analyse

Terugkeer naar normaal doet grootbanken pijn

De vier grootbanken moesten vorig jaar merkelijk meer geld opzijzetten om niet of laattijdig terugbetaalde leningen op te vangen.

De Belgische grootbanken moesten vorig jaar meer geld opzijzetten om stijgende kredietverliezen op te vangen.

Niet problematisch, zegt de sector, want de voorbije jaren waren die verliezen abnormaal laag. Maar in tijden van lage rente weegt zo’n terugkeer naar de normaliteit zwaarder door.

Over heel 2019 boekten de grootste vier banken van het land - KBC, BNP Paribas Fortis, ING België en Belfius - samen een winst voor belastingen van 4,5 miljard euro. Dat is ruim 6 procent minder dan wat het viertal een jaar eerder had kunnen voorleggen.

Al geeft dat niet het volledige beeld. BNP Paribas Fortis presenteert pas later in maart zijn volledige resultaten voor 2019. Tot dan moeten we het stellen met de cijfers van het Belgische retailnetwerk van de bank. 

4,5 miljard euro
Winst grootbanken
De vier Belgische grootbanken waren vorig jaar goed voor een gezamenlijke winst van 4,5 miljard euro, 6 procent minder dan in het jaar voordien.

Het neemt niet weg dat we nu al bepaalde trends kunnen ontwaren uit de recentste resultaten. De vier grootbanken moesten vorig jaar merkelijk meer geld opzijzetten om niet of laattijdig terugbetaalde leningen op te vangen. Bij KBC gingen die kosten in België zelfs bijna maal drie, naar 244 miljoen euro. Bij ING België liepen de provisies met 115 miljoen euro op tot 268 miljoen. Belfius rapporteerde een stijging van 45 miljoen naar 111 miljoen euro.

Een stevige toename, maar alle bankentoppers wezen erop dat de kredietverliezen de voorbije jaren historisch laag waren. ‘Ik waarschuwde al enkele jaren geleden dat die situatie ongewoon was en dat de provisies vroeg of laat weer naar hun normale niveaus zouden stijgen’, zei KBC-topman Johan Thijs. ‘Maar het is nu eenmaal zo dat iedereen snel gewend wordt aan een dergelijke abnormale situatie.’

Betekent het groeiende aantal wanbetalingen op kredieten niet dat de Belgische economie verzwakt? Ook daarin zijn de bankenbonzen eensgezind: nee. Er zijn weinig signalen dat we de komende maanden minder groei zullen kennen. De stijgende provisies zijn vooral te wijten aan een beperkt aantal probleemdossiers, onder andere bij retailers die niet op tijd de digitale omslag hadden gemaakt. Bovendien zitten we voor de kredietkosten nog altijd onder het historisch gemiddelde, klinkt het.

Zoeken naar inkomsten

Back to normal, dus. Al kunnen die afschrijvingen, hoe beperkt de toename ook is, pijnlijker worden dan voorheen. Want één factor blijft allesbehalve normaal: de rente. Door de aanhoudend lage rentestanden blijven de traditionele businessmodellen van de banken onder druk staan. Ook het voorbije jaar hadden de vier grootbanken het moeilijk hun rente-inkomsten op peil te houden. 

Commercieel ging het dan wel uitstekend - zowat iedereen wist meer leningen te verstrekken - maar dat resulteerde niet altijd in hogere inkomsten. Belfius en ING België konden hun rente-inkomsten wel opkrikken, maar bij BNP Paribas Fortis en KBC België vielen ze andermaal terug. Om dat te compenseren gaan banken al een tijd op zoek naar andere inkomstenbronnen. KBC en Belfius steken het niet onder stoelen of banken dat ze op zoek zijn naar kansen om te groeien op de verzekeringsmarkt. 

Zowat iedereen probeert ook meer in te zetten op de verkoop van beleggingsproducten om daar meer commissies op te verdienen. Al is het de vraag of banken op langere termijn dezelfde tarieven van hun klanten kunnen blijven vragen als die door de lage rente minder rendement kunnen halen op tal van beleggingsproducten. 

De vier grootbanken hebben een voordeel: ze hebben voldoende financiële vuurkracht om volop te diversifiëren en in digitale toepassingen te investeren om hun inkomsten op te krikken, efficiënter te kunnen werken en terloops ook nog de steeds strengere regelgeving voor de sector bij te benen. 

Kleinere banken onder druk

De Nationale Bank waarschuwde er in haar recente jaarverslag voor dat de rendabiliteit van de kleinere banken meer onder druk komt te staan.

Kleinere financiële instellingen staan voor gelijkaardige uitdagingen. Maar voor die spelers is het een pak minder evident om nieuwe markten aan te boren en tegelijk de kosten nog te drukken. De Nationale Bank kaartte die situatie onlangs aan in haar jongste jaarverslag. Dankzij de vlotte kredietverstrekking en omdat de provisies verder daalden, konden de Belgische banken hun rendabiliteit lang op peil houden, zegt de Nationale Bank.

Maar die winstgevendheid staat steeds meer onder druk – oplopende kredietafschrijvingen helpen daar niet bij – en dat bemoeilijkt de kleine banken hun leven. Het verklaart waarom middelgrote spelers als Crelan en AXA Bank onlangs besloten de krachten te bundelen. De komende weken publiceren de kleinere banken in ons land hun cijfers. Daaruit valt wellicht af te leiden of we weldra nog meer fusies en overnames in de Belgische banksector mogen verwachten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud