nieuwsanalyse

Banken smeken om strengere spelregels voor woonkredieten

De Nationale Bank wil dat banken minder risicovolle kredieten verstrekken. ©jonas lampens

Doorgaans klagen ze steen en been over strengere regelgeving. Maar nu vragen banken plots zelf maatregelen van de Nationale Bank om excessen op de hypotheekmarkt te vermijden. Waarom?

De waarschuwing van de Nationale Bank dat de Belgische banken steeds risicovollere woonkredieten verstrekken heeft flink wat leven in de brouwerij gebracht in de sector. De Belgische toezichthouder vreest dat huiseigenaars zich onverantwoord diep in de schulden terwijl de banken het gelag zullen betalen als bij een volgende recessie het aantal wanbetalers stijgt. Als er niet snel iets verandert, zal de Nationale Bank extra maatregelen treffen om al te kwistige kredietverstrekking aan banden te leggen.

Federaal minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD) zei dat hij er geen probleem mee heeft als de Nationale Bank niet maatregelen wil treffen. Opvallender is wellicht dat ook de Belgische bankenkoepel Febelfin vragende partij is voor bijkomende maatregelen. De banken laten zich door elkaar opjagen in het verstrekken van woonkredieten, meent Febelfin-CEO Karel Van Eetvelt. ‘Maar we moeten de durf hebben om aan een deel van de bevolking te zeggen dat het beter is dat ze geen lening krijgen om ze tegen zichzelf te beschermen.’

Wat verklaart de hevige concurrentie op de hypotheekmarkt?

De markt voor woonkredieten was altijd al hypercompetitief . Voor een bank is een woonkrediet ideaal om klanten voor een lange tijd aan zich te binden. Wie een lening aangaat bij de bank, doet daar doorgaans ook zijn dagelijkse verrichtingen en koopt er andere producten, zoals bijvoorbeeld een brandverzekering.

Door de lage rente werd de concurrentie heviger. Banken puren steeds minder inkomsten uit hun kredietportefeuilles en proberen dat te compenseren door meer leningen te verschaffen. Maar om marktaandeel te winnen moeten ze wel aantrekkelijke tarieven aanbieden.

Waarom willen banken zelf extra regels?

De ‘race to the bottom’ voor de hypotheekrente is een aantal bankiers al langer een door in het oog. Al in 2017 ijverde KBC-topman Johan Thijs, die ook de voorzitter van Febelfin is, voor meer voorzichtigheid. Vorig jaar wees hij er opnieuw op dat de situatie op langere termijn niet houdbaar is voor veel banken, omdat de rente-inkomsten de kapitaalkosten niet dekken.

Thijs heeft een medestander in onder anderen Erik Van den Eynden, de CEO van ING België. Die suggereerde eerder al dat de Belgische banken wat meer met de prijzen op hun kredieten zullen moeten spelen om hun duurzame groei veilig te kunnen stellen.

Waarom legt de sector zichzelf geen strengere eisen op?

De banken kunnen in feite moeilijk anders. Als de sector zichzelf regels zou opleggen zou dat door toezichthouders al snel als een vorm van prijsafspraken kunnen worden geïnterpreteerd. En banken willen vanzelfsprekend vermijden dat ze van kartelvorming worden beschuldigd.

Welke maatregelen zijn mogelijk?

Vorige lente besliste de Nationale Bank al dat banken met een risicovollere hypotheekportefeuille daar meer kapitaal voor opzij moesten zetten als buffer. Maar veel effect heeft die ingreep niet gesorteerd. De banken verstrekten vorig jaar zelfs meer kredieten die meer dan 90 procent van de waarde van de woning vertegenwoordigen.

Recent ondernamen toezichthhouders in het buitenland pogingen om de oververhitting van de huizenmarkt tegen te gaan. In Tsjechië werd het bedrag van een woonkrediet werd begrensd tot een bepaalde quotiteit, een percentage van de aankoopprijs.

‘Om efficiënt te zijn moet je eigenlijk rekening houden met drie verschillende parameters,’ meent Van Eetvelt. ‘De quotiteit is daar een van. Maar daarnaast moet je ook kijken naar de verhouding tussen de schuld die klanten maandelijks moeten afbetalen en wat ze verdienen en de looptijd van een krediet. We merken dat alle drie deze parameters blijven stijgen.’

Zitten alle banken op dezelfde lijn?

Nee. De meeste banken hielden zich op de vlakte. BNP Paribas Fortis, de marktleider op de Belgische hypotheekmarkt, wilde geen commentaar geven. Belfius zegt intern te zullen bekijken welke maatregelen er nodig zijn en Argenta is van mening ‘dat de Nationale Bank het best geplaatst is om te oordelen of er extra regels nodig zijn’. Crelan-CEO Philippe Voisin schaart zich achter de visie van Febelfin en verwijst naar de ‘weinig verantwoordelijke’ concurrentiestrijd die vandaag aan de gang is in bankenland.

Maar AXA Bank is het duidelijk niet eens met Van Eetvelt. ‘Bepaalde grootbanken stellen soms absurd lage tarieven voor aan hun klanten, wat de marges verder onder druk zet. Het is op zijn minst vreemd te noemen dat dezelfde banken die openlijk kritiek geven op de lage marges, zelf de situatie in stand houden.’

Zijn aantrekkelijke kredieten nu voorbij?

Moeten u zich reppen om nog een aantrekkelijk woonkrediet in de brand te slepen? ‘Dat zal best meevallen,’ meent Renaat Acke van Hypotheekwinkel, een makelaar in woonkredieten. De rentetarieven blijven wellicht nog een poos onder druk   de Europese Centrale Bank hintte er gisteren nog op dat de geldkraan langer opengedraaid zou staan.

‘Kredietverstrekkers beschikken vandaag ook nog over veel cash beschikken en zijn bereid dat te gebruiken om marktaandeel te winnen,’ zegt Acke. ‘We staan soms versteld van de voorwaarden die sommige klanten binnenhalen. De top zes van de Belgische banken bijt elkaar de kop af om terrein te winnen. De problemen waarover ze nu klagen doen ze zichzelf soms aan.’

Volgens Acke moeten toezichthouders vooral in het oog houden of klanten nog in staat zijn hun kredieten terug te betalen. John Romain van hypotheekmakelaar Immotheker deelt die mening.‘Veel banken willen nu kortere looptijden voor hun kredieten, waardoor de maandlasten voor hun klanten stijgen. Daardoor vermijden banken extra risico’s, maar komen hun klanten dichter bij de gevarenzone.’

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud