Bank Degroof Petercam ligt aan de ketting

©Dieter Telemans

Het witwasdossier dat Bank Degroof Petercam al maanden in zijn greep houdt, heeft nu ook commerciële gevolgen. De bank is deels aan banden gelegd, wat haar inkomsten kan kosten.

Degroof Petercam, in 2015 ontstaan uit de fusie van Bank Degroof en het beurshuis Petercam, gaat door een annus horribilis. Kort na het nieuws dat er mogelijk een verandering komt in het aandeelhouderschap, lekte in april uit dat de Nationale Bank bij een audit tot de bevinding was gekomen dat de financiële instelling zwaar in gebreke blijft bij het naleven van de regels tegen het witwassen van geld. Degroof Petercam kreeg de slechtst mogelijke score: op enkele tientallen deelscores was er maar op enkele punten een relatief aanvaardbare uitslag.

Primeur

Het ontslag van Philippe Masset als CEO van Bank Degroof Petercam is een primeur: voor het eerst dient in ons land een bankier op te stappen omdat zijn bank de regels tegen het witwassen van geld niet voldoende naleeft.

De toezichthouders voor de sector hebben de omvang en de intensiteit van hun controles op witwassen de jongste jaren flink opgevoerd, ook de Nationale Bank van België. Dat maakt dat er meer probleemgevallen opduiken. Europese banken betaalden in de periode 2012-2018 ruim 14 miljard euro aan boetes wegens een te lakse naleving van de regels, berekende kredietbeoordelaar Moody’s in de lente. Al een hele reeks bankiers moest opstappen, tot nu toe enkel over de grens.

De gevolgen zijn niet mals. Vrijdag raakte bekend dat CEO Philippe Masset (54), in 2014 overgekomen van ING, donderdag zijn ontslag aan de raad van bestuur had aangeboden. Hij wordt opgevolgd door directielid en hoofd marktresearch Bruno Colmant die door sommigen overigens wordt gezien als tussenpaus. Officieel is het ontslag te wijten aan ‘uiteenlopende standpunten’ en ‘onvoldoende wederzijds vertrouwen om de samenwerking te kunnen voortzetten’. De bank wou geen commentaar kwijt bij haar summier persbericht, waarin met geen woord wordt gerept over de audit van de Nationale Bank.

Antiwitwascultuur

Er is in de wandelgangen sprake van mogelijke spanningen over de strategie van de bank en een eventuele verkoop. Voorts is er ongenoegen bij de aandeelhouders over de tegenvallende resultaten. De winst zakte vorig jaar met een derde naar 57 miljoen euro. Maar de hoofdreden voor het ontslag is de audit. ‘Dat is onlosmakelijk het geval’, zegt een goedgeplaatste bron. ‘De antiwitwascultuur bij de bank zit duidelijk fout en die cultuur wordt mee bepaald door de CEO.’

Daarbij komt dat Degroof Petercam zelf, op instigatie van de Nationale Bank en de Europese Centrale Bank (ECB) als ultieme toezichthouder, volgens onze informatie nagaat of de huidige toplui nog geschikt zijn om in functie te blijven. In het jargon is dat het bepalen van hun fit & proper-karakter. Dat is geen vrijblijvende oefening. Na de interne evaluatie komt er ook een door de ECB die in de praktijk wordt uitgevoerd door de Nationale Bank. Er rollen mogelijk nog koppen. Zelfs het vertrek van bestuurders valt niet uit te sluiten.

Spanningen

Naar De Tijd vernam, leidt dat tot spanningen aan de top van de private en zakenbank tussen de uitvoerende bestuurders (de directieleden) en de niet-uitvoerende die vrezen mee in de klappen te delen. Het vertrek van Masset moet ook tegen die achtergrond worden gezien. De Nationale Bank wou geen commentaar kwijt. Masset was niet bereikbaar voor uitleg. Ludwig Criel, de voorzitter van de raad van bestuur, zei zich te beperken tot de inhoud van het persbericht over de CEO-wissel.

Philippe Masset. ©Dieter Telemans

Degroof Petercam stelde na de audit een actieplan op om zich in regel te stellen. Dat plan is in uitvoering. Het is verre van een wandeling in het park. Om de druk te verhogen legde de Nationale Bank de instelling commerciële beperkingen op, vooral limieten voor bedragen van bankverrichtingen, tot ze kan aantonen dat er voldoende controle is op mogelijke witwaspraktijken. Dat kan de cijfers nog meer raken.

Klanten opdelen

Een van de belangrijkste tekortkomingen in de audit was dat Degroof Petercam al geruime tijd niet in orde is met de verplichting om klanten op te delen in categorieën, op basis van het risico op witwasproblemen dat ze kunnen opleveren. Dat gebeurt nu versneld.

Daarvoor gelden volgens onze informatie strakke deadlines van de Nationale Bank. Het is logisch dat de risicovolste categorieën het eerst aan de beurt komen. Het is dan ook geen wonder dat Degroof Petercam de hulp heeft ingeroepen van de consultant Deloitte. Die kampeert met een klein leger specialisten bij de bank, waar volgens sommigen een crisissfeer heerst.

De woordvoerster van Degroof Petercam zei in een reactie dat de bank zich ‘volledig inzet om de regelgeving na te leven en haar procedures en controle-instrumenten voortdurend te verbeteren’. De instelling ziet toe op ruim 63 miljard euro aan klantentegoeden. Er werken meer dan 1.400 mensen in acht landen. De inkomsten beliepen in 2018 455 miljoen euro. De belangrijkste aandeelhouders zijn de families achter Degroof en Petercam, de scheepvaartdynastie Cigrang en de investeringsgroep Cobepa van AB InBev-familie de Spoelberch.

Strafonderzoek in Luik

Het parket van Luik voert een strafonderzoek naar een witwasdossier waarbij Bank Degroof Petercam betrokken is. Dat vernam De Tijd. De informatie wordt bevestigd door woordvoerster Catherine Collignon van het Luikse parket. Op verzoek van de onderzoeksrechter die zich buigt over het dossier wil ze echter geen enkele bijkomende informatie kwijt.

Het is niet duidelijk of het onderzoek zich beperkt tot een klant van de bank of ook Degroof Petercam zelf viseert en welke feiten onder de loep worden genomen. Een bron noemt die feiten in elk geval ‘vrij zwaar’. Het dossier ligt mee aan de basis van de audit van de Nationale Bank. Eerder dit jaar was sprake van een strafdossier in Brussel, maar dat bleek niet te kloppen. Degroof Petercam zegt in een reactie geen ‘kennis te hebben van een strafdossier tegen de bank’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect