ABN AMRO financiert offshore-constructies van diamantairs

Het Diamond & Jewellery Clients-kantoor van ABN AMRO in de Pelikaanstraat in Antwerpen in 2007. Sindsdien werd het logo van de gevel gehaald. ©IMAGEGLOBE

Anno 2018 krijgen diamantairs in Antwerpen nog miljoenenleningen voor hun risicovolle postbusconstructies op de Britse Maagdeneilanden. Dat blijkt uit nieuwe Panama Papers over het Antwerpse bankfiliaal van ABN AMRO.

‘Het is jammer dat Belgische banken niet in de bres springen voor een sector die hier al 550 jaar actief is.’ Dat verklaarde Ari Epstein, de topman van het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), op 2 februari 2016. KBC had het jaar voordien na 81 jaar zijn iconische ‘Antwerpse Diamantbank’ opgedoekt en andere Belgische banken vonden het te riskant om nog diamantairs te bedienen.

Maar uitgerekend de dag voordien, op 1 februari 2016, stuurde het diamantbedrijf Diacore nog een mail naar de Zwitserse afdeling van het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca. Het vroeg een lening van 100 miljoen dollar te regelen bij een Belgische bank: het Antwerpse kantoor van ABN AMRO in de Pelikaanstraat. Het ging om 55 miljoen dollar voor de Antwerpse diamantbedrijven Diacore Belgium en Ascot Diamonds Belgium, plus 45 miljoen dollar voor Diacor International.

Maagdeneilanden

Waarom moest het beruchte Panamese kantoor helpen bij een banklening in Antwerpen? Omdat liefst zes postbusvennootschappen op de Britse Maagdeneilanden betrokken waren bij de transactie met de Antwerpse Diamond & Jewellery Clientsafdeling van ABN AMRO. Die waren allemaal gevestigd op het exotische postbusadresje van Mossack Fonseca op de Maagdeneilanden. Daar hadden op dat moment nog meer dan 28.000 andere postbusvennootschappen van andere Mossack Fonseca-klanten hun adres.

In dit geval had het Antwerpse ABN AMRO-kantoor ermee ingestemd dat vijf offshoreconstructies garant zouden staan voor de lening aan de Antwerpse diamantair. Die heetten Crownhall International, Everidge Financial Group, Gembay Finance, Dalmeny Brook en Makison Holdings. Bovendien gaf het ABN AMRO-kantoor vanuit Antwerpen ook een deel van de lening - 45 miljoen dollar - rechtstreeks aan een zesde postbusvennootschap op de Maagdeneilanden: Diacor International.

Witwassen en fraude

De leningen werden toegekend in Antwerpen, en ook het papierwerk voor de postbusconstructies op de Maagdeneilanden werd op het Europese vasteland geregeld. Diacore stuurde de bedrijfspapieren in Word-formaat door naar het kantoor van Mossack Fonseca in Genève, zodat dat alles kon printen op ‘voorgetekende’ papieren. De papieren moesten worden geantedateerd op een datum van enkele weken eerder.

100 miljoen
lening
ABN AMRO leende vanuit zijn Antwerpse filiaal 100 miljoen dollar aan een diamantbedrijf en zijn postbusconstructies op de Britse Maagdeneilanden. Een interne mail die de persdienst ons (per ongeluk) stuurde, leert dat de bank geen doorgedreven doorlichting deed.

Hoe zeker was het ABN AMRO-kantoor in de Scheldestad dat de zes postbusconstructies op de Maagdeneilanden zuiver op de graat waren? De gelekte Panama Papers onthullen dat Mossack Fonseca, dat de constructies voor de diamantair had opgezet, amper twee maanden later aan de alarmbel trok. Op 4 april 2016 stuurde Mossack Fonseca een ‘verdachte activiteiten’-rapport naar de financiële waakhond op de Maagdeneilanden. Het kantoor had aanwijzingen van mogelijk ‘witwassen’ en ‘fraude/criminaliteit’ bij 31 postbusvennootschappen van de diamantair, waaronder de zes constructies waarmee ABN AMRO vanuit Antwerpen nog een lening van 100 miljoen euro had afgesloten.

Mossack Fonseca wilde dus zelf uit de constructies stappen. Maar de diamantair schakelde gewoon een andere beheerder in op de Maagdeneilanden: Geneva Management Corp (BVI).

Interne mails

Ook het Antwerpse kantoor van ABN AMRO zette de lening gewoon voort. Dat weten we niet op basis van de nieuwe Panama Papers, maar op basis van interne mails van ABN AMRO. Toen we de persdienst van de bank om een reactie vroegen, stuurde die ons bij die officiële reactie (per ongeluk) ook het interne mailverkeer dat aan onze vraag was voorafgegaan. En daarin staat te lezen dat de leningen in februari dit jaar zeker nog actief waren.

De interne ABN AMRO-mails onthullen nog meer. Ook de doorlichting van de diamantairsklant blijkt misschien toch niet zo grondig gebeurd. ‘Ik zie in ons case management dat er in ieder geval geen EDDs (enhanced due diligence, red.) door SIM (de compliance-afdeling, red.) zijn uitgevoerd op deze partijen’, mailde een compliancespecialist twee weken geleden. Hij had geen zicht op de doorlichting die later - op basis van de Panama Papers, dus na het afsluiten van de lening - nog wel gebeurd zou kunnen zijn.

We zijn destijds het schip in gegaan omdat we ervan overtuigd waren dat diamantair B.S. geen klant bij ons was. Dat bleek daags na de publicatie anders te liggen...
ABN AMRO-medewerker

In elk geval waarschuwde een andere ABN AMRO-collega nog voor een overhaaste reactie zoals in april 2016, toen de eerste Panama Papers waren gelekt. ‘We zijn destijds het schip in gegaan omdat we ervan overtuigd waren dat diamantair B.S. geen klant bij ons was. Dat bleek daags na de publicatie anders te liggen...’

De officiële reactie van ABN AMRO op onze onthulling? ‘ABN AMRO mag niets zeggen over zijn cliënten en mag geen commentaar geven op individuele zaken. ABN AMRO heeft een beleid om belastingontduiking noch agressieve taksplanning te faciliteren. We volgen de meest strikte regels. Daar wordt nauwlettend op toegekeken door de wetgevers, de toezichthouders en onze eigen risico- en compliancediensten.’

Ook het diamantbedrijf Diacore houdt het bij een korte reactie.‘Diacore leeft als privébedrijf de vennootschapsregels na die gelden in de relevante rechtsgebieden.’

Diamantairs krijgen steun van politici

Sinds KBC in 2015 na 81 jaar de ‘Antwerpse Diamantbank’ opdoekte, klaagt de Antwerpse diamantsector dat de Belgische banken hen niet meer willen bedienen. De banken vinden de risico’s op witwassen te groot. Diamantairs komen al jaren in opspraak met fraudezaken en veel diamantbedrijven zijn weinig transparant met constructies in belastingparadijzen.

Antwerpse politici, onder wie N-VA-Kamerlid en Antwerps schepen Rob Van de Velde en CD&V-vicepremier Kris Peeters, sprongen het afgelopen jaar al in de bres voor de diamantairs. ‘Na alle initiatieven van de sector en de regering is de beste garantie op een fitte en propere sector dat samengewerkt wordt met lokale, Belgische banken', argumenteerde Van de Velde. In maart voegde Peeters als minister van Economie de daad bij het woord. Hij kondigde een wetsontwerp aan dat de banken zou verplichten zaken te doen met de diamantairs.

Volgens Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) krijgen een zestigtal diamantairs geen toegang tot de banken om een rekening te openen. Die hebben ze nodig om in Antwerpen een licentie te krijgen als diamanthandelaar.

ABN AMRO gaat als ‘laatste mohikaan’ onder de Belgische banken wel nog in zee met de Antwerpse diamantairs. Toen de 300 jaar oude bank in 1937 - toen nog Amsterdamsche Bank - naar België kwam, was dat met een bijkantoor in Antwerpen op maat van de diamantsector. Vorige maand maakte ABN AMRO nog bekend dat het zijn Diamond & Jewellery Clients-afdelingen in de Verenigde Staten (New York) en de Verenigde Arabische Emiraten (Dubai) zou sluiten. Alleen die in Hongkong en in de Pelikaanstraat in Antwerpen blijven nog open.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud