Belgisch geld eert Madame Déficit

©Rue des Archives Paris France

In het beroemde paleis van Versailles krijgen de privévertrekken de Franse koningin Marie-Antoinette dankzij Belgisch geld een stevige opfrisbeurt. De koningin krijgt in Westerlo zelfs een musical.

Het voelt haast onwezenlijk om een toeristische trekpleister als het paleis van Versailles moederziel alleen te bezoeken, maar de Europese Vrienden van Versailles hebben het voor mekaar gekregen. Met een klein groepje journalisten en de cast van de musical ‘Marie-Antoinette’ lopen we op een sluitingsdag door de uitgestorven Spiegelzaal, waar de enige andere levende ziel een poetsvrouw is die op een trapladdertje een borstbeeld staat af te stoffen.

Dat de Europese Vrienden en zijn ondervoorzitter graaf Ghislain d’Ursel de sleutel van het paleis gekregen hebben heeft alles te maken met zijn inspanningen om de vele kamers van Versailles in hun oorspronkelijke luister te herstellen. De in 2010 opgerichte Europese Vrienden tellen hoofdzakelijk Belgische sponsors. Volgens de Belgische graaf d’Ursel moet dat niet verbazen.

‘Versailles is een universeel monument, dat niet enkel Frankrijk toebehoort. Het heeft vanaf zijn ontstaan altijd nauwe banden gehad met België: talloze Belgische beeldhouwers, schilders, ingenieurs en musici waren betrokken bij de ontwikkeling van Versailles’, zegt d’Ursel. De Europese Vrienden en zijn 60-tal permanente Belgische leden willen die internationale dimensie herstellen. Dat doen ze via schenkingen waarmee het ooit verloederde paleis steeds verder gerestaureerd kan worden. Ze bundelen de krachten met de oudere Franse Société des Amis de Versailles en de American Friends of Versailles.

Het voorlopige pronkstuk van de Belgische restauratiewoede is de badkamer van Marie-Antoinette (1755-1793), gelegen op het gelijkvloers aan de prominente Cour de Marbre. De koningin kreeg de badkamer kort na de geboorte van haar eerste zoon in 1781. Ze liet er haar favoriete architect, Richard Mique, op los. Maar het mocht niet baten. Na de Franse Revolutie werd het vertrek leeggehaald. In de jaren 1830 loste het helemaal op in het Museum van de Geschiedenis van Frankrijk, dat koning Lodewijk Filips liet installeren in het lege paleis.

Vandaag schittert de badkamer opnieuw in opvallend lichte kleuren, met dank aan de restauratie van het houtwerk, de vensters en de spiegels. Behalve restauraties proberen alle Vrienden-verenigingen ook zo veel mogelijk authentieke meubelstukken en kunstwerken terug te kopen voor de aankleding van Versailles. Dat gebeurde ook in deze badkamer, waarvoor onder meer een porseleinen voetbad, een toiletzetel en twee vergulde kranen teruggebracht werden.

Maar de Europese Vrienden ging nog een stap verder en vroeg de Belgische kunstenares Isabelle de Borchgrave om via uiterst gedetailleerde papieren reproducties de kleding van drie dames - de koningin en twee kamermeiden - en van allerlei stoffen in de badkamer na te bootsen, van de gordijnen tot en met het bed. Het resultaat is verbluffend levensecht, en voor het statige Versailles zelfs een beetje gewaagd. ‘De mensen van Versailles reageerden aanvankelijk sceptisch, ze vreesden dat het te geënsceneerd zou lijken. Maar het is zo mooi gemaakt dat je denkt dat het echt is’, vertelt graaf d’Ursel niet zonder trots.

Bleef met 300.000 euro het kostenplaatje voor de badkamer nog vrij bescheiden, dan is het volgende project van de Europese Vrienden een pak ambitieuzer. Voor de restauratie van het ‘cabinet de la Méridienne’ is 1,6 miljoen euro nodig, waarvan de helft al gevonden is. Het is opnieuw een privévertrek van Marie-Antoinette, gelegen achter haar zeer publieke slaapkamer. Die somptueuze slaapkamer maakt vandaag deel uit van het toeristisch parcours. Ook in de tijd van Marie-Antoinette was het er een komen en gaan van allerlei hofdames en kamermeiden. In het ‘cabinet de la Méridienne’ kon de koningin zich ongestoord terugtrekken.

Spiegels Marie-Antoinette Marie Antoinette werd op 2 november 1755 geboren als het op één na jongste kind van keizer Frans I Stefanus van het Heilige Roomse Rijk en keizerin Maria Theresia van Oostenrijk. Op 19 april 1770 trouwde ze bij volmacht met de Franse dauphin, de latere koning Lodewijk XVI. In Parijs liet de koningin, die intellectueel niet erg begaafd was, het breed hangen. Haar bijnaam was niet voor niets ‘Madame Déficit’. Of ze seksueel zo losbandig was als de legende wil, is nooit bewezen. Marie-Antoinette overleefde de Franse Revolutie niet. Op 16 oktober 1793 werd ze op een mestkar naar de guillotine gevoerd.  

Marie-Antoinette

Marie Antoinette werd op 2 november 1755 geboren als het op één na jongste kind van keizer Frans I Stefanus van het Heilige Roomse Rijk en keizerin Maria Theresia van Oostenrijk.

Op 19 april 1770 trouwde ze bij volmacht met de Franse dauphin, de latere koning Lodewijk XVI.

In Parijs liet de koningin, die intellectueel niet erg begaafd was, het breed hangen. Haar bijnaam was niet voor niets ‘Madame Déficit’. Of ze seksueel zo losbandig was als de legende wil, is nooit bewezen.

Marie-Antoinette overleefde de Franse Revolutie niet. Op 16 oktober 1793 werd ze op een mestkar naar de guillotine gevoerd.

 

Vandaag ligt het kleine hexagonale cabinet er nog als een werf bij. De grote spiegels, die voor extra licht moesten zorgen, zijn weggehaald voor restauratie, zodat het achterliggende naakte houtwerk gaapt. Jean-Marc Darde, een gespecialiseerde houtrestaurateur, is samen met een leerling bezig in het kamertje, dat eveneens door Mique ontworpen werd. Eind september moet het werk klaar zijn, een jaar na de aanvang ervan.

Jammer is wel dat al die gerestaureerde pareltjes niet toegankelijk zijn voor het grote publiek. Een noodzaak, zo blijkt, want met 7 miljoen bezoekers per jaar zit het domein van Versailles nu al aan zijn limiet. De intieme privévertrekken zijn te klein om de grote massa te ontvangen, weet graaf d’Ursel.

Onder de privébezoekers bevindt zich vandaag een aandachtige toeschouwer: prins Simon de Merode. Ook hij heeft iets met Marie-Antoinette. Op het domein van zijn kasteel in Westerlo wordt in augustus en september de nieuwe historische musical ‘Marie-Antoinette’ opgevoerd. Het maakt deel uit van zijn ambitie om het rijke Belgische kasteelpatrimonium meer open te stellen voor het grote publiek en tegelijk de geschiedenis toegankelijker te maken, ook voor een jonger publiek. ‘Wij zijn onvoldoende fier op onze geschiedenis’, stelt prins de Merode.

Zoals het een prominente adellijke familie betaamt, is er een link tussen het geslacht de Merode en Marie-Antoinette, meteen een van de redenen waarom de keuze voor de musical op de Franse koningin viel. ‘Balthasar de Merode was hofmeester bij de Oostenrijkse keizerin Maria-Theresia en begeleider van haar dochter Marie-Antoinette. In ons familiearchief hebben we brieven van de Franse koning Lodewijk XVI aan zijn schoonmoeder waarin hij zich verheugt over de zwangerschap van zijn vrouw’, vertelt de Merode. Balthasar de Merode speelt de rol van verteller in de musical, die opgevoerd wordt op een podium bovenop de slotgracht van het kasteel. Luc Stevens schreef en regisseert de musical.

‘Marie-Antoinette’, van 20 augustus tot 7 september.

Kaarten via www.historalia.be of via Dienst Toerisme Westerlo.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect