België haalt slag thuis in Arco-dossier

Een Arco-coöperant protesteert in 2016. ©BELGA

België haalt in het Arco-dossier een slag thuis tegen de Europese Commissie. Een Europees arrest neemt een hinderpaal weg voor het fameuze plan B als alternatief voor de vernietigde staatsgarantie uit 2011.

Het Gerecht van de Europese Unie, een onderdeel van het Europees Hof van Justitie, heeft vrijdag in een arrest bepaald dat het verbod van de Europese Commissie in 2014 aan België om een nieuwe compensatieregeling uit te werken voor de Arco-coöperanten, nietig is. Dat maakte het Hof bekend.

Kris Peeters voelt zich gesterkt

Vice-eersteminister Kris Peeters (CD&V) zegt in een reactie zich door het arrest gesterkt te voelen om door te gaan met de vergoedingsregeling voor de Arco-coöperanten. 'Het Europese Gerecht zegt duidelijk dat de vergoeding van Arco-coöperanten niet verboden mocht worden. Dat is de positie die we al jaren verdedigen', aldus Peeters.

'In 2011 heeft de toenmalige regering zich geëngageerd om een oplossing te vinden voor de coöperanten en dat engagement moeten we nakomen. De uitspraak van het Europees Gerecht neemt een hindernis weg voor de vergoedingsregeling die deze zomer door de regering werd goedgekeurd', vervolgt de toppoliticus.

Volgens N-VA Kamerlid Peter Dedecker is de beslissing van het Gerecht 'een maat voor niets'. 'Het KB (over de staatsgarantie, red.) is reeds vernietigd wegens illegaal', zegt hij op Twitter. Volgens de N-VA'er moet de regering opletten 'bij een eventueel plan B geen nieuwe overtredingen te begaan zoals bijvoorbeeld inzake illegale staatssteun ten voordele van Belfius'. Volgens Dedecker is dat 'nagenoeg onmogelijk'.

De zaak gaat terug tot de staatsgarantie voor de bijna 800.000 Arco-coöperanten die de Belgische overheid in 2011 in het leven riep bij de val van Dexia. Arco, de financiële arm van het toenmalige ACW, was een belangrijke aandeelhouder van Dexia. De coöperanten hebben, zonder intresten, 1,5 miljard euro te goed.

Hypotheek

De Commissie heeft haar bevoegdheden overschreden. Het Gerecht verklaart dit verbod dan ook nietig.
Gerecht van de Europese Unie

De Europese Commissie oordeelde in juli 2014 echter dat de waarborg illegale staatssteun is wegens 'onverenigbaar met de interne markt'. Ze legde ook een boete op die Arco moest betalen aan ons land en bepaalde dat 'België zich blijft onthouden van elke uitbetaling ten gevolge van de steunmaatregel (de staatsgarantie uit 2011, red.)'. Die laatste beslissing legde een hypotheek op een alternatief dat er overigens ruim vier jaar na de beslissing van de Commissie nog steeds niet is. 

Zowel Arco als de Belgische staat vochten de beslissing van 2014 aan bij het Europees Hof van Justitie. Dat bevestigde in de procedure van Arco eerder dit jaar de EU-boete. In het geding van de staat moest er nog een arrest worden geveld, maar enkel over het verbod op een regeling, met name of dat passend en noodzakelijk was om het mededingingsvoordeel te neutraliseren. Het Hof oordeelde namelijk al eind 2016, op vraag van het Belgische Grondwettelijk Hof, dat de staatsgarantie op zich illegaal is en dat arrest is bindend.

'Boekje te buiten gegaan'

Het oordeel over het verbod is er nu. Het Gerecht besluit op drie gronden dat het verbod 'geen passende maatregel is om de, door de toekenning van onrechtmatige staatssteun, vervalste mededinging te herstellen'. Meer zelfs. 'De Commissie heeft in dit geval een verplichting opgelegd die niet in overeenstemming is met het evenredigheidsbeginsel, en heeft haar bevoegdheden overschreden. Het Gerecht verklaart dit verbod dan ook nietig', luidt het streng.

Bij Open VLD en de N-VA is er geen animo meer voor een Arco-regeling. Enkel CD&V lijkt er nog aan vast te houden.

Woordvoerder Stefaan Van der Jeught van het Hof beklemtoont dat het Gerecht zich enkel uitspreekt over het verbod binnen de oplossing van 2011 en dus niets zegt over het plan B dat de regering intussen uitwerkte als alternatief.

Toch kan het feit dat België in het Arco-dossier voor het eerst een slag thuishaalt tegen Europa worden gezien als een opsteker. En daar houdt het niet mee op. Een specialist in het dossier merkt op dat het arrest van vrijdag een argument van de Europese Commissie tegen het plan B onderuithaalt. De Commissie heeft immers aan België laten weten dat dat plan een omzeiling is van het opgelegde verbod.

Eric Monard, de advocaat van de Dexia-aandeelhouders die aan de basis liggen van het arrest uit 2016, bevestigt die lezing. 'Maar daarmee keurt het Gerecht het plan B niet goed. Een plan B, C of D moet nog altijd worden getoetst aan de rechtsprincipes en die houden onder meer een verbod op wetsontduiking in. Je kan niet A verbieden en dan via B toch A proberen te bereiken.' Monard, die wel zegt het nieuwe arrest nog grondig te moeten bestuderen, vindt het dan ook 'geen groot feit'. 'Verandert het iets aan de beslissing van eind 2016? Neen.' 

Niet zonder voorwerp

Het Gerecht gaat trouwens in op de kwestie. Het oordeelt dat, anders dan de Europese Commissie stelde, het door België ingestelde beroep niet zonder voorwerp is geworden. Uit de discussies tussen de partijen blijkt volgens het Gerecht immers dat België samen met de Commissie zoekt naar maatregelen gelijkaardig aan de garantie, het plan B dus. In dit verband heeft de Commissie melding gemaakt van een risico van 'omzeiling van het bestreden besluit'. 'Bijgevolg kan niet worden uitgesloten dat het bestreden besluit nog rechtsgevolgen krijgt', zegt het Gerecht.

Volgens het juridisch advieskantoor Deminor, dat Arco-coöperanten bijstaat, creëert de beslissing een opening om in de toekomst een betaling aan de coöperanten te doen. Deminor blijft wel pleiten voor een regeling in der minne om de gedupeerden te compenseren.

Geert Lenssens, de advocaat van de actiegroepen Geld Terug van Arco en Arcoparia's, zegt dat zij de indruk hebben dat de staat deze procedure en het arrest als een schaamlapje gebruiken om de zwarte piet door te spelen aan Europa. 'De essentie blijft nochtans dat de garantieregeling onwettelijk was, dat een schadevergoeding door de staat en/of door Belfius op basis van aansprakelijkheid buiten staatssteun zou vallen en wel kan en dat zij niet begrijpen dat deze laatste piste niet wordt genomen.'

Geen animo

Het plan B is tot nu toe echter een maat voor niets. Niet alleen dreigde dat af te stevenen op een nieuw Europees njet, het raakte ook gekoppeld aan de beursgang van Belfius, die werd uitgesteld. Nu het lot van de regering door het VN-migratiepact aan een zijden draadje hangt, is er van een Arco-regeling absoluut geen sprake meer. Het is ook de vraag of een nieuwe regering er nog mee bezig wil zijn. Bij partijen als Open VLD en de N-VA is er helemaal geen animo meer voor. Enkel CD&V lijkt er nog aan vast te houden.

Tegen de beslissing van vrijdag kan binnen een termijn van twee maanden vanaf de betekening een hogere voorziening worden ingesteld bij het Hof, een soort cassatieprocedure. Die is wel beperkt tot rechtsvragen, waar het hier om draait. De feiten kunnen bij zo'n beroep niet op tafel komen, maar die stonden hier ook niet ter discussie. Het is afwachten of de Europese Commissie zal kiezen voor een hogere voorziening. In een eerste reactie laat de woordvoerder van Commissaris Margrethe Vestager enkel weten dat de Commissie akte neemt van het arrest en dat zorgvuldig zal bestuderen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content