Chinese autobouwers. Vorig jaar kwam er een grote deal met PSA (Peugeot,Citroën en Opel) voor transmissies voor nieuwe hybride auto’s.

> Er werken 1.000 mensen bij Punch in Sint-Truiden en een 300-tal in China en enkele buitenlandse onderzoekslabo’s.

> Vorig jaar zakte de omzet met 44 procent tot 441 miljoen euro. Het bedrijf mikte op een omzetgroei tot 2,5 miljard euro in 2022.

Naar de oorzaken is het niet ver zoeken. Punch Powertrain bouwt CVT-versnellingsbakken, een segment dat vooral in Azië populair is, en levert nagenoeg uitsluitend aan Chinese fabrikanten. Door de instorting van de Chinese markt zijn de volumes bijna gehalveerd van 713.000 naar 407.000 stuks. De langverwachte heropleving laat op zich wachten. Het management mikt voor dit en volgend jaar op amper 400.000 stuks. De huidige situatie - met 300 arbeiders die al zo’n jaar in tijdelijke economische werkloosheid zitten - kon niet blijven duren.

Het management wil daarom de CVT-productie vanaf volgend jaar stapsgewijs naar China verhuizen. Dat is een serieuze koerswijziging. Nu gebeurt de ontwikkeling en de productie van de belangrijkste componenten in België. De minder cruciale onderdelen worden ingekocht of in Chinese Punch-fabrieken gemaakt, waar ook de eindassemblage gebeurt.

Van een Ford Genk-scenario is geen sprake, want Punch Powertrain heeft een toekomstperspectief, zegt Stijn Bijnens, de voormalige gedelegeerd bestuurder van LRM. Hij volgt de turbulente geschiedenis van Punch Powertrain al een decennium van nabij. De Vlaamse ‘investeringsmaatschappij voor Limburg’ pompte een decennium geleden geld in de ‘lege fabriek’, maakte de fenomenale omzetgroei mee en cashte een veelvoud bij de verkoop van de exportkampioen in 2016.

Die verkoop, aan het toen onbekende Chinese vastgoed- en conservenconglomeraat Yinyi, wordt nu bekritiseerd. Bij de verkoop klonk immers: ‘Er komt geen delokalisatie naar China, wel een groei van de Limburgse tewerkstelling van 1.000 naar 1.200’. Nu verdwijnt de productie en dreigen we op de helft van 1.200 te landen. ‘Door de verkoop aan de Chinezen is de Belgische technologie naar China gelekt. Meteen ontstonden lokale Chinese concurrenten die het bedrijf nu pijn doen’, zegt een sectorkenner.

Paard van Troje

Is de Chinese eigenaar een paard van Troje? Onzin, vindt Bijnens, die sinds de verkoop onafhankelijk bestuurder is bij Punch Powertrain. ‘Ja, er zijn recent Chinese concurrenten op de markt gekomen, terwijl Punch vroeger samen met twee Japanse groepen de markt voor zich had. Maar die markt is vrij. Een Chinese concurrent heeft gewoon technologie bij Bosch gekocht. Die concurrentie zou ook ontstaan zijn als het bedrijf in Belgische handen was gebleven.’

Achteraf gezien hebben de vorige aandeelhouders (LRM, het beursgenoteerde Gimv en de durfkapitaalgroep Capricorn) Punch Powertrain op een perfect moment verkocht. De verkoop in China liep als een trein en de projecten in de pijplijn zouden de omzet nog verdubbelen. De verkoop heeft de Vlaamse overheid, die in zowel LRM, Gimv als Capricorn participeert, een meerwaarde van 500 miljoen euro opgeleverd, zegt Bijnens. ‘Als ze niet hadden verkocht, hadden ze er nu 100 miljoen extra in moeten steken.’

Is Punch Powertrain te optimistisch geweest? De geplande fabriek in Iran moest geannuleerd worden door verzet uit de VS, die bedrijven willen beletten zaken te doen in dat land. De grote instorting van de vraag naar auto’s in China kon niemand voorzien, klinkt het unisono.

Het bedrijf was nochtans voorbereid. De toekomstvisie die wijlen CEO Cor van Otterloo jaren geleden schreef, past op een bierviltje. CVT-technologie, een oudere en in het Westen niet populaire technologie, verkopen in groeilanden. Dat levert cashflows op om zwaar te investeren in onderzoek en ontwikkeling naar nieuwe aandrijfsystemen voor hybride of elektrische wagens waar klanten in Europa wel warm voor zouden lopen.

De instorting van de Chinese markt komt twee jaar te vroeg.
Stijn Bijnens
bestuurder Punch Powertrain

En dat leek te lukken. Vorig jaar werd een gigantisch contract gesloten met de Franse autobouwer PSA voor DCT-technologie (Dual Clutch-versnellingsbakken). Die zou PSA inbouwen in hybride wagens van zijn merken Peugeot, Citroën en Opel. Maar pas... vanaf 2022. De instorting van de Chinese markt komt dus eigenlijk twee jaar te vroeg, oordeelt Bijnens.

Door de abrupte crash van de CVT-markt verschrompelde de winst vorig jaar en kon Punch Powertrain de voorwaarden van zijn leningen van 350 miljoen euro bij de banken niet respecteren. De schuldratio bedroeg eind 2018 meer dan 7 keer de brutobedrijfswinst (ebitda), fors meer dan de afgesproken drempel van 2,25. Voorlopig geven de banken het bedrijf respijt, maar het kreeg wel het signaal dat de kosten naar beneden moesten.

De huidige herstructurering gebeurt niet meer door van Otterloo. De charismatische Philips-manager overleed begin dit jaar plots na een korte ziekte. Directielid Barend Braaksma moest het roer tijdens de storm overnemen.

De delokalisatie naar China lost het kostenprobleem voor CVT op, maar de vraag blijft hoe Punch zijn dure onderzoeksmachine de komende jaren moet financieren. Een deel van de technici en ingenieurs houdt zich bezig met het aanpassen van het product aan de specifieke noden van elk automodel. De kans bestaat dat een deel van dat ontwikkelingswerk mee met de productie naar China verhuist.

Punch Powertrain bezit ook het grootste researchcentrum van Limburg en doet erg vernieuwend onderzoek naar tal van aandrijfsystemen. Doordat de autosector compleet aan het veranderen is, zijn er enorme opportuniteiten. Maar al die programma’s slorpen bergen geld op en kunnen niet meer met de gedaalde CVT-kasstroom gefinancierd worden.

De Chinese eigenaar Yinyi heeft al 70 miljoen euro extra geïnvesteerd in het bedrijf, maar het is niet duidelijk of die nog veel meer geld in het bedrijf kan en wil pompen. Yinyi zit in een procedure van gerechtelijke reorganisatie door financiële moeilijkheden. Al wijzen kenners erop dat de rechtstreekse Punch-eigenaar een beursgenoteerd Yinyi-vehikel is dat niet direct door die procedure is getroffen. Toch is het management van Punch al op zoek gegaan naar alternatieve financiering, valt te horen. De raad van bestuur van LRM heeft 20 miljoen euro toegezegd, maar dat bedrag is nog niet opgenomen.

Vacatures

Hoe dan ook zal in Sint-Truiden nog verder gesaneerd worden. ‘Er moeten keuzes gemaakt worden in de ontwikkelingsprogramma’s om de kosten van de R&D-afdeling aan te passen’, klinkt het in een mededeling van de directie, die verder geen commentaar wil geven. Ook bij de ondersteunende diensten loopt nog een besparingsoefening.

Dat het modelbedrijf zwaar wordt getroffen, komt hard aan in Sint-Truiden, waar de meeste arbeiders ook wonen. Het stadsbestuur wil alles inzetten om het PSA-project te laten slagen. ‘Als er hulp van de overheden nodig is, zullen we ons daarvoor inzetten’, zegt burgemeester Veerle Heeren (CD&V). ‘De stad wil meewerken aan een tewerkstellingscel.’ Ze rekent erop dat technisch geschoolde mensen waarschijnlijk snel een nieuwe job vinden. ‘In de buurt hebben we een grote automotivecluster met de schokdemperproducent Tenneco, VCST en Bosch in Tienen.’

Bij VCST zijn er allicht geen vacatures. Het bedrijf, de overbuur en belangrijke tandwielleverancier aan Punch Powertrain, kreeg eerder dit jaar te horen dat goedkoper geproduceerd moest worden. ‘Punch heeft ons product uit Sint-Truiden en Roemenië uitbesteed aan een Chinees bedrijf dat 15 procent goedkoper produceert. Daar konden wij niet tegen op’, zegt Jean-Christophe Seynaeve, de eigenaar van de industriële groep BMT waartoe VCST behoort.

Over enkele maanden loopt het laatste contract tussen VCST en Punch Powertrain af. Maar ook een contract tussen VCST en een Amerikaanse klant dooft uit. Daardoor worden de activiteiten in Sint-Truiden verder afgebouwd, maar daar is nog niets over beslist. Seynaeve blijft voorlopig optimistisch: ‘2019 verloopt zoals we hebben ingeschat’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect