De gijzeling van Belfius door CD&V

Stefaan Michielsen

CD&V houdt Belfius gegijzeld. De regeringspartij verzet zich tegen een beursgang van de overheidsbank tot er losgeld is betaald aan de Arco-coöperanten. De politieke en financiële obstakels voor een Arco-regeling zijn opgeruimd. Het is echter nog zoeken naar vaste juridische grond.

De beursgang deze week in Wall Street van de Zweedse muziekstreamingdienst Spotify, waar met bijzondere interesse naar werd uitgekeken, is een succes geworden. Beleggers kleefden op het verlieslatende bedrijf een waardering van 26,6 miljard dollar (22 miljard euro). In Brussel werd ook uitgekeken naar een van de grootste beursintroducties van de afgelopen jaren in mei of juni, die van Belfius. Op de bank die in 2011 door de overheid uit de omvallende Dexia-groep werd gered, wordt een waardering geplakt van 9 tot 11 miljard euro.

Het feest gaat echter voorlopig niet door. CD&V zegt neen. De regeringspartij is er niet principieel tegen dat Belfius - de vroegere Dexia Bank België - voor een stuk naar de beurs wordt gebracht. Ze wil echter eerst een sluitende oplossing voor de Arco-coöperanten die hun belegging waardeloos zagen worden toen Dexia in 2011 onderuitging. De investeringsmaatschappij Arco, gelieerd aan de christelijke werknemersbeweging, was een van de grote referentieaandeelhouders van Dexia. Die oplossing is er echter nog niet. Topman Marc Raisière van Belfius ziet de bui al hangen. ‘Een beursgang voor de zomer is niet meer haalbaar’, zei hij deze week.

Zwaard van Damocles

De lage rendabiliteit weegt zwaarder op de waardering van Belfius bij een beursgang dan een onopgelost Arco-dossier.

Vicepremier Kris Peeters, de woordvoerder van CD&V in de federale regering, verdedigt de koppeling van de twee dossiers. Die is niet alleen politiek, zegt hij, maar ook technisch. Hij stelt dat het Arco-dossier als een zwaard van Damocles boven Belfius hangt en dat een beursgang van de bank meer zal opbrengen voor de overheid en de belastingbetalers als die hypotheek is gelicht. Een kromme redenering is dat. Wat winnen de belastingbetalers erbij als die extra opbrengst van de privatisering dan in de zakken van de Arco-coöperanten belandt? Het is overigens helemaal geen zwaard van Damocles, enkel een klein ongemak. ‘De lage winstgevendheid van Belfius weegt veel zwaarder op de waardering van de bank bij een beursgang dan het onopgeloste Arco-dossier’, zegt een bankier.

De twee dossiers staan wel niet helemaal los van elkaar. De regering rekent op een bijdrage van Belfius om de Arco-coöperanten deels te kunnen vergoeden. De bank maakt daar geen punt van. De regering kan wat haar betreft een deel van de opbrengst van de privatisering daarvoor opzijleggen. Ze is ook bereid om met datzelfde doel vóór de eventuele beursgang een ruim uitzonderlijk dividend uit te keren aan haar overheidsaandeelhouder. Voor CD&V volstaat dat niet. Want dan verliest ze een politieke hefboom om haar regeringspartners onder druk te zetten om met een oplossing te komen voor de Arco-coöperanten, die nu al 7 jaar op hun centen wachten.

Het lijkt soms wel alsof CD&V alleen in deze federale coalitie is gestapt om een financiële compensatie af te dwingen voor de Arco-beleggers. Kwatongen fluisteren dat dat de reden is dat de partij absoluut Marianne Thyssen in de Europese Commissie wilde, om daar te lobbyen voor de Arco-zaak, en dat ze er zelfs het premierschap van deze regering voor opofferde.

Waterdicht

Dat de regering-Michel een oplossing zou uitwerken voor de Arco-coöperanten, staat in het regeerakkoord. En premier Charles Michel (MR) heeft dat engagement bij herhaling bevestigd. Daarover bestaat dus een politiek akkoord tussen alle regeringspartijen. Er is zelfs een afspraak over het bedrag: de Arco-coöperanten zouden kunnen rekenen op een compensatie van 600 miljoen euro.

Er is echter nog één groot obstakel: een stevige juridische onderbouw vinden voor de compensatieregeling. Als dat eenvoudig zou zijn, was die al lang gevonden. Niet dus. De regering huurde vorig jaar een topadvocatenkantoor in om een juridisch waterdichte regeling uit te werken. Maar dat is dus een aartsmoeilijke klus die nog niet is geklaard.

De eerste compensatieregeling die de regering-Leterme in 2011 had opgezet, via de depositoverzekering, is door Europa aan flarden geschoten. In de regering-Di Rupo kwam CD&V-minister van Financiën Koen Geens, zelf een voormalige zakenadvocaat, met een ander spoor. ‘Aangezien de regering verregaande toezeggingen heeft gedaan aan de Arco-coöperanten, heeft ze verwachtingen gecreëerd die ze móét inlossen.’ Dus omdat de regering iets heeft beloofd wat ze wettelijk niet mocht, zou ze wettelijk verplicht zijn die belofte in te lossen? Alweer een kromme redenering die CD&V gebruikt in het Arco-dossier.

De regering is niet verantwoordelijk voor de val van Dexia. Ze is er juridisch niet toe verplicht de Arco-coöperanten te vergoeden.

De regering is niet verantwoordelijk voor de val van Dexia. Ze is er juridisch niet toe verplicht de Arco-coöperanten te vergoeden. En als ze de Arco-beleggers schadeloos stelt voor hun verlies, waarom dan niet de andere Dexia-aandeelhouders?

Lobbywerk

De Europese Commissie kijkt er nauwlettend op toe dat de Belgische regering niet via een ommetje doet wat ze verboden had: de Arco-coöperanten vergoeden met geld uit de staatskas. Premier Charles Michel probeert nu Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en commissaris voor Mededingingsbeleid Margrethe Vestager te vermurwen om zich toch wat toegeeflijk op te stellen. Het is afwachten of dat lukt.

Een ander juridisch spoor dat bewandeld wordt, is dat Belfius een dading zou sluiten - mét een financiële compensatie - om claims af te kopen van coöperanten die stellen door Bacob, een voorganger van Belfius, te zijn misleid over de beleggingsrisico’s van de Arco-deelbewijzen. Maar als Belfius of Bacob in de fout is gegaan, moet dat worden bewezen. Het is zeker geen grond om àlle Arco-coöperanten een compensatie aan te bieden. Bovendien kan Belfius in een aantal schadeclaims de verjaring inroepen. Dit spoor als juridische basis nemen voor een Arco-regeling, is dus bijzonder wankel.

De ECB, als toezichthouder op Belfius, zal ook niet toestaan dat de bank een paar honderd miljoen euro betaalt zonder dat daar een gegronde verantwoording voor is. Belfius is (nog) niet veroordeeld voor het foutief informeren van klanten bij de verkoop van Arco-deelbewijzen. De bank heeft voor zulke claims geen provisies aangelegd, wat bewijst dat ze het risico niet hoog acht dat ze door een rechtbank tot schadevergoeding wordt verplicht.

Van geen electoraal belang

De Arco-knoop is nog niet meteen ontward. En omdat CD&V dat als een politieke conditio sine qua non ziet voor de beursgang van Belfius, moet die worden uitgesteld. Tot sint-juttemis? Jammer van de energie en het geld die in de voorbereidingen van de beursgang zijn gestoken. Jammer ook van de kans die gemist wordt om de bank uit de overheidssfeer te halen, waar ze niet thuishoort. Jammer eveneens dat de regering door de obstructie van CD&V de opportuniteit niet kan grijpen om het gelijk te bewijzen van voormalig premier Yves Leterme die had voorspeld dat de Belgische staat zou verdienen aan de bankenreddingen.

Van de drie vroegere steunpilaren van de CD&V - de boeren, de middenstand en de christelijke werknemers - blijft alleen die laatste over.

Wat denkt CD&V hiermee te bereiken? Een oplossing voor Arco komt niet dichterbij door de beursgang van Belfius op de lange baan te schuiven. De andere regeringspartijen maken er echter geen groot kabaal over. Of Belfius naar de beurs trekt of niet, is geen zaak van groot electoraal belang.

Een oplossing voor de Arco-coöperanten wel, ten minste voor CD&V. Van de drie vroegere steunpilaren van de partij - de boeren, de middenstand en de christelijke werknemers - blijft alleen die laatste over. Die clientèle moet CD&V dus goed verzorgen. Daarom blijft de partij met de moed der wanhoop zoeken naar vaste juridische grond om de Arco-beleggers met geld uit de staatskas een financiële genoegdoening te kunnen geven.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content