Argenta moet door de zure renteappel bijten

Plofkraken, de lage rente en digitale besognes: Argenta heeft flink wat katten te geselen. ©Siska Vandecasteele

Plofkraken, ultralage rentestanden, IT-besognes en directe concurrenten die de krachten bundelen. Er zitten dan wel geen bruine plekken op ‘uw appeltje voor de dorst’, Argenta moet dezer dagen op veel fronten tegelijk vechten. De raad van bestuur bekijkt de toekomstscenario’s.

‘Dertig jaar lang kreeg ik in de banksector te horen: hoe meer spaargeld je binnenhaalt, hoe beter’, zucht Marc Lauwers, de topman van Argenta. ‘Maar nu de rente rond historische dieptepunten blijft zweven, moeten we net op de rem gaan staan om te vermijden dat de tegoeden op de spaarboekjes te snel oplopen.’

Bankiers klagen al jaren steen en been over de aanhoudend lage rente, die druk zet op hun verdienmodel. Maar wellicht zucht Lauwers nog wat dieper dan de rest. Argenta, de Antwerpse bank die sinds mensenheugenis de slogan ‘Uw appeltje voor de dorst’ hanteert, geldt als het oervoorbeeld van een klassieke spaarbank. ‘Het type banken waar de business erom draait overtollige cash van de ene burger tegen een hogere rente uit te lenen aan de andere’, legt professor Hans Degryse van de KU Leuven uit. ‘Maar dat verdienmodel staat zwaar onder druk door de lagere rentevoeten.’

De rente op overheidspapier is negatief en voor de overtollige cash die banken bij de Europese Centrale Bank (ECB) deponeren, wordt een strafrente van -0,5 procent aangerekend. ‘Banken die zich op de markt financieren, kunnen goedkoop geld ophalen, soms met negatieve rente. Spaarbanken hebben het moeilijk. In België is er een minimumrente van 0,11 procent’, vervolgt Degryse.

Daarbovenop komen de bankentaksen (0,29%) en de marge voor onze kantoorhouders, zegt Lauwers. Retaildeposito’s waren altijd de veiligste en goedkoopste oplossing, maar nu zijn ze de duurste financiering. ‘Als het negatieverentebeleid van de ECB tijdelijk is, is er geen probleem voor de Argenta’s van deze wereld. De wereldwijde financiële crisis leerde dat er net nood is aan stabiele retailspaarbanken’, zegt Degryse.

Plafond

Helaas lijkt dat uitzonderlijke renteklimaat nog lang aan te houden. ‘We moeten grondig bekijken wat dat betekent voor het businessmodel van Argenta’, erkent Lauwers. ‘De minimumrente op spaarboekjes zal politiek niet sneuvelen. Misschien moet er een plafond op het spaargeld komen. Al zal dat wellicht een pak hoger liggen dan de 100.000 euro waarvoor vandaag al een overheidsgarantie geldt.’

Het directiecomité werkt al een tijd aan scenario’s om Argenta door de komende jaren te loodsen. De raad van bestuur bespreekt binnenkort de toekomstplannen voor de periode tot 2023. Dat wil niet zeggen dat de bank vandaag met urgente problemen kampt. Vorig jaar boekte de laatste grote Belgische familiale spaarbank 174 miljoen euro winst. En ze heeft nog goede buffers. Maar net zoals bij de andere banken dreigt de lage rente die buffers na verloop van tijd te doen wegsmelten.

Bij Argenta is het rendement op eigen vermogen - gezuiverd van eenmalige elementen - 6,2 procent. ‘Dat is eigenlijk te laag in vergelijking met andere banken in de eurozone’, zegt een bankenanalist die anoniem wil blijven. ‘Maar als de familie Van Rompuy daar tevreden mee is en voor de groei op langere termijn gaat, hoeft dat geen groot probleem te zijn. Alle andere ratio’s zijn goed. De balans laat overnames toe’, besluit hij met een knipoog.

We werden verslagen in de overnamestrijd rond Fidea. So be it, we zijn niet op zoek naar andere deals.
Marc Lauwers
CEO Argenta

De familie Van Rompuy en Argenta staan erom bekend dat ze nooit kopen of verkopen. Betekende het bod op de verzekeraar Fidea dit jaar dan dat ze het geweer van schouder veranderen? Nog niet, verzekert Lauwers. ‘Fidea was een heel specifiek dossier. Het is een buur, makkelijk te integreren, het heeft een nieuw IT-platform dat wij ook overwegen, en we konden ons versterken in verzekeringen. Daarom hebben we een redelijk bod ingediend. Maar we zijn sportief verslagen. So be it. We zijn niet op zoek naar andere deals.’

Na het missen van Fidea moest Argenta vorige maand met lede ogen aanzien hoe het zijn positie als grootste bank na de vier grootbanken verliest aan de combinatie van Crelan en AXA Bank. Terwijl die hun huwelijk aankondigden, was Argenta gedwongen een obligatie-uitgifte van 500 miljoen euro te annuleren vanwege te weinig interesse. Nog die maand sloot de bank al haar bankautomaten uit veiligheidsoverwegingen nadat er drie zware plofkraken in haar kantoren hadden plaatsgevonden.

Het afblazen van de obligatie-uitgifte doet specialisten vreemd opkijken. Normaal raakt dezer dagen, waarin investeerders storm lopen, alles snel geplaatst. Argenta zegt dat het begin volgend jaar de obligatiemarkten opnieuw zal aanspreken en houdt daarom al roadshows. Over het probleem van de geldautomaten komt er mogelijk al volgende week een plan.

Schaalgrootte

Het beeld ontstaat wel dat Argenta op iets te veel fronten tegelijk moet vechten. Een consultant somt op: ‘De concurrentie wordt steeds scherper, en er moet volop worden geïnvesteerd in digitale diensten, regulering, cybersecurity en nieuwe producten om de dalende rente-inkomsten op te vangen. Dat is veel voor een kleinere speler met minder manoeuvreerruimte dan zijn grotere sectorgenoten.’

In zijn toekomstanalyse kan het Argenta-bestuur niet om het thema schaalgrootte. Maar de sectorkenner benadrukt dat Argenta in principe groot genoeg is om de uitdagingen aan te pakken. ‘Al was de bank vaak niet proactief genoeg en had ze sneller moeten investeren in technologie.’

Hoe belangrijk die technologie is, werd vorig jaar duidelijk. Na een mislukte upgrade van zijn informaticasysteem konden de klanten van Argenta in de eerste week na Pasen dagenlang niet online of mobiel bankieren. Die nachtmerrie is voorbij - Argenta hield er ook geen financiële kater aan over - maar de bank leed wel behoorlijk wat reputatieschade.

De app doet het dit jaar beter, maar zal nooit de wedloop van de bankapp met de meeste toeters en bellen winnen. ‘Een parkingticket met de bankapp betalen is mooi, maar dat kan ik met de app 4411 even vlot. Als elke Belg die functionaliteiten wil, zullen we er ons over buigen, maar onze klanten vragen dat niet’, zegt de CEO. ‘Al die toepassingen zijn flauwe afkooksels van de ecosystemen die giganten zoals Alibaba en andere techreuzen in China rond zich hebben gebouwd. Ik geloof niet in dat model voor Argenta en we hebben er de middelen niet voor.’

De raad van bestuur van Argenta bespreekt deze week hoe ze de bank door de komende jaren zal loodsen. ©Siska Vandecasteele

‘Argenta heeft veel katten te geselen’, is te horen in de sector. Is er meer aan de hand dan enkel de lage rente? Zitten er bruine vlekjes op het appeltje van Argenta? Lauwers kan de beeldspraak niet smaken. ‘Dat is overdreven. Ons appeltje is gezond en hangt aan een gezonde boom die wat zorg nodig heeft om ook de komende jaren te kunnen groeien.’ Wat zijn de opties? De boom snoeien, een nieuwe tak enten, het hout verkopen? ‘Een nieuw ras ernaast kweken, twee boomgaarden fuseren’, vult Lauwers aan. ‘Maar ik ga me niet over de opties uitspreken. Dat is het prerogatief van de bestuurders en de aandeelhouders’.

Wel wil Lauwers de tering naar de nering zetten omdat de rente laag blijft. ‘Elke bank en verzekeraar doet dat. Het is niet alleen het verhaal van Argenta. Het gaat ook om wat de collega’s doen en hoe wij daarop reageren.’

Argenta gaat voortwerken op de kosten. De voorbije jaren daalde het aantal kantoren licht, met een twintigtal per jaar, naar 444. In sommige diensten werden jobs geschrapt door robotisering en digitalisering, maar er werden ook mensen aangeworven. Het sociaal overleg verloopt veel beter dan vroeger, zeggen de bonden.

Inhaalbeweging

De kosten voor technologie stegen de voorbije jaren om een inhaalbeweging in dataverzameling en analyse te maken. Maar nu zullen de investeringen onder controle gehouden worden, geeft Lauwers aan. Tegelijk mikt de CEO op extra inkomsten. Diversifiëren naar nieuwe domeinen als private of corporate banking wordt het alvast niet. Dat past niet bij het imago van de bank, is te duur en/of houdt te veel risico in.

Argenta voert wel al zeer zichtbare campagnes voor beleggen, zowel on- als offline. Maar sommige kantoorhouders hebben weinig zin om ‘klassieke spaarders te moeten adviseren over beleggingen, terwijl die liever gewoon met rust gelaten worden.’

Door de hoge kosten moeten we de vraag stellen of onze dienstverlening in betaalverkeer op termijn nog gratis kan.
Marc Lauwers
CEO Argenta

Lauwers onderstreept dat de bank al langer naar meer commissie-inkomsten streeft via fondsen en eenvoudige verzekeringen, maar dat niet zal forceren. ‘Dat staat haaks op onze filosofie van een veilige en vertrouwde bank die in het belang van de klanten handelt.’ Net door dat imago blijft Argenta groeien. ‘We hebben 30 procent meer nieuwe klanten dan vorig jaar. Dat zijn trouwens niet allemaal oerklassieke klanten.’

Sneuvelt door de zoektocht naar nieuwe inkomsten binnenkort de uitgebreide gratis zichtrekening waarmee Argenta nu scoort bij prijsbewuste klanten? ‘Ik heb altijd gezegd dat we onze gratis dienstverlening volhouden zolang dat kan’, zegt Lauwers. ‘Maar de zware investeringen die we moeten doen in het betalingsverkeer door regels als PSD2, instant payments en antiwitwasbeleid kosten handenvol geld. We moeten bekijken of het betalingsverkeer op termijn nog gratis kan.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n