Deutsche Bank waagt zich aan ultieme schoktherapie

Het hoofdkantoor van Deutsche Bank in Frankfurt-am-Main ©REUTERS

Na een desastreus avontuur op Wall Street beslist Deutsche Bank dit weekend over een nieuw noodplan. Om de Duitse bankreus weer op de rails te krijgen moeten wellicht tot 20.000 banen sneuvelen. Ook de rest van de financiële wereld houdt de adem in.

De raad van bestuur van Deutsche Bank  beslist allicht nu zondag of hij het licht op groen zet voor de ultieme schoktherapie waar topman Christian Sewing al maanden aan werkt. Op het Amerikaanse hoofdkwartier van Deutsche Bank in New York hebben de werknemers blijkbaar de hoop al opgegeven. De hotshots van weleer hebben de groep verlaten of zijn in allerijl op zoek naar een nieuwe job.

46 hoog in de Deutsche Bank-building op Wall Street staan de kantoren van de belangrijkste directieleden vol met bruine verhuisdozen, stelde een New Yorkse Bloomberg-reporter deze week vast. Enkele verdiepingen lager, in de marktenzalen, is het akelig stil.

Jonge traders hebben hun bureaus zonder boe of bah verlaten om elders te solliciteren. De wat oudere werknemers knijpen er ’s middags tussenuit om cocktails te gaan drinken. Wachten op de hakbijl is makkelijker met een bellini aan de lippen.

Deutsche Bank-CEO Christian Sewing ©REUTERS

Ook in de kantoren van Deutsche Bank in de Londense City heerst de stilte voor de storm. ‘Alle vergaderzalen bij Deutsche Bank zijn maandag volgeboekt’, melden insiders op lokale carrièreblogs. ‘Geen goed teken. Als banken een ontslagronde plannen, worden de mensen die hun job verliezen doorgaans in een vergaderzaal apart genomen met hun chef en personeelsmanager.’

Details van het plan dat Sewing zondag zou presenteren, zijn nog niet bekend. Maar alles wat de voorbije dagen uitlekte, wijst erop dat Deutsche Bank voor zijn grootste ommekeer in tientallen jaren staat. De zwalpende financiële reus, die de afgelopen jaren gebukt ging onder talloze schandalen, zijn logge structuur en turbulentie op de markten zou wereldwijd tot 20.000 van de in totaal ruim 91.000 jobs schrappen.

De zakenbanktak, het grootste zorgenkind, zou worden ontmanteld. En er circuleren plannen om een bad bank op te richten waar zeker voor 50 miljard euro complexe financiële producten in quarantaine worden geplaatst.

Ook in de hoogste regionen van het management wordt gesnoeid. Garth Ritchie, het hoofd van de zakenbank, hield de eer aan zichzelf en is gisteren opgestapt. Ook financieel directeur James von Moltke en hoofd risicobeleid Sylvie Matherat moeten wellicht de baan ruimen.

Systeemrisico’s

Niet alleen in Duitsland houden ze de adem in. De hele financiële wereld wacht nagelbijtend af wat Frankfurt dit weekend zal beslissen. Het noodplan waar topman Sewing aan werkt, wordt gezien als de laatste kans om een van ’s werelds invloedrijkste financiële instellingen weer op het juiste spoor te krijgen.

©Mediafin

De afgelopen zeven jaar kondigde Deutsche Bank al vier grote strategische plannen aan, telkens zonder succes. En eerder deze lente draaiden fusiegesprekken met land- en sectorgenoot Commerzbank uit op een faliekante mislukking.

De Financial Stability Board, de internationale bankentoezichthouder, rekent Deutsche Bank tot de vier belangrijkste systeembanken ter wereld. Met een balanstotaal van 1.348 miljard euro - dik vier keer meer dan KBC - is het Duitse instituut natuurlijk een absolute reus, die in alle geledingen van de banksector actief is. Als het ooit foutloopt met Deutsche Bank, kan dat de rest van de sector besmetten.

Dat is nog niet alles. Ondanks eerdere pogingen om zijn risico’s af te bouwen, was Deutsche Bank eind vorig jaar nog altijd tegenpartij voor een hallucinante 43.459 miljard euro aan financiële derivaten, die overal ter wereld verspreid zitten bij andere financiële instellingen en investeerders.

Veel van die risico’s zijn afgedekt, maar als Deutsche Bank in de problemen komt, zou dat toch een schokeffect teweegbrengen. Geen wonder dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de bank drie jaar geleden nog bestempelde als het grootste risico voor de stabiliteit van het financiële systeem.

Ook Belgische instellingen kunnen in een worstcasescenario getroffen worden. Dexia, dat nog altijd overeind wordt gehouden bij de gratie van de Belgische en Franse belastingbetaler, is voor zowat een half miljard euro blootgesteld. Maar tussen die Deutsche Bank-derivaten zitten geen toxische effecten en de risico’s zijn grotendeels afgedekt, is er te horen.

Terug naar de roots

Sewing, die twee jaar geleden aan het hoofd kwam van het 149 jaar oude instituut, wil terug naar de roots van Deutsche Bank. Als klassieke bank voor particulieren en bedrijven was Deutsche Bank sinds mensenheugenis de motor waar de Duitse Wirtschaft op draaide. Daar kwam verandering in toen de groep begin 2000 wilde meespelen met de grote jongens op Wall Street en in de Londense City.

De zakenbankpoot, ooit het goudhaantje van Deutsche Bank, is steeds meer een blok aan het been geworden.

Met de dollartekens in de ogen begon de bank via haar zakenbankpoot steeds meer in te zetten op de verkoop van complexe financiële producten, die een veelvoud konden opbrengen van wat traditionele diensten opleverden.

Dat gebeurde lange tijd met succes - zelfs na de val van Lehman Brothers in 2008 - waardoor de zakenbankpoot uitgroeide tot de belangrijkste winstmotor. Net voor de crisis, in 2007, was die tak goed voor 70 procent van de inkomsten. Vandaag is dat nog altijd zo’n 51 procent.

Door de aanhoudende daling van de rente en de turbulentie op de financiële markten werd de zakenbankpoot, ooit het goudhaantje van de groep, steeds meer een blok aan het been. Vooral de obligatiehandel, de lucratiefste tak in de marktenafdeling, stokte door de kelderende rentetarieven.

In combinatie met de monsterboetes die de bank moest ophoesten voor haar rol in schandalen, onder meer met rente- en valutafraude en in Russische witwasoperaties, duwden die povere prestaties in de zakenbank Deutsche Bank jaren diep in het rood. Pas in 2018 kon Deutsche Bank, na vier verliesjaren op rij, weer winstcijfers voorleggen.

Bijzonder overtuigend was die jaarwinst evenwel niet. En ook al deed de groep het in het eerste kwartaal wat beter dan verwacht, analisten vragen zich af of Deutsche Bank voldoende financiële vuurkracht heeft om zo’n omvangrijke reorganisatie door te duwen.

Als Sewing de zakenbankactiviteiten effectief wil afbouwen en minder strategische activiteiten wil doorverkopen, kan dat de bank makkelijk 5 miljard euro kosten, voorspellen analisten. Dat zou een flinke hap nemen uit de kapitaalbuffers die de bank van de regelgevers moet aanhouden om eventuele nieuwe crisissen te doorstaan.

De kernkapitaalratio’s van de groep liggen wel boven de minima die toezichthouders eisen - zelfs de vermaledijde zakenbank slaagde onlangs in de stresstest van de Amerikaanse centrale bank. Maar beleggers verwachten dat een reus als Deutsche Bank toch over steviger schokdempers beschikt.

Dubbeltje op zijn kant

Kapitaal bijtanken bij de aandeelhouders is niet evident. Twee jaar geleden voerde Deutsche Bank al een pijnlijke kapitaalverhoging door van 8 miljard euro. Maar die bracht nauwelijks zoden aan de dijk. Op de markt blijft de twijfel over de kapitaalbuffer van de groep hangen, en de beurskoers is sinds de operatie met 55 procent gezakt. Het aandeel schommelt nu rond zijn historische dieptepunt.

Banken zullen nog altijd pas in actie schieten als het van moeten is. Als het niet lukt, zal uiteindelijk de Duitse staat Deutsche Bank te hulp moeten schieten.
Een analist

Naarmate de berichten over de herstructurering binnensijpelden, ging de aandelenkoers de afgelopen dagen wel weer lichtjes de hoogte in. Toch blijft het volgens de meeste waarnemers een dubbeltje op zijn kant of Sewing Deutsche Bank dit keer wel in rustiger vaarwater kan loodsen.

Opvallend is dat veel analisten er gerust in lijken dat een mislukking niet meteen hoeft uit te draaien op een catastrofe zoals de implosie van Lehman Brothers. ‘Sinds de crisis hebben toezichthouders wereldwijd meer instrumenten gekregen om dat soort scenario’s te vermijden’, vertelt een analist. ‘Dat neemt niet weg dat banken nog altijd pas in actie zullen schieten als het van moeten is. Als het niet lukt, zal uiteindelijk de Duitse staat Deutsche Bank te hulp moeten schieten. Wat dat betreft, is er sinds de crisis helaas niets veranderd.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect