Overheid ontvangt 3,3 miljard euro minder van bouw en vastgoed

Het orderboek in de bouw is sinds het bijna-recordnivau in februari gedaald naar 5,4 maanden in mei, het laagste niveau in vijf jaar. ©ROBIN UTRECHT

De overheid verliest door corona dit jaar alleen al 3,3 miljard euro aan inkomsten uit bouw en vastgoed. En het wordt niet meteen beter.

De 320.000 mensen die in België aan de slag zijn in bouw en vastgoed zijn grotendeels opnieuw aan het werk. In de aanloop naar het bouwverlof proberen ze zoveel mogelijk achterstand goed te maken. Voor veel bedrijven in de sector is het jaar niet meer te redden. Dat heeft ook zware gevolgen voor de staatskas. Door de coronacrisis en het gebrek aan een eigen relanceplan voor de bouw- en vastgoedsector zal  de overheid alleen al dit jaar 3,3 miljard aan inkomsten mislopen. Dat berekenden de Confederatie Bouw en de Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (BVS) op vraag van De Tijd. Vorig jaar cashte de overheid nog 21,5 miljard euro.

De bouw- en de vastgoedsector spijzen al jaren gul de schatkist van de federale en regionale overheden in dit land. 45 procent van de omzet van de bouw vloeit terug naar de overheid via de btw, de personenbelasting, de vennootschapsbelasting en de RSZ. In de nieuwbouw loopt dat aandeel zelfs op tot meer dan 50 procent. Voor elke vierkante meter minder nieuwbouw ontvangt de overheid 1.350 euro minder.

'En het ziet er echt niet goed uit. Niet voor dit jaar, maar ook niet voor de komende jaren', benadrukt Robert de Mûelenaere, gedelegeerd bestuurder van de Confederatie Bouw. 'Vier op de tien van onze bedrijven denken dat 2021 een nog slechter jaar wordt dan 2020', voegt Olivier Carrette, de gedelegeerd bestuurder van de Beroepsvereniging van de Vastgoedsector (BVS) eraan toe.  Ze betreuren dat noch de de federale noch de regionale regeringen ook maar één specifieke maatregel hebben genomen om de vraag voor de bouw en het vastgoed tijdelijk  te stimuleren.Dat gebeurde wel tijdens de financiële crisis van 2009 onder de regering-Leterme.

Trendbreuk

Tussen 2000 en 2018 groeide de bouw met gemiddeld 2,5 procent per jaar. In de periode 2020-2022 zal de groei beperkt blijven tot 1 procent gecumuleerd over drie jaar, voorspelt het Federaal Planbureau. Dat is een groei die nauwelijks nog een achtste bedraagt van die voor de coronacrisis.

De zeer bescheiden groei over drie jaar verbergt een rollercoaster. Het Planbureau gaat ervan uit dat de bouw dit jaar met 11,6 procent krimpt, maar volgend jaar 9,9 procent groeit. Ter vergelijking. In 2009, het dieptepunt van de financiële crisis, bleef de krimp beperkt tot 1,7 procent

De regeringen hebben zichzelf wijs gemaakt dat de bouw zich gemakkelijk op eigen kracht door de crisis aan het worstelen is. Niets is minder waar.
Robert de Mûelenaere
Gedelegeerd bestuurder Confederatie Bouw

'De regeringen hebben zichzelf wijs gemaakt dat de bouw  zich gemakkelijk op eigen kracht door de crisis aan het worstelen is. Niets is minder waar', stelt de Mûelenaere. Het gemiddelde orderboek zat in februari nog op een comfortabele 6,1 maanden. Sindsdien is het elke maand gedaald tot 5,4 maanden in mei, het laagste peil in vijf jaar. Er worden opdrachten geannuleerd en er komen te weinig nieuwe opdrachten binnen.

Bij het einde van de lockdown ontstond een stormloop op de kantoren van de vastgoedmakelaars, zeker aan de kust. 'Maar dat was in de eerste plaats een inhaalbeweging en het aandeel van de kust mag men ook niet overschatten', zegt Carrette.

Volgens de jongste maandenquête van ING hebben 60 procent van de beleggers hun vastgoedproject uitgesteld. Het Federaal Planbureau gaat uit van een daling van de investeringen in woningen met 14,6 procent. De vraag naar retailvastgoed ligt  plat en door het vele thuiswerken zijn er weinig plannen om nog nieuwe kantoren te bouwen.

Schaarste

Er wordt ook op gehamerd dat er in België vandaag niet echt een overschot aan woningen is. En zeker niet aan aan duurzame. Elk jaar moeten bijkomend 30.000 gezinnen worden gehuisvest. Schaarste kan de woningprijzen versneld doen stijgen. Het percentage van de Belgen die nog een eigen woning kunnen kopen daalt.

Ondanks de waarborgen die de banken van de overheid krijgen, hebben ze hun marges voor de financiering met 50 basispunten verhoogd.
Olivier Carrette
Gedelegeerd bestuurder BVS

De bouw- en vastgoedwereld zijn niet te spreken  over de houding van de banken.  'Ondanks de mogelijkheden en de waarborgen die ze van de overheid krijgen, hebben ze hun marges sinds het uitbreken van de coronacrisis met 50 basispunten verhoogd. Als een ontwikkelaar zijn marge wil behouden, maakt dat de realisatie van een nieuwbouwwoning snel 2.000 euro duurder', zegt Carrette. Er zijn dan twee mogelijkheden. Ofwel moeten de bouw- en vastgoedsector het met minder marge doen, ofwel wordt de woning voor de koper duurder. Bij de bouwbedrijven zijn de marges al jaren flinterdun (3,44 procent in 2018).

Relanceplan

 BVS en de Confederatie Bouw dringen aan op een eigen relanceplan voor hun sector. Ze vragen in de eerste plaats een tijdelijke verlaging van de btw op nieuwbouw voor een eerste schijf van 60.000 euro van de bouwkosten. Economen als Gert Peersman (UGent) stellen wel dat btw-verlagingen duur zijn en weinig effect hebben.




   

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud