'Banken moeten zich op het ergste voorbereiden'

Andrea Enria werd twee jaar geleden de belangrijkste toezichthouder op de Europese banken. ©AFP

Als nieuwe lockdowns het economisch herstel in de eurozone fnuiken, kan dat zwaar wegen op de kapitaalpositie van onze banken. ‘We moeten ons schrap zetten voor wat gaat komen’, waarschuwt Andrea Enria, de belangrijkste toezichthouder op de Europese banken.

De ‘Europese bankensheriff’, wordt Enria wel eens genoemd. De Europese Centrale Bank (ECB) koos de 59-jarige Italiaan twee jaar geleden als voorzitter van de raad van toezicht van het SSM. Dat is de waakhond waarmee de ECB dag op dag vier jaar geleden begon met het toezicht op de grootste 118 banken van de eurozone.

Veel ‘High Noon’-taferelen maakt de Europese bankensheriff tegenwoordig niet mee. Eerder ‘High Zoom’: zelfs de grootste bankentoezichthouder van het continent zag zich de afgelopen maanden verplicht zijn werk grotendeels van thuis uit te doen.

Niet vanzelfsprekend, als je beseft hoe groot de risico’s zijn die de Europese banken lopen als gevolg van de coronacrisis. Begin oktober waarschuwde Enria dat de banken van de eurozone in een worstcasescenario tot 1.400 miljard euro aan kredietverliezen kunnen lijden.

Ook de meeting die Enria vorige week had met vertegenwoordigers van de Nationale Bank, de koepelorganisatie Febelfin en de Belgische banken verliep virtueel. ‘Ik praat elk jaar met de toezichthouders, en vaak ook de banken, van de landen die deel uitmaken van de Europese bankenunie. In andere tijden had ik allicht een aangename lunch gehad met de gouverneur, en zou er ook een meer persoonlijke interactie zijn geweest met de mensen die ik ontmoette.’

Hoe kwetsbaar zijn banken nu we in een nieuwe fase van de coronacrisis zijn aanbeland?

Andrea Enria: ‘In juli was het basisscenario van de ECB dat we in 2020 een zware recessie zouden kennen, gevolgd door een behoorlijk snel herstel, waardoor de economie van de eurozone tegen eind 2022 weer op het niveau van 2019 zou draaien. In dat scenario zouden banken hun kapitaalpositie enigszins aangetast zien, maar het zou beheersbaar blijven.’

‘In een tweede golf, met een trager herstel, kunnen de impact op de kapitaalpositie en de verslechtering van de kwaliteit van de activa op de balansen veel groter zijn. Banken mogen op het beste hopen. Maar ze moeten zich op het slechtste voorbereiden.’

Zijn ze voldoende voorbereid?

Enria: ‘De banken kregen in juli al de waarschuwing dat ze zich moeten voorbereiden op een beduidende toename van kredieten die niet of laattijdig worden terugbetaald. Ze moeten hun klanten proactief doorlichten. Sommige klanten ondervinden misschien tijdelijk betaalproblemen, maar kunnen deze crisis wel overleven. Andere zijn er slechter aan toe en zullen dat niet kunnen.’

‘Dit is een kritiek punt. Als banken vroeg in actie schieten en hun klanten de kans geven te betalen door leningen te herstructureren, kunnen ze een sterke toename van de kredietverliezen vermijden. Die dreigen fors te stijgen als de betaalpauzes en andere steunmaatregelen wegvallen.’

Eerder dit jaar kregen de banken te horen dat ze het best geen dividenden uitkeren of eigen aandelen inkopen. Intussen hinten Banco Santander en HSBC erop dat ze weer dividenden willen uitkeren.

Enria: ‘Natuurlijk zijn ze de druk aan het opvoeren. Dat was me ook niet ontgaan (lacht). Maar we zullen doen wat in het belang van de sector is. Op dit moment wachten we nog af. We beslissen na 10 december, wanneer de ECB haar macro-economische prognoses publiceert.'

U herhaalde onlangs uw pleidooi voor een Europese vermogensbeheerder, een bad bank die een groot deel van de slechte leningen die de banken op de boeken hebben zou overnemen.

Enria: ‘We maken een nooit geziene crisis door die puin zal achterlaten in de balansen van de banken. In het ergste scenario hebben banken een significant aantal slechte kredieten in de boeken. Dat kan er in sommige gevallen toe leiden dat ze geen leningen meer kunnen verstrekken en het economische herstel niet kunnen ondersteunen. Tegelijkertijd heb je bedrijven die gebukt gaan onder de schulden en die alles moeten doen om die afbetaald te krijgen. Ze zullen niet kunnen investeren in nieuwe initiatieven.’

‘Met een nieuwe Europese vermogensbeheerder zou je die risicovolle kredieten naar een andere plek kunnen overbrengen. Als we dat aan strenge voorwaarden koppelen, hoeft dat niet tot zombiebanken te leiden. Daarom is het belangrijk dat dit een Europees initiatief is, waar dezelfde criteria gelden voor alle lidstaten van de bankunie.’

Hoe zijn de Belgische banken eraan toe?

Enria: ‘Sinds de vorige crisis heeft de Belgische banksector grondiger herstructureringen doorgevoerd dan andere landen. De kapitaalpositie van de Belgische banken is steviger dan het Europese gemiddelde, ook de winstgevendheid ligt wat hoger. Maar in het algemeen, en nu heb ik het niet alleen over de Belgische banken, is het momenteel heel moeilijk risico’s in te schatten. Veel zal de komende maanden ook afhangen van de mate waarin banken zijn blootgesteld aan sommige bedrijfssectoren die het erg moeilijk hebben. Zelfs voor banken die er vandaag gezond uitzien, kan dat een issue worden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud