De bad bankers van Dexia

©Bloomberg

Dit zijn ze dan, de 'bad bankers' van Dexia. Hoogopgeleiden die mee moeten voorkomen dat de uitdovende portefeuille van 238 miljard euro onze staatsfinanciën doet crashen. Wij trokken naar de Dexia-torens in Brussel en Parijs en laten hen voor het eerst aan het woord. ‘Het is met Dexia als met Tsjernobyl. Later kan je zeggen: ik was erbij.’

De kantoren van Dexia in Brussel en Parijs liggen er opvallend rustig bij. Saai zelfs. Niets doet vermoeden dat hier een van Europa’s grootste restbanken - bad banks in het jargon - is gevestigd. Je merkt niet dat hier een uitdovende portefeuille van 238 miljard euro aan verlieslatende en weinig verhandelbare activa wordt beheerd, zeg maar het financiële puin dat uit de crisis is overgeërfd en waarvoor de Belgische overheid 43 miljard euro borg staat.

Lees het volledige dossier over de bad bankers van Dexia dit weekend in De Tijd

Dexia is niet alleen de grootste in zijn categorie, de situatie is op het eerste gezicht ook niet erg opbeurend. De restbank zal nog jaren verlieslatend zijn en de portefeuille heeft een erg lange looptijd, terwijl ze vooral met kortlopende leningen wordt gefinancierd. Ondanks dat weinig rooskleurige plaatje is van enige opwinding of nervositeit weinig te merken.

‘Eigenlijk valt hier niets te zien’, vertelt Wim Ilsbroux. De voormalige McKinsey-consultant moet de transformatie van Dexia in goede banen leiden. ‘Net als bij elke andere normale bank is een groot deel van onze business virtueel of ongrijpbaar.’ Zelfs de marktenzaal in Parijs oogt verlaten: de enkele handelaars die we er aantreffen - de rest was in vergadering - zaten relaxed naar een muur van computerschermen te turen.

Tijd als bondgenoot

Terwijl de buitenwereld tobt over de omvang van de Dexia-balans - goed voor bijna driekwart van wat alle Belgen in één jaar aan diensten en goederen produceren - wordt die van binnenuit erg nuchter bekeken.

‘We zijn niet de meest risicovolle bad bank van Europa’, zegt Ilsbroux. ‘Eigenlijk zijn we geen bad bank.’ Vergeleken met andere restbanken staan er opvallend weinig toxische producten op de balans van Dexia. Maar de portefeuille is er wel één die langzaam uitdooft en niet onmiddellijk verhandelbaar is. ‘Ruim 86 procent van onze activa zijn van goede investeringskwaliteit’, klinkt het. ‘Dat is meer dan bij een gewone restbank.’

Nog een verschil met de ‘echte’ bad banks: de activa van Dexia bleven tegen boekwaarde op de balans. Terwijl andere restbanken hun activa erfden aan forse korting, is dat bij Dexia niet het geval. ‘Het komt er dus voor ons op aan de kwaliteit van onze portefeuille zo hoog mogelijk te houden en ervoor te zorgen dat iedereen de verplichtingen blijft nakomen’, zegt Ilsbroux. ‘Daar slagen we in. En de tijd is onze bondgenoot: elke maand bereikt circa 1 miljard euro van onze portefeuille de vervaldag.’

De kritiek dat Dexia een traag tikkende tijdbom is, wordt hier met klem ontkend. ‘We zijn niet meer een tijdbom dan gelijk welke andere financiële instelling’, zegt Pierre Vérot, die de leningen aan lokale besturen in Frankrijk opvolgt.

‘Als onze tegenpartijen, de lokale besturen in Europa, hun verplichtingen niet meer nakomen, zou dat de kwaliteit van onze portefeuille doen kelderen. Maar dan zou dat ook bij andere banken het geval zijn. Een deel van de financiering van onze portefeuille wordt bovendien gegarandeerd door de Belgische en de Franse overheid, tot 2031. Tenzij die landen in moeilijkheden komen, zie ik weinig problemen.’

Spelregels zijn veranderd

Dexia is niet meer het Dexia van weleer. 'De regels van het spel zijn veranderd', zegt Jean-Christophe Ricard, een hoogopgeleide statisticus met circa twaalf jaar ervaring bij de groep. Als verantwoordelijke voor de langetermijnfinanciering van Dexia moet hij het vertrouwen in de markt veroveren dat de bank, met hem aan boord, destijds heeft verspeeld. Een contradictie? Niet zozeer, vindt hij. 'Investeerders hebben erg veel geld verloren door Dexia. Maar ik voel me daar niet persoonlijk aansprakelijk voor. Ik ben aan boord gebleven omdat Dexia herlanceren een unieke opdracht is. Ik ben blij daarin een kernrol te kunnen spelen.'

Wat voorafging

Onder leiding van Pierre Richard en laterAxel Miller was Dexia voor de financiële crisis een van de snelst groeiende Europese banken. In 2008 kwam de bank echter als een van de eerste in zware problemen door haar uitzonderlijk grote afhankelijkheid van kortetermijnfinanciering. In de jaren daarna pompten België, Frankrijk en Luxemburg in verschillende fasen ettelijke miljarden in de bank om ze overeind te houden. Eind 2011 viel Dexia bijna om, waarna Belfius uit de bank werd gelicht en de rest in allerijl werd genationaliseerd.

Dexia vandaag

Dexia is geen bank meer, maar een ‘restbank’: wat overblijft van wat ooit een bank-verzekeraar was. Die rest valt uiteen in enkele moeilijk te verkopen entiteiten en een reusachtige portefeuille langlopende kredieten en beleggingen. België, Frankrijk en Luxemburg staan samen voor 85 miljard euro borg voor de financiering. Dexia, waar nog ruim 1.300 mensen werken, staat sinds medio 2012 onder leiding van Karel De Boeck (ex-Fortis). De voorbije 18 maanden kromp de Dexia-balans met 180 miljard euro, maar de weg is nog lang. Liquideren is geen optie, omdat de restbank en de overheden dan enorme verliezen slikken.

Ook Hervé Foyan voelt zich niet aangesproken. Hij is al sinds 1997 actief bij Dexia en verdiende zijn strepen in het ALM-beleid, jargon voor asset and liability management, het in evenwicht houden van activa en verplichtingen op de balans. 'Je moet alles in zijn tijdskader plaatsen. Dexia was begin deze eeuw in volle expansie. The sky was the limit. En de strategie moest worden uitgevoerd.'

Dat de afwikkeling van de restbank nu door dezelfde mensen gebeurt die in de bank actief waren toen het misliep, vindt hij niet vreemd. 'Je hebt een erg diepgaande en specifieke expertise nodig om het proces van verkoop en uitdoving waarin de restbank zich nu bevindt, tot een goed einde te brengen.'

De Fransman, die in 1995 aan de Ecole Polytechnique afstudeerde als ingenieur, was nauw betrokken bij de ontvlechting en de nationalisering van Dexia Bank België (vandaag Belfius). 'Het was alsof we een siamese tweeling doormidden moesten snijden', zegt hij glimlachend. Foyan rondde ook de verkoop van de Turkse Denizbank af in 2012. 'De financiering van die bank overeind houden zodat de verkoop kon doorgaan, was een titanenwerk. Op een totaal van 1,8 miljard euro zagen we slechts 7 tot 10 miljoen euro verloren gaan. Zonder de nodige ervaring en kennis van het dossier was dat bedrag veel hoger geweest.'

De mentaliteit is na de implosie van Dexia, dat nu per definitie uitdovend is, fundamenteel veranderd, zeggen oudgedienden. 'Zij die bleven, zijn er zich van bewust dat ze hun baan te danken hebben aan de tussenkomst van de overheid', zegt Pierre Vérot. 'Onze eerste opdracht is garanderen dat de overheden niet weer met geld over de brug moeten komen. En twee: de kwaliteit van de activa zo veel mogelijk optimaliseren. We zijn de bewaarengelen van de restbank geworden.'

Geen huurlingen

In de loop van 2013 is Dexia er nog in geslaagd meer dan 150 werknemers aan te werven. Maar ooit komt er een punt waarop het invullen van de vacatures niet meer zo vlot zal verlopen. Veel vacatures voor de meest gewenste profielen - juristen met ervaring, hooggeschoolde wiskundigen en gespecialiseerde economen of IT'ers - raken nu al niet ingevuld. Bij Dexia waren er begin dit jaar 96 vacatures. 'We willen geen huurlingen', zegt personeelsdirecteur Michael Masset. 'Daarmee bedoel ik: mensen die erop speculeren dat ze een forse salarissprong zullen maken, omdat de hele financiële sector op hen aast. Aan dat spelletje doe ik niet mee.'

Al geeft Masset toe dat hij constant moet balanceren op een dunne koord. 'De middelen om nieuwe mensen te betalen zijn beperkt. Veel mensen die al jaren bij Dexia werken, zijn moe. Enerzijds zijn ze tevreden dat de overheden zich hebben geëngageerd Dexia niet te laten vallen. Anderzijds zijn ze het beu dat dat de Dexia-bashing in de media blijft aanhouden, zoals onlangs bij de salarisverhoging van drie nieuwe leden van het directiecomité. Dat is slecht voor de interne sfeer.'

Outsourcen

Masset gaat ervan uit dat Dexia misschien over 10 tot 15 jaar een punt bereikt waarop je de meeste functies kan outsourcen. Hij vreest echter dat de restbank al voordien in de problemen komt. 'Nu vinden we nog genoeg talent, maar ik weet niet of dat het geval zal zijn als de markt voor financieel talent weer heropleeft en de zoektocht naar personeel in de sector intensiever wordt. Het verloop dreigt hier dan te stijgen naar meer dan 15 procent, een courant percentage bij de meeste consultancybedrijven. Nu kunnen we nog het verschil maken door de mensen een uitdaging te bieden, of door onze opleidingen bijzonder interessant te maken, maar wat dan?'

Eglantine Delmas, hoofd markten- risico bij Dexia, voegt daaraan toe: 'Er komt de komende jaren bijzonder veel nieuwe regelgeving en extra verplichte rapportering op ons af. Als we vandaag al onderbemand zijn, hoe ziet de situatie er dan over vijf jaar uit? Ik denk dat we dan het kritieke punt hebben bereikt. Voor Dexia wordt het dan heel moeilijk de juiste mensen te blijven vinden, en de mensen hier aan boord te houden.'

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud