Volvo Cars experimenteert met groen staal

Het groene staal uit Noord-Zweden zal voorlopig alleen gebruikt worden voor conceptauto's zoals deze Volvo 360c. ©Volvo

Het Zweedse merk hoopt vanaf 2026 over te stappen op volledig ‘fossielvrij’ staal voor de 800.000 auto's die het per jaar maakt, onder meer in zijn fabriek in Gent. De staalindustrie probeert hard om de productie te vergroenen.

Later dit jaar ontvangt Volvo Cars het eerste fossielvrije staal uit een proeffabriek in het Noord-Zweedse Lulea. Daar wordt sinds eind vorig jaar op kleine schaal geëxperimenteerd met de CO2-neutrale productie van staal door Hybrit. Dat is een consortium van het Zweedse staalconcern SSAB, de mijnbouwer LKAB en het staatsenergiebedrijf Vattenfall.

De staalindustrie is een van de belangrijkste mondiale bronnen van CO2-uitstoot. De productie leidt tot 7 à 9 procent van de uitstoot van kooldioxide op de planeet. Tegelijk is staal een van de cruciale bouwstenen van het moderne leven. Alternatieven zijn doorgaans veel duurder en niet in voldoende hoeveelheden beschikbaar. De enige oplossing zit in de zoektocht naar alternatieve manieren om staal te maken uit ijzererts.

De essentie

  • Volvo Cars gaat 'fossielvrij' staal voor zijn auto's gebruiken.
  • Het merk haalt dat staal in een Noord-Zweedse experimentele fabriek, die groene waterstof in plaats van cokes gebruikt.
  • De hele staalindustrie moet tegen 2050 emissievrij zijn.

De grootste hoeveelheden CO2 worden uitgestoten als in een hoogoven ijzererts met cokes (bewerkte steenkool) wordt verhit tot 1.200 graden, waardoor staal ontstaat. In de Hybrit-fabriek worden de cokes vervangen door waterstof. Daardoor komt behalve staal geen CO2, maar water (H2O) vrij. De waterstof wordt door Vattenfall in een nabijgelegen fabriek geproduceerd met groene energie die vooral afkomstig is van de rijkelijk aanwezige waterkrachtcentrales in Zweden.

1,1 miljoen
ton
Tegen 2026 moet de Hybrit-fabriek in Lulea jaarlijks 1,1 miljoen ton groen staal kunnen produceren. Dat is bijna twee keer zoveel staal als Volvo Cars elk jaar nodig heeft.

De proeffabriek van Hybrit in Lulea maakt op heel kleine schaal groen staal. Maar als de proeven een succes zijn, zou tegen 2026 met de productie op volle kracht worden begonnen. Jaarlijks zou Hybrit tot 1,1 miljoen ton groen staal kunnen maken. Dat is bijna twee keer zoveel staal als Volvo Cars elk jaar nodig heeft, maar een fractie van de 185 miljoen ton die alleen al in Europa wordt geproduceerd. Tegen 2030 moet de productie worden opgedreven naar 2,7 miljoen ton per jaar.

Van de Wallenbergs tot Maersk

Hybrit is niet de enige die in Noord-Zweden op dezelfde manier groen staal probeert te maken. Drie weken geleden haalde H2Green Steel een royale 105 miljoen dollar startkapitaal op.

Onder de investeerders de fine fleur van de Scandinavische zakenwereld: de Wallenbergs, de redersfamilie Maersk, de IMAS Foundation van de IKEA-erfgenamen en de Spotify-oprichter Daniel Ek. Binnen anderhalf jaar volgt een tweede kapitaalronde, dan van waarschijnlijk 2,5 miljard dollar. H2Green Steel loopt wel achter op Hybrit: de productie begint niet voor 2024.

De Hybrit-fabriek in Lulea waar het Volvo-staal gemaakt wordt. ©via REUTERS

Die investeringen illustreren hoe de staalindustrie hard probeert het productieproces te vergroenen. Dat komt onder meer door het Europees emissiehandelssysteem ETS. De staalindustrie krijgt steeds minder 'gratis' CO2-uitstootrechten en moet die op de markt kopen als ze haar eigen uitstoot niet even snel reduceert.

2050
Tegen 2050 moet de Europese staalindustrie emissievrij zijn.

Tegen 2050 moet de staalindustrie emissievrij zijn. Zo sleutelt ArcelorMittal - op dit moment hofleverancier van de Gentse Volvo-fabriek - ook aan manieren om met behulp van waterstof groener staal te maken. Helemaal 'fossielvrij' zoals Hybrit belooft te zijn, is dat echter nog niet.

De komende jaren wordt het staal van Hybrit alleen in prototypes van Volvo gebruikt. Het groene staal moet nog bewijzen dat het minstens even goed is als het conventionele hoogovenstaal. 'Als we op groen staal overschakelen, zal dat altijd in samenspraak met onze huidige leveranciers zijn', zegt Kerstin Enochsson, de inkoopdirecteur van Volvo Cars.

Hoog energiegebruik

Zelfs als het Hybrit lukt op industriële schaal groen staal te produceren, is het de vraag of het op grote schaal kan worden toegepast. In de eerste plaats omdat de nieuwe productiemethode enorm veel energie vergt. Als de hele Zweedse staalindustrie op groen staal overschakelt, neemt ze jaarlijks een derde van de energieconsumptie in Zweden voor haar rekening, becijferde het mijnbouwconcern LKAB.

Door het grote energieverbruik kan de productie alleen op plekken waar groene waterstof ruim en goedkoop voorradig is. Dat is in Europa vooralsnog vooral in Noord-Zweden. Zelfs dan schat SSAB dat het groene staal nog altijd 20 tot 30 procent duurder zal zijn dan conventioneel staal: een flinke hindernis in een industrie waar hevige concurrentie nu al leidt tot flinterdunne marges.

Enochsson maakt zich daar niet al te veel zorgen over: 'De materialen bepalen maar 20 procent van de kosten van een auto. En staal is goed voor een fractie van die 20 procent. De impact zal dus beperkt zijn.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud