Europees juridisch initiatief tegen VW in dieselschandaal

Een e-wagen van Volkswagen dat met een omvangrijk elektrificatieplan het dieselschandaal achter zich wil laten. ©REUTERS

Europese eigenaars van een Volkswagen slaan de handen in elkaar om van de Duitse autobouwer een collectieve regeling af te dwingen voor de gevolgen van het dieselschandaal. Het startschot voor de Europese actie werd dinsdag gegeven in Brussel.

Vier jaar geleden kwamen Volkswagen en een reeks andere autobouwers zwaar in opspraak toen uitlekte dat ze geknoeid hadden met de uitstootgegevens van hun dieselwagens. Die bleken in de praktijk schadelijker en vervuilender dan op papier en verloren daardoor aan waarde. Dat leidde wereldwijd tot rechtszaken, vooral tegen Volkswagen.

Bij de afwikkeling van die rechtszaken is er een groot verschil tussen Europa en daarbuiten. Terwijl er in de VS een miljardenschikking kwam, gevolgd door eveneens dure regelingen in Australië en Canada, en VW in Brazilië werd veroordeeld om duizenden autobezitters te vergoeden, weigert het concern in Europa een collectieve oplossing. Het voert aan hier geen regels geschonden te hebben. 

Verdeel en heers

VW wordt in Europa nochtans belaagd door tal van juridische procedures, maar hanteert volgens critici een verdeel-en-heerspolitiek om te ontsnappen aan een oplossing. Bovendien speelt het op de dreigende verjaring die in een aantal landen al in september 2020 een feit kan zijn. Eerder dit jaar konden de gedupeerde klanten wel een overwinning optekenen in Praag: een rechtbank legde daar voor zover bekend voor het eerst in Europa een collectieve vergoeding op zoals in de VS.

Om de druk op VW fors op te voeren komt er nu een Europees initiatief, met rechtszaken in tal van EU-landen om het bedrijf te dwingen tot een schikking. Die kan dan bindend worden verklaard voor heel Europa via de zogenaamde WCAM-procedure in Nederland, bij ons vooral bekend van de Fortis-schikking. Die aanpak is voor zover bekend een Europees precedent.

Het initiatief gaat uit van de in de zomer in Nederland opgerichte Diesel Emissions Justice Foundation, een stichting zonder winstoogmerk. Die groepeert intussen meerdere duizenden Nederlandse VW-klanten en schakelt een versnelling hoger door Europees te gaan, meldde ze dinsdag op een persconferentie op een toepasselijke plaats, het museum Autoworld in Brussel.

Procesfinanciers

De stichting roept VW-klanten elders in de EU op zich aan te sluiten op een no cure, no pay-basis. Pas als Volkswagen met geld over de brug komt, dienen ze een deel daarvan af te staan om de kosten te vergoeden en de professionele procesfinanciers achter de stichting, verenigd in de vennootschap Consumer Justice Network, terug te betalen. Wie die financiers zijn, wordt niet bekendgemaakt. Het gaat om Angelsaksische en andere partijen.

Buiten Nederland en België zal de stichting ook in Frankrijk en Spanje naar de rechtbank trekken. ‘Als het nodig is, zullen we ook in andere EU-landen procederen tegen Volkswagen, zodat het besef ontstaat bij het bedrijf dat er een oplossing moet komen. We zullen whatever it takes doen, zoals Mario Draghi (ex-ECB-voorzitter, red.) zei voor de redding van de euro’, zegt Femke Hendriks, de directeur van de stichting.

Fortis

Die trok ook topexperts aan en gaat in alle landen een aantal gerenommeerde advocaten inschakelen om VW-klanten te verdedigen. Voor België nemen de pleiters Laurent Arnauts (WATT Legal) en Geert Lenssens (SQ Law) deel aan het initiatief. Ze zijn bekend van andere massaschadedossiers zoals Fortis, L&H, Nyrstar en Arco. Beiden hebben in België al twee rechtszaken aangespannen tegen VW. Voorts is er onder meer een procedure van Test-Aankoop, maar die is beperkt.

Arnauts en Lenssens brachten op de persconferentie een nieuw element aan tegen Volkswagen: het gelijkvormigheidsattest bij elke wagen waarop de uitstoot vermeld staat. Die attesten zijn volgens hen niet conform de werkelijkheid en dus vals. Dat argument, versterkt door een Belgisch precedent voor de aankoop van een Audi, gaan ze uitspelen in de lopende rechtszaken, maar er komt ook een onderzoek naar een mogelijke strafklacht op grond daarvan. De lopende rechtszaken zullen worden samengevoegd en uitgebreid en voortaan onder de vlag van de stichting varen.

Test-Aankoop liet in een reactie weten akte te nemen van het initiatief en de eigen rechtszaak voort te zullen zetten.

'Eendracht maakt macht'

‘VWkon tot nu toe in Europa ontsnappen aan een regeling. Dat gaat veranderen. We zullen alles doen om ons doel te bereiken. Tegenover de ‘verdeel en heers’ van VW, zetten wij ‘eendracht maakt macht’, niet alleen in België maar in heel Europa’, aldus Arnauts. ‘VW is een Europees bedrijf. Dat het uitgerekend in Europa nog niet schikte, is discriminerend en onaanvaardbaar’, vult Lenssens aan. 'Dit is ook een oproep aan Europa om Europese procedures mogelijk te maken. Nu is er voor consumenten geen Europees platform om op te komen voor hun rechten.'

Volkswagen bracht in België circa 400.000 sjoemeldiesels aan de man. In heel Europa gaat het om 8,5 miljoen stuks, veel meer dan de bijna 500.000 in de VS waarvoor in 2016 een regeling werd getroffen. Wereldwijd zijn zo’n 11 miljoen auto’s betrokken. Het schandaal kost VW handenvol geld: begin dit jaar stond de teller al op 28 miljard euro.

Het concern zei dinsdag niet specifiek te kunnen reageren op de aankondiging omdat het er nog niet van op de hoogte is. Een woordvoerder herhaalde de algemene verklaring dat de wagens na een softwareupdate 'technisch aan de normen voldoen' en bruikbaar blijven. 'VW gelooft dat er geen juridische gronden zijn voor claims', aldus de woordvoerder.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect