Advertentie

Europa scherpt regels voor banken aan

De Europese commissarissen Valdis Dombrovskis en Mairead McGuinness stelden woensdag het nieuwe Europese bankenpakket voor. ©EPA

Strengere kapitaalvereisten, een grotere aandacht voor de milieurisico's en meer bevoegdheden voor de toezichthouders zijn de onderdelen van het nieuwe Europese 'bankenpakket'.

'Het pakket maakt de banken robuuster en verzekert dat ze een betrouwbare financieringsbron blijven voor de Europese economie. Tegelijk zullen banken erdoor beter voorbereid zijn op toekomstige uitdagingen zoals klimaatrisico's', zei Europees commissaris voor Financiële Diensten Mairead McGuinness woensdag bij de voorstelling van de maatregelen.

Het voorstel van de Commissie moet wel nog besproken worden met het Europees Parlement en met de Europese Raad.

Een eerste luik van het pakket bevat strengere kapitaalvereisten. Het betreft de omzetting in Europees recht van de laatste internationale afspraken gemaakt na de bankencrisis van 2008 in het Bazelcomité voor Bankentoezicht, de zogenaamde Bazel 3-normen.

Strategische industrieën

De grote nieuwigheid: het gebruik van eigen risicomodellen door de banken om de vereiste kapitaalbuffers te berekenen, wordt beperkt. Dat moet vermijden dat banken hun risico's onderschatten. Het moet ook de vergelijkbaarheid verhogen van de risicogewogen kapitaalratio's van de banken. Tegelijk worden de kapitaalvereisten opgetrokken.

De essentie

  • Europa voert strengere kapitaalvereisten in voor de banken, maar pas vanaf 2025 en met een overgangsperiode tot 2030.
  • Banken én de toezichthouders zullen meer aandacht moeten hebben voor het klimaatrisico. Op regelmatige tijdstippen zullen klimaatstresstests worden georganiseerd.
  • De bevoegdheden van de toezichthouders worden uitgebreid én geharmoniseerd, om een gelijker speelveld te creëren.

Er is rekening gehouden met de specificiteit van de Europese banken, zegt de Commissie. Zo verwijst ze naar de risicoweging van kredieten aan kleine en middelgrote ondernemingen. Ook zullen strategische participaties van de banken in ondernemingen niet als speculatieve investeringen worden gecatalogeerd. En de mogelijkheid van de banken om strategische industrieën te financieren, zoals de vliegtuigbouw en infrastructuur, blijft gevrijwaard.

De Europese Commissie maakt zich sterk dat de banken in Europa nu niet massaal extra kapitaal moeten hamsteren, iets waar die erg voor vreesden. Ze schat dat, globaal genomen, de Europese banken 9 procent extra kapitaal nodig hebben, in plaats van 18,5 procent als Europa de Bazelnormen zonder aanpassing zou hebben overgenomen.

Om hun huidige kapitaalratio van 15 procent te kunnen handhaven zullen de banken veel meer extra kapitaal moeten ophalen dan de 27 miljard euro waarvan de Commissie gewag maakt.
Europese bankenfederatie

En de banken hebben nog wat tijd om dat in orde te brengen: wegens de coronapandemie krijgen ze twee jaar uitstel en worden de nieuwe regels pas van kracht vanaf 2025 - de extra kapitaalnood blijft dan beperkt tot 3 procent. Bovendien geldt een overgangsperiode van vijf jaar, tot 2030.

Volgens de Commissie is er volgens de nieuwe regels een kapitaaltekort van 27 miljard euro bij de banken. 'Als er enkel naar de minimumdrempels wordt gekeken', riposteert de Europese bankenfederatie. 'Als de banken hun huidige kapitaalratio van 15 procent willen behouden, zullen ze een pak meer kapitaal nodig hebben.' De federatie dringt aan op overleg over de implementatie van de regels.

Het tweede luik legt de banken op de milieu-, sociale en governancerisico's waarmee ze kunnen worden geconfronteerd, beter te identificeren, erover te rapporteren en ze strakker te managen. Ook de toezichthouders moeten daar strenger op toezien. Volgens de Commissie moeten er regelmatiger klimaatstresstesten worden georganiseerd, door de banken zelf én door de toezichthouders. Om de kleinere banken niet onder de bijkomende administratieve lasten te laten bezwijken, zullen de vereisten 'proportioneel' zijn, luidt het.

Dwangsommen

Het derde luik van het pakket geeft de toezichthouders een grotere armslag en heeft de bedoeling de bevoegdheden van die toezichthouders in de verschillende EU-landen enigszins te harmoniseren. Dat moet helpen een gelijker speelveld te creëren.

De lidstaten wordt gevraagd dat ze hun bankentoezichthouders eenzelfde arsenaal van administratieve sanctie-instrumenten geven. Een nieuwigheid daarin zijn de periodieke geldboetes. Het gaat om een dwangsom per dag die de banken kan worden opgelegd om hen aan te sporen zich onverwijld in orde te stellen met de prudentiële regels wanneer ze daarvan zouden afwijken.

De banken in Europa zullen beter voorbereid zijn op toekomstige uitdagingen, zoals de klimaatrisico's.
Mairead McGuinness
Europees commissaris voor Financiële Diensten

De lidstaten moeten ook de toezichthouders en het gerecht doen samenwerken, om te vermijden dat er administratieve boetes én geldelijke strafsancties worden opgelegd voor dezelfde inbreuk.

Nog onder dat luik schoeit de Commissie de regels op eenzelfde leest om te beoordelen of de toplui en bestuurders van de banken 'fit and proper' zijn. Daarbij wordt bekeken of iemand geschikt is voor zijn taak en voldoende kennis en ervaring heeft. Het is de bedoeling dat de toezichthouders in alle landen van de EU dezelfde standaard hanteren.

Fintechspelers

De toezichthouders zullen ook meer greep krijgen op fintechspelers, als antwoord op het schandaal rond het Duitse betaaltechnologiebedrijf WireCard.

Ze zullen hun vizier eveneens mogen richten op niet-Europese banken die hier actief zijn met een bijhuis. Het gaat om bijhuizen zonder eigen rechtspersoonlijkheid die als een deel van de buitenlandse bank worden beschouwd. Als een toezichthouder oordeelt dat de activiteiten die zo'n bijhuis in zijn land uitoefent erg omvangrijk zijn, kan hij dat als 'van systemisch belang' catalogeren. De waakhond kan daarna van de moederbank eisen dat ze het bijhuis omvormt tot een filiaal dat wel een aparte rechtspersoon is en bijgevolg onderworpen is aan alle plaatselijke bankregels.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud