‘Het is hard werken, maar je ziet elke week vooruitgang'

©Wouter Van Vooren

‘Zet je lasbril op, anders speel je een oog kwijt.’ De Tijd zat op de eerste rij bij de making-of van de Umicore Eclipse, de elektrische racewagen die maandag debuteert in de Formula Student-competitie.

Hij knalt in 2,6 seconden naar 100 kilometer per uur, weegt 200 kilo en is zo’n 500.000 euro waard. Maar dat is niet het meest speciale aan de Umicore Eclipse, de elektrische racewagen die maandag voor het eerst aantreedt tijdens een competitie in Nederland. Het meest bijzondere is dat hij van A tot Z is ontworpen en gebouwd door studenten van de KU Leuven en de Thomas More-hogeschool.

Woensdag 8 mei

Laserlassen van de batterij

‘Zet zeker je lasbril op voor we gaan schieten, anders riskeer je een oog kwijt te spelen.’ Het is woensdagvoormiddag, 8 mei. In het labo van Absolem, een Turnhouts ingenieursbedrijf en specialist in laserbewerkingen, laten Lorenz Van Damme (26) en Yentl Frickx (22) er geen gras over groeien. Ze staan te popelen om de batterij van de Umicore Eclipse vorm te geven, een cruciale fase in de bouw van de elektrische racewagen.

De twee maken deel uit van Formula Electric Belgium, een team van 21 postgraduaatstudenten Innovatie en Ondernemerschap in Engineering en 11 thesisstudenten van de KU Leuven en de Thomas More-hogeschool. Al in september begonnen ze aan het design van hun racewagen, die deze zomer de strijd aangaat met de bolides van 250 buitenlandse teams op verschillende Formula Student-competities, de grootste voor ingenieursstudenten.

‘De ruim 4.000 onderdelen van de Umicore Eclipse, van chassis tot batterijpakket, hebben we zelf ontworpen’, legt Frickx uit. ‘Vandaag lassen we met een laser koperen plaatjes op de geleidende printplaten om een verbinding te leggen tussen de batterijcellen en de elektronica.’

Hoewel D-day - de presentatie in het Brusselse museum Autoworld op 28 mei - angstwekkend dichterbij komt, hebben de twee studenten er plezier in. Van Damme bedient de laserkop met een voetpedaal. Telkens als hij trapt, schiet de laser. Frickx monitort intussen een groene puntenwolk op een computerscherm. ‘Dat zijn de punten waar we al gelast hebben’, wijst hij. ‘Als extra veiligheidsmaatregel lassen we op meer plekken dan nodig is. Onze batterij bestaat uit twaalf modules, weegt 50 kilo en heeft een spanning van 600 volt.’

Frickx en co. klopten aan bij Absolem om zich te onderscheiden van andere teams. ‘Wij wilden niet, zoals velen, met bouten en moeren één geheel maken van de batterij. Dan zit je met extra gewicht. Bovendien is zo’n oplossing onbetrouwbaar. Die bouten en moeren kunnen lostrillen tijdens een race.’

Erg innovatief

‘Als bedrijf leren wij ook veel van deze samenwerking’, zegt Jurgen Adriaensen, bij Absolem verantwoordelijk voor procesontwikkeling. ‘Omdat de studenten met een erg innovatief ontwerp kwamen en wij niet vaak te maken krijgen met zo’n zottigheid.’

Klanten uit de medische sector, de voedings- en de auto-industrie kloppen bij Absolem aan met allerlei ‘laseruitdagingen’, omschrijft Adriaensen het. De kmo gebruikt dan haar lasertechnologie om machines, producten of stalen te ontwikkelen, zoals onderdelen van lampen of aerosoltoestellen.

Absolem is niet het enige bedrijf waar de studenten aankloppen. Op de zwarte Formula Electric Belgium-capuchons van Van Damme en Frickx prijken nog meer namen. ‘Meestal steunen ze ons door gratis werkruimte en technologie ter beschikking te stellen. Vaak kunnen wij ter plekke werken met hun specialisten. Een onbetaalbare ervaring.’

De twee twintigers raken niet uitgepraat over de (aantrekkings)kracht van Formula Electric Belgium. ‘Wij volgen een praktische opleiding, maar het blijft bij kleine laboproefjes’, legt Frickx uit. ‘Bij deze wagen zijn wij van begin tot einde betrokken, leren we in team werken en moeten we alles doen, van de logistiek over de marketing tot het zoeken naar bedrijven.’

Net als in een kmo splitsen de studenten zich op in gespecialiseerde teams. Eén groepje is verantwoordelijk voor de lichtgewichtmaterialen, een ander concentreert zich op de elektronica of het chassis. ‘Het is hard werken, ja’, grijnst Frickx, die als head of electronics ook een managerspetje draagt. ‘In de praktijk komt het neer op een extra werkweek boven op onze activiteiten als student. Maar het voordeel is dat je elke week vooruitgang ziet. Fantastisch.’

Woensdagavond 28 mei

Officiële presentatie van de racewagen

Aan de deuren van Autoworld, het museum in het Brusselse Jubelpark, staat een lange rij mensen aan te schuiven voor de presentatie van de Umicore Eclipse aan honderden sponsors, vrienden en familieleden. Zelfs drie Californische studenten industrieel ingenieur, die erover hoorden op een seminarie in Den Haag, kwamen naar Brussel in de hoop hier binnen te geraken.

‘Schitterend toch dat de studenten dit evenement zelf hebben georganiseerd?’ Kurt Vandeputte glimt van trots. Hij is verantwoordelijk voor batterijmaterialen bij de materiaaltechnologiegroep Umicore, al jaren de hoofdsponsor van Formula Electric Belgium. ‘Wij houden ons op de achtergrond omdat de studenten alles zelf doen’, zegt hij, met een glas bubbels in de hand. ‘Maar we begeleiden ze bij het hele proces. Ze stellen zeer praktische vragen. Over het type batterijen dat ze het best gebruiken, maar evenzeer over hun businessplan, dat ze bij competities aan een jury moeten voorleggen.’

Op het podium, voor een volgepakte zaal, stellen de verschillende groepjes van Formula Electric (FE) Belgium in panelgesprekken om beurten hun bijdragen voor, telkens voorafgegaan door een blits making-offilmpje. ‘Voor een b2b-bedrijf als Umicore is FE Belgium een uitgelezen kans om bij het grote publiek in beeld te komen, net als bij studenten’, legt Vandeputte uit. ‘En het is natuurlijk een talentvijver. In onze vestiging in Hoboken werken al oud-studenten van de vorige edities.’

Bij Umicore, dat FE Belgium al zes jaar steunt, zagen ze de kwaliteit van de teams en de racewagens mettertijd gevoelig verbeteren. ‘Dat is geen toeval’, oordeelt Vandeputte. ‘Het ecosysteem van partnerbedrijven werd almaar groter. Bovendien rekruteren de studenten zélf het team dat de volgende racewagen bouwt, waardoor ook de kennisoverdracht gegarandeerd is.’

Meer dan 130 partnerbedrijven - van heel kleine tot heel grote - zetten deze editie hun schouders onder de Umicore Eclipse. Zo bouwden de studenten het koelsysteem voor de motor met de hulp van de ‘virtuele ingenieur’ van Diabatix. Dat Leuvense bedrijf ontwikkelde een intelligent algoritme om het optimale koelsysteem te ontwerpen voor elektrische wagens, maar ook voor smartphones en computers. ‘We werken graag met de studenten omdat we zo de kans krijgen experimentele koelontwerpen in real time te testen’, zegt Christopher Nicastro van Diabatix.

Voor de monocoque - de dragende structuur van de racewagen - in ultralichte koolstofvezel trokken de studenten naar de Waalse lucht- en ruimtevaarttoeleverancier Sonaca in Gosselies. ‘Ze maken dat bij ons uit één stuk, met dezelfde technologie als het chassis van een formule 1wagen’, legt de Vlaming Kurt Withouck uit, bij Sonaca het aanspreekpunt van de studenten. ‘Het gebruikte materiaal is ideaal, omdat het heel stijf is en weinig weegt. Wij kunnen de studenten ook helpen door te onderhandelen met onze materiaalleverancier.’

Die studenten tonen zich creatief in hun zoektocht om de kosten te drukken. ‘Onze batterijcellen kochten we bij de Chinese fabrikant Melasta, die actief studententeams zoekt om mee samen te werken’, legt Frickx uit. ‘We hebben die cellen getest bij de gespecialiseerde firma Pec in Heverlee, om ze tot het uiterste te kunnen drijven. Omdat we die data met Melasta deelden, kregen we er een korting bij onze aankoop. Dat was belangrijk, want batterijcellen zijn een grote uitgavenpost.’

Maandag 8 juli

Eerste competitie in Nederland

Maandag is het eindelijk zover. Tien maanden na de prilste ontwerpen start de eerste Formula Student-competitie in Nederland. Later deze zomer volgen nog manches in Italië, Tsjechië en Duitsland. Op het menu staan versnellings- en uithoudingsraces, maar de studenten verdedigen ook hun businessplan en ontwerpkeuzes voor professionele jury’s.

De Belgische studenten dromen dit jaar van podiumplaatsen. De voorganger van de Eclipse, de Umicore Pulse, dit jaar gebruikt als testwagen, werd vorig jaar uitgeroepen tot de innovatiefste in Tsjechië. ‘Dit jaar zetten we vol in op datavergaring’, zegt Van Damme. ‘Er zitten meer dan 200 sensoren in de wagen. Je hebt er die de koeling in de gaten houden of de spanning van de batterij monitoren. Al die gegevens kunnen we na elke race uitlezen, om het de volgende keer nog beter te doen. Ze moeten ook onze opvolgers toelaten volgend jaar een verbeterde versie van de Eclipse te ontwikkelen.’

Team Formula Electric Belgium 2020 mag zich nu al de borst natmaken. ‘Volgend jaar willen ze voor het eerst ook meedoen met de competitie voor zelfrijdende elektrische racewagens.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect