analyse

De race naar goedkopere autobatterijen

Een kind en een vrouw aan het werk bij een kobaltmijn in Lubumbashi. De onveilige winning en de kinderarbeid in de sector krijgen veel kritiek. ©AFP

Een Chinese batterijfabrikant beweert dat hij een oplaadbare batterij kan maken zonder kobalt en nikkel. Dat zou elektrische wagens goedkoper kunnen maken en vrij van materiaal waar 'Congolees bloed aan kleeft'.

De topman van het Chinese CATL haalde de wereldpers met de aankondiging dat het batterijen voor elektrische wagens zal maken zonder kobalt en nikkel. Vooral het mijden van kobalt zou een revolutie zijn voor de oplaadbare lithium-ionbatterijen, die ook terug te vinden zijn in oplaadbare toestellen als smartphones en speedpedelecs.

CATL doet wellicht geen belletje rinkelen, maar is een van 's werelds grootste fabrikanten van oplaadbare batterijen. Het telt klanten als Volkswagen en Toyota. De oprichter Zeng Yuqun vergaarde er een fortuin van naar schatting 17 miljard dollar mee en onderhoudt vriendschappelijke relaties met Tesla-CEO Elon Musk.

Het bedrijf, dat voluit Contemporary Amperex Technology Ltd heet, bouwt in zijn thuisstad Ningde een nieuw onderzoekscentrum van 3,3 miljard yuan (400 miljoen euro). Dat komt naast de labo's waar nu al 5.400 mensen speuren naar goedkopere en performante batterijen.

Welke batterij CATL precies uitvond, blijft onduidelijk. 'Batterijen zonder kobalt en nikkel bestaan al lang. De types LFP (lithiumijzerfosfaat) en LMO (lithiummangaanoxide) zijn commercieel beschikbaar, maar hebben een lagere energiedichtheid', zegt Philippe Vereecken, batterijspecialist van Imec/KU Leuven. Ze zijn dus niet voor alle toepassingen bruikbaar.

Chinese LFP-batterijen zijn geen bedreiging voor Umicore.
Marjolein Scheers
Woordvoerster Umicore

Dat CATL aan een LFP-exemplaar werkt, vermoedt ook Umicore. De Belgische materialengroep is actief in de kobaltrecyclage en is een wereldspeler in de productie van legeringen van nikkel, mangaan en kobalt voor kathodes, de positieve pool van batterijen. 'Dit is geen bedreiging voor Umicore', zegt woordvoerster Marjolein Scheers. 'LFP wordt vooral in China gebruikt bij goedkope elektrische wagens met een kort rijbereik. We verwachten niet dat dit type buiten China heel groot wordt. Wij richten ons op auto's voor de massamarkt met een groter rijbereik en daar bieden de autofabrikanten de beste technologie aan.'

IBM

Maar CATL is niet alleen. De Amerikaanse technologiereus IBM verklaarde eind vorig jaar dat hij een batterij ontwikkelde zonder kobalt en nikkel, die beter is dan de huidige lithium-iontechnologie. Ook de Japanse gigant Panasonic en het obscure Chinese Svolt kondigden batterijen aan zonder kobalt. Vorige maand meldde een Texaanse universiteit een doorbraak.

In de wereldwijde jacht op performante kobaltvrije batterijen zijn ook meerdere onderzoeksteams met Europese steun betrokken. Het CoFBAT Consortium heeft dankzij de VUB en de chemiegroep Solvay een Belgisch tintje.

Kinderarbeid

Dat batterijfabrikanten van kobalt af willen, heeft vooral met de torenhoge marktprijs van 33.000 dollar per ton te maken. Ook zijn er grote vragen over de winning in Congo. Die gebeurt onder ondoorzichtige omstandigheden en krijgt veel kritiek van mensenrechten- en milieuorganisaties. Door de onveilige winning met de hand, kinderarbeid en de welig tierende corruptie wordt vaak de vergelijking gemaakt met bloeddiamanten.

Bovendien is kobalt schaars: de winning loopt achter op de sterk groeiende vraag. 'Studies wijzen uit dat de productie al in 2023 te klein zal zijn door de groei van elektrische wagens', zegt Lysander De Sutter, onderzoeker van het departement Mobi aan de VUB.

Waarom wordt het metaal dan gebruikt? 'Kobalt was jaren essentieel voor de kwaliteit van de elektroden in NMC en NCA, de meest gebruikte lithium-ionbatterijen. Iedereen probeert het gebruik te verminderen, maar er blijft toch wat kobalt nodig', zegt De Sutter. 'Nu er zo veel onderzoek gebeurt, zullen er wel kobaltvrije alternatieven komen.'

Vereecken blijft voorzichtiger: 'Er zijn al nieuwe materialen met een hogere energiedichtheid, maar die hebben nog problemen. Er zullen wel alternatieven komen, maar die bieden niet noodzakelijk dezelfde oplaadsnelheid of levensduur.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud