reportage

De Iron Man van Lubumbashi

©Tim Dirven

Philippe de Moerloose bouwde in dertig jaar een eenmanszaak voor wisselstukken uit tot een imperium met een jaaromzet van bijna 1 miljard euro. Nu wil een van de belangrijkste Belgische ondernemers in Afrika de rest van de wereld veroveren. ‘Ik ben heel strikt voor mezelf.’

Officieel woont Philippe de Moerloose (53) in de Congolese hoofdstad Kinshasa. Maar door de coronapandemie zit hij al een halfjaar vast in zijn Belgische thuisbasis nabij Waver. ‘Het is de eerste keer in mijn leven dat ik zolang niet meer in Afrika ben geweest’, zegt hij lachend.

Als de Moerloose met zijn rugzak een vergaderzaal van zijn bedrijf in Vilvoorde binnenwandelt, bedankt hij eerst de lokale directeur die croissants heeft klaargezet. Dat hij tot de belangrijkste Belgische zakenlui op het Afrikaanse continent hoort, straalt de rustige ondernemer niet uit.

Congo is de tweede heimat van de Franstalige Belg. In 1970 verhuisde de Moerloose als kleuter met zijn familie naar Lubumbashi, waar zijn vader een job als boekhouder vindt. Nadat hij voor zijn hogere studies was teruggekeerd naar België, begon de Moerloose op vraag van zijn achtergebleven broer auto-onderdelen naar Congo op te sturen. ‘Zo besefte ik dat in Afrika een grote markt voor depannage bestond’, zegt hij.

In 1991 richtte hij met een startkapitaal van 75.000 frank Demimpex op, de afkorting van de Moerloose Import en Export. Als trader van wisselstukken voor auto’s veroverde hij de markt in Congo, Rwanda en Burundi. ‘Als je vanuit België een onderdeel in Japan bestelt, krijg je dat enkele dagen later. In Afrika moet je drie of vier maanden wachten. Daarom moesten we altijd alle wisselstukken in voorraad hebben.’

Elke dag zie ik in Afrika wegen, energiecentrales of luchthavens verrijzen. Er verandert iets dankzij de Chinezen.

Rond de millenniumwissel stortte de Moerlooses holding SDA (Société de Distribution Africaine) zich op de handel in nieuwe auto’s. Jarenlang importeerde en verkocht hij tienduizenden wagens aan bedrijven in Afrika. Maar door de druk van constructeurs voor hogere volumes en de lage winstmarges verschoof SDA de focus naar de minder concurrentiële markt van heavy vehicles. Zo groeide de Moerloose uit tot de hofleverancier van graafmachines en asfaltwalsen voor mijnen en bouwwerven in Afrika.

Up and down

In 2015 richtte de Moerloose voor het eerst zijn vizier op de Europese markt. Op voorstel van Volvo nam hij de exclusieve distributeur van de Zweedse bouwvoertuigen in de Benelux over. Later breidde hij die activiteit uit naar het Verenigd Koninkrijk.

‘Afrika gaat altijd up en down. Je kan er de ene maand heel goed verkopen en de volgende maand niets. Een budget respecteren is in Afrika heel moeilijk. De economie is heel fragiel en afhankelijk van grondstoffen. Als de prijs van kobalt daalt, zakt alles in elkaar.’

Vandaag maakt Afrika, tot vijf jaar geleden de enige markt van de Moerloose, een derde van zijn business uit. De voorbije drie jaar verdubbelde SDA zijn omzet tot 921 miljoen euro. Hoewel de omzet door de coronacrisis dit jaar een kwart is teruggevallen, wil de Moerloose in 2021 voor het eerst de kaap van een miljard omzet kraken.

Zijn geheim? ‘Ik ben zeer strikt, ook voor mezelf. Ik sta elke dag om 5 uur op om een uur te lopen. Ik ga om 7.30 uur naar het werk, ziek of niet. Ik eet weinig vlees en drink geen alcohol tijdens de week.’ Als fanatieke sporter nam hij deel aan verschillende marathons en Iron Mans. ‘Ik reis altijd op baskets zodat ik overal kan lopen.’

De Franstalige Belg, die Nederlands leerde op de Belgische school in Lubumbashi, looft de spirit in Vlaanderen. ‘Wallonië heeft een andere arbeidscultuur’, zegt hij. ‘In onze Antwerpse bureaus komt iedereen om 7 uur toe, niet om koffie te drinken maar om te werken. In onze Waalse kantoren arriveren de mensen later.'

Uit beleefdheid ben ik naar Joseph Kabila's huwelijk gegaan. Maar dat betekent niet dat we intiem bevriend zijn.

Afrika

Toch laat Afrika de Moerloose niet los. Hij bezit een derde van de Grande Cimenterie du Katanga (GCK). Met de Chinese hoofdaandeelhouder West China Cement bouwt hij een fabriek die een miljoen ton cement per jaar kan produceren.

‘Chinezen zijn zeer, zeer, zeer aanwezig in Congo’, zegt hij. ‘Ze zitten in alle mogelijke sectoren, van voeding over plastiek tot schoenfabrieken. Afrika moet zijn infrastructuur ontwikkelen. Als ik in Afrika reis, zie ik elke dag nieuwe wegen, energiecentrales of luchthavens verrijzen. In Afrika verandert iets dankzij de Chinezen.’

De Europese firma’s verlaten Afrika bij bosjes wegens het instabiele politieke klimaat, zegt de Moerloose. ‘Hoeveel Belgische bedrijven zitten nog in Congo? Texaf (vastgoedgroep, red.) en de scheepswerf Chanic? Er zijn geen banken, geen bouwbedrijven en geen maritieme bedrijven meer. Veel Congolezen kijken met spijt terug naar de tijd van de Belgen. Volgens mij leefden ze toen beter.’

De beurs zou voor mij meer beperkingen dan opportuniteiten creëren.

Hotel

De portefeuille van de Moerloose omvat voorts twee vijfsterrenhotels in Lubumbashi en Kinshasa. Het luxehotel in de hoofdstad is voor de helft in handen van de Congolese staat. Dat hij zijn positie in Congo te danken heeft aan zijn uitstekende banden met het regime weerlegt de Moerloose. ‘Wie in Afrika in infrastructuur investeert, heeft natuurlijk contact met overheden. Onze groep spreekt met ministeries in 25 landen.’

De Moerloose ontkent ook het gerucht dat hij tot de inner circle behoort van de voormalige machthebber Joseph Kabila, op wiens huwelijk hij aanwezig was. ‘Alle grote buitenlandse zakenlui waren toen uitgenodigd. Uit beleefdheid ben ik naar dat huwelijk gegaan. Maar dat betekent niet dat wij intiem bevriend zijn.’

De forse groei van zijn activiteiten in Europa toont volgens de Moerloose dat zijn succes in Afrika niet te danken is aan zijn connecties. ‘Dat we in België een marktaandeel van 25 procent hebben, is de vrucht van hard werk, niet van politieke contacten.’

SDA Holding

  • Opgericht in 1991 als Demimpex als trader van auto-onderdelen.
  • Verdeelt voertuigen van Volvo Construction Equipement in de Benelux en het Verenigd Koninkrijk en landbouwvoertuigen van Hitachi en John Deere in Afrika.
  • Actief in 32 landen, hoofdkantoor in Waver.
  • Omzet: 921 miljoen euro (2019).
  • Operationele winst (ebitda): 76 miljoen euro.
  • Werknemers: 2.000.

Kevin

Terwijl veel rijke Belgen alle publiciteit schuwen, besteedt de Moerloose veel aandacht aan zijn public relations. De ondernemer onderhoudt een persoonlijke website, waar hij nieuwjaarswensen en kiekjes van zijn sportieve exploten publiceert. Na het interview zal hij op Twitter een foto posten van de sessie met de fotograaf van De Tijd.

Als je kan werken in Afrika, kan je overal werken. Afrika is de beste universiteit.

De vennootschappen uit Mauritius en Luxemburg heeft de Moerloose, die in de Panama Papers opdook, intussen naar België teruggehaald. Met zijn erg gedetailleerde jaarverslag kan de holding SDA recht naar de beurs, al interesseert een notering hem niet. ‘We hebben de beurs niet nodig. Het bedrijf is heel gezond en heeft heel weinig schulden. De beurs creëert voor mij meer beperkingen dan opportuniteiten.’

Liever bereidt de vader van drie de opvolging in zijn ‘kleine familiale onderneming’ voor. Zijn oudste zoon, Kevin (26), is bestuurder bij de holding SDA en ook zijn tweede zoon toont interesse. ‘Ik zou ontgoocheld zijn als ze nee zeggen, maar ik laat ze de keuze.’ Om beter gewapend te zijn tegen crisissen als corona, zint de Moerloose de komende jaren vooral op een expansie van zijn Volvo-activiteiten naar Azië of de Verenigde Staten. Dat hij die twee regio’s amper kent, deert de zakenman niet. ‘Als je kan werken in Afrika, kan je overal werken. Afrika is de beste universiteit.’

Philippe de Moerloose (53)

  • Opgegroeid in Lubumbashi
  • Stichter, voorzitter en hoofdaandeelhouder (95%) van de SDA holding
  • Participeert via African Equities in het cementbedrijf Grande Cimenterie du Katanga, de bouwfirma Dematco en twee Congolese luxehotels
  • Was minderheidsaandeelhouder van de Congolese luchtvaartmaatschappij Hewa Bora Airways

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud