'Met onze steen trek je gevels op zonder metselaars, mortel of lijm'

Jasper Vandenbempt met een Facadeclick-steen. ©Wouter Van Vooren

De jonge ingenieur Jasper Vandenbempt ontwierp samen met zijn vader een baksteen die je als Lego-blokken in elkaar kan klikken. De gevel van een Colruyt-winkel, een Leuvens universiteitsgebouw en een sportkantine in Nederland zijn er al mee opgetrokken. ‘China en Afrika zijn mogelijke markten.’

In een grijze straat in Wilrijk valt de felrode gevel van een splinternieuwe gebouw met 27 studentenkamers op. Hij is opgetrokken volgens een innovatief procedé bedacht door een 25-jarige ingenieur. Vijf jaar geleden begon Jasper Vandenbempt een idee uit te werken dat recht uit de aannemerspraktijk van zijn vader Patrick kwam. ‘Er is een tekort aan technisch geschoolde metselaars. Dat is de voorbije jaren alleen maar erger geworden. Kunnen we geen gevelsteen ontwikkelen waarvoor je niet moet kunnen metselen, vroegen we ons af’, zegt hij

De jonge ingenieur sloeg aan het experimenteren en kreeg daarbij de hulp van zijn vader, wiens vakkennis goed van pas kwam. Het werd een baksteen die er hetzelfde uitziet als de stenen die de jongste tien jaar veelvuldig gebruikt worden om gevels zonder voegen te lijmen. Vandenbempt ontwierp de steen zo dat hij van binnen hol is en plaats heeft voor een plastic insert, waardoor hij op de onderliggende stenen kan worden vastgeklikt.

Met ons systeem worden gevels niet afgebroken en gerecycleerd, maar gedemonteerd en herplaatst.
Jasper Vandenbempt
Bedenker Facadeclick

De Facadeclick-steen, zoals de uitvinding in de belangrijkste 'baksteenlanden’ is gepatenteerd, kan niet alleen zonder schaarse en dus dure bouwvakkers geplaatst worden. De installatie bleek ook goedkoper en duurzamer. Vandenbempt: ‘Weet u wat circulair betekent? Dat een product zo ontworpen is dat het na zijn leven opnieuw gebruikt kan worden in dezelfde toepassing, zonder afval. Recyclage wordt wel toegepast in de bouw, bijvoorbeeld voor beton, maar je houdt daarbij nooit het oorspronkelijke materiaal over. Met ons systeem worden gevels niet afgebroken en gerecycleerd, maar gedemonteerd en herplaatst.’

Klimaatvriendelijk

10.000 m2
gevel
Het voorbije anderhalf jaar zijn 10.000 vierkante meter gevel met de Facadeclick-steen geplaatst, het equivalent van veertig eengezinswoningen, voor zeven gebouwen in België en drie in Nederland. En er ligt nog eens 10.000 vierkante meter op de tekentafel bij projectontwikkelaars.

Aan bouwen met de Facadeclick-steen komt geen lijm of mortel te pas. ‘Beide elementen leggen een zware druk op het milieu. De productie van cement, een bestanddeel van mortel, heeft een zware CO2-voetafdruk. Onze bouwwijze vergt evenmin water. De insert, die de stenen samenhoudt, is dan wel van plastic, hij is ook perfect te hergebruiken.’

Het bouwsysteem is al uitvoerig en met succes getest door onderzoekscentra van de Universiteit Gent en de VUB. Daaruit is gebleken dat een gevel dubbel zo sterk is als een traditionele muur.

Vandenbempt besefte evenwel dat in de conservatieve bouwwereld maar één argument de doorslag geeft: kostenbesparing. ‘Onze stenen, met de inserts, zijn iets duurder in aankoop, maar over de hele levensloop veel goedkoper dan klassiek bouwen. Bij de bouw van een gevel maken de loonkosten twee derde van de totale kostprijs uit, de stenen zelf maar een derde. En met onze steen kan een niet-geschoolde leek - ook een zelfbouwer - bijna drie keer sneller een muur plaatsen. Bovendien heeft onze steen een grote restwaarde.’

Colruyt

Het voorbije anderhalf jaar is al 10.000 vierkante meter gevel met de Facadeclick-steen geplaatst, het equivalent van veertig eengezinswoningen, voor zeven gebouwen in België en drie in Nederland. Nog eens 10.000 vierkante meter ligt bij projectontwikkelaars op de tekentafel. Grote bouwbedrijven als Houben (scholenbouw) en Van Roey (appartementen) gaan ermee aan de slag op werven. De projectontwikkelaar Durabrik plant vijf gezinswoningen.

‘Vooral grotere projecten weten ons product te vinden’, zegt Vandenbempt. ‘Particulieren die één keer in hun leven een huis zetten, houden het liever bij de bekende gelijmde of gemetselde baksteen.’

Dat kan veranderen naarmate er meer referentieprojecten bijkomen. De supermarktgroep Colruyt liet twee jaar geleden succesvol een testmuur zetten. Dat leidde vorig jaar tot de toepassing van het systeem voor de bouw van een Okay-winkel in Weelde.

De herbruikbaarheid, de bouwsnelheid en de lage kostprijs zijn troeven. Het is de bedoeling om deze bouwtechniek op te nemen in onze reguliere bouwwerven.
Hilde Carens
Verantwoordelijke duurzaam bouwen bij Colruyt Group

'We zijn overtuigd geraakt van het circulaire karakter van het systeem, iets waar we ook in andere bouwmaterialen volop mee experimenteren', zegt Hilde Carens, verantwoordelijke voor duurzaam bouwen bij Colruyt. 'Het enige nadeel is dat aannemers geen ervaring hebben met het systeem, zodat soms nog fouten worden gemaakt. Maar de herbruikbaarheid, de bouwsnelheid en de lagere kostprijs zijn troeven. Het is de bedoeling deze bouwtechniek op te nemen in onze reguliere bouwwerven.'

Beperkte keuze

Het schoentje wringt hem wel bij de beperkte keuze in soorten stenen, zegt Vandenbempt. De Limburgse familiale steenbakkerij Nelissen was tot nu de enige die de stenen produceert, in drie kleuren en twee formaten. ‘Eindklanten en architecten, zeker in België, willen graag een ruim gamma. Daarom zijn we volop in gesprek met andere baksteenproducenten. We hebben net een akkoord met het Nederlandse Rodruza, een middelgrote speler in Nederland. De grote jongens, zoals het Oostenrijkse Wienerberger, houden we nog even bewust buiten schot. (lacht)

De jonge ingenieur durft het nochtans groot te zien. 'Sneller, goedkoper en ecologischer bouwen is in alle ons omliggende landen een hot topic. De Green Deal waartoe Europa onlangs besliste, gaat een enorme hulp zijn.’ Ook verder gelegen baksteenlanden zoals Rusland of Canada komen volgens hem in aanmerking. ‘Zelfs China, waar klimaat en milieu steeds hoger op de agenda komen, of Zuid-Europa of Afrika, waar een enorme waterschaarste heerst, zie ik als mogelijke markten.'

De ontwikkeling van Facadeclick slorpte al honderdduizenden euro op, de patentering en bescherming van de technologie nog eens zoveel. Voor dat laatste ging Vandenbempt in zee met de producent van vloeren en isolatieplaten Unilin. Die heeft een divisie Intellectueel Eigendom, waar 25 experts zich voltijds bezighouden met het indienen, commercialiseren en juridisch afdwingen van patenten, niet alleen op eigen innovaties, maar ook die van externe bedrijven. Unilin neemt daarbij het risico en deelt dus ook mee in de winst - als een percentage op de verkochte royalty's - als het een succes wordt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud