Oeverzwaluw niet langer obstakel voor Oosterweel

Op de linkeroever van de Schelde schieten de Oosterweelwerken al goed op. ©BELGA_HANDOUT

Het Brugse milieuprotest tegen een dok voor de bouw van de Oosterweeltunnel is door de Raad voor Vergunningsbetwistingen definitief verworpen. De bouw van de 1,8 km nieuwe Scheldetunnel kan volgend jaar beginnen.

De Brugse milieubeweging Groen vzw - niet te verwarren met de politieke partij - diende vorig jaar een verzoek in om de omgevingsvergunning voor de aanleg van een bouwdok in de haven van Zeebrugge te vernietigen. In dat tijdelijke dok zullen de betonnen elementen gebouwd worden voor de nieuwe Scheldetunnel van het Antwerpse Oosterweelproject.

Groen vzw stapte naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen omdat de bouw van het 100 bij 900 meter grote en 14 meter diepe dok gekoppeld is aan de verbreding van het Boudewijnkanaal en de bouw van een kaaimuur voor een autoterminal. Die projecten vormen volgens de vzw een bedreiging voor de 176 ha grote Dudzeelse polder, die is ingekleurd als vogelrichtlijngebied en het broedgebied is van de oeverzwaluw.

In april verwierp de Raad het verzoek tot schorsing, maar toch bleef het bij Lantis, de bouwheer van Oosterweel, angstig wachten op een verdict ten gronde. De vzw diende een verzoek in tot voortzetting van de vernietigingsprocedure, waardoor de aanleg van het dok en de realisatie van de Oosterweelwerken met jaren konden worden vertraagd. De vzw kreeg in november ten gronde ongelijk.

Het is nog niet 100 procent zeker dat met de uitspraak alle juridische obstakels voor Lantis om voluit met de Oosterweelwerken verder te gaan definitief achter de rug te zijn.

Met die uitspraak lijken alle juridische obstakels voor Lantis om voluit met de Oosterweelwerken verder te gaan definitief achter de rug te zijn. Al is dat nog niet 100 procent zeker. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) zette weliswaar haar handtekening onder de omgevingsvergunning voor de Oosterweelverbinding - een historisch moment voor een project dat 24 jaar geleden werd gelanceerd - maar daartegen kan nog altijd naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen worden gestapt. En dat ondanks het compromis dat de Vlaamse regering, de stad Antwerpen en de burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland over het project hebben bereikt. De obligate 'gele affiches' met de bekendmaking van de omgevingsvergunning werden vrijdag opgehangen op ruim 100 locaties in Antwerpen.

Scheldetunnel

Ondanks het lange wachten op de omgevingsvergunning voor de Scheldetunnel en de werken op de rechteroever startte Lantis al in 2018 met infrastructuurwerken op de Antwerpse linkeroever. Daar worden volop nieuwe op- en afritten aangelegd die de 1,8 km lange nieuwe Scheldetunnel tussen het Sint-Annabos op de linkeroever en het Noordkasteel op de rechteroever moeten laten aansluiten op de E17 en de E34. Die werken schieten heel goed op, met dank aan de terugval van het verkeer door de coronacrisis.

De ruwbouwwerken aan de (vierde) Scheldetunnel - twee kokers met drie rijstroken plus een fietskoker - starten volgend jaar en worden uitgevoerd door de tijdelijke maatschappij Cotu, bestaande uit de bouwgroepen Besix, BAM, DEME en Jan De Nul. Engie Solutions neemt de tunneltechnische installaties voor zijn rekening. De werken - een contract van 1 miljard euro - zullen vijf jaar duren.

De acht tunnelelementen van de Scheldetunnel worden vanaf eind volgend jaar over een periode van twee jaar in Zeebrugge gebouwd. Daarna worden ze naar Antwerpen gesleept en afgezonken. 'Dat wordt een huzarenstukje, want door de sterke getijdenstroming op de Schelde word je voortdurend met aanslibbing geconfronteerd', zegt Jan Bauwens (Besix), de projectdirecteur van Cotu. Bauwens is al sinds 2005 betrokken bij het project. 'Die tunnelelementen zijn 40 meter breed, 160 meter lang, 10 meter hoog en wegen elk 60.000 ton, maar ze moeten wel als legoblokjes in elkaar passen. Vergelijk het met grote betonnen schoendozen die drijvend naar Antwerpen worden gesleept en die je dan tot op een paar centimeter nauwkeurig op de bodem moet laten zakken in een sleuf van 25 meter diep zonder dat die sleuf zich vult met slib.'

Die tunnelelementen zijn 40 meter breed, 160 meter lang, 10 meter hoog en wegen elk 60.000 ton, maar ze moeten wel als legoblokjes in elkaar passen.
Jan Bauwens
Projectdirecteur tijdelijke bouwmaatschappij Cotu

Eens de tunnel waterdicht is, start Engie met de tunneltechnische installaties. 'Dat is alles waar een stekker aanhangt of intelligentie aan vastzit', zegt Filip Cocquereaux van Engie, 'Bekabeling, hoog- en laagspanning, verlichting, ventilatie, brandblusinstallaties, verkeerstechnische installaties, noem maar op.'

'We bouwen het casco, Engie maakt dat het intelligentie bevat', zegt Bauwens. 'Voor ons is het een van de grootste contracten ooit', zegt Cocquereaux. '430 miljoen euro waarvan 40 miljoen voor het onderhoud. Op de piek zullen we hier 500 à 600 mensen aan het werk hebben. De grootste uitdaging is echter niet zozeer de omvang van het project, wel welke technologie we gebruiken. Het risico bestaat dat wat we nu installeren, over vijf jaar verouderd is. Daarom kiezen we voor één digitaal informatieplatform waaraan je eenvoudig nieuwe technieken kan toevoegen. In onze branche is vijf jaar een eeuwigheid'.

Engie is ook verantwoordelijk voor de technische installaties van het derde en het vierde onderdeel van de Oosterweelverbinding: het Oosterweelknooppunt en de kanaaltunnels op de de rechteroever.

Sportpaleis

Voor de bouw van het Oosterweelknooppunt - een op- en afrittencomplex ter hoogte van het kerkje van Oosterweel op de rechteroever, kostprijs 500 miljoen euro, met daarbovenop ook nog de renovatie van de Royerssluis - boden zich twee aannemersconsortia aan: Rinkoniên en Roco.

De eerste - een verzamelnaam van Stadbader, Artes, Mobilis en CIT Blaton - is nu al actief bij de bouw van de wegenwerken op de linkeroever. Roco groepeert behalve Cotu-leden ook nog Cordeel, Denys, Franki, Van Laere en Van Wellen. Eind dit jaar wordt het contract toegewezen.

Het knooppunt komt 5 tot 29 meter diep verzonken in het landschap en zal de verbinding vormen tussen de Scheldetunnel en de kanaaltunnels onder het Albertkanaal die ter hoogte van de Noorderlaan aansluiting geven op de Antwerpse ring.

Om de kanaaltunnels aan te leggen wordt het viaduct van Merksem aan het Sportpaleis afgebroken en komt de Antwerpse ring in een sleuf. Roco is de enige kandidaat voor de bouw van de kanaaltunnels, een project van circa 2 miljard.

Prestige

Of het project belangrijk is voor het prestige? 'Een brug was natuurlijk prestigieuzer en sexyer geweest', zegt Bauwens. 'Zowel voor Antwerpen als voor iedereen die eraan meewerkte. De Erasmusbrug in Rotterdam, die trouwens door Belgen is gebouwd, geeft de stad nog altijd een bijzondere uitstraling. Toch denk ik dat we nu een beter project hebben dan met de Lange Wapperbrug.'

Een afzinktunnel van die omvang is volgens Bauwens ook een heel belangrijke referentie. 'In Nederland bouwden de Belgen de afgelopen decennia enkele belangrijke afgezonken tunnels. Mede daardoor staan ze er nu nog altijd heel sterk.' Cocquereaux: 'Verliezen op je thuismarkt kan grote gevolgen hebben. Je verliest marktvolume, want je krijgt plots een concurrent naast je die het grootste project bouwt.'

Overkapping

Het vijfde onderdeel van Oosterweel is de gedeeltelijke overkapping van de Antwerpse ring op de rechteroever, onder meer ter hoogte van Merksem, het station Luchtbal en aan het Sportpaleis.

De burgerbewegingen dringen aan op een volledige overkapping van de noordelijke ring. In het 'overkappingsfonds', dat de leefbaarheids- en overkappingsprojecten financiert, zit voorlopig 168 miljoen euro. Dat fonds wordt gespijsd via onderbenutte kredieten van het ministerie van Openbare Werken. Er is afgesproken op termijn 1,25 miljard te voorzien.

4,5 miljard
Kostprijs oosterweelverbinding
De Oosterweelverbinding moet in 2030 klaar zijn en zal 4,5 miljard euro kosten.

De Oosterweelverbinding moet in 2030 klaar zijn en zal 4,5 miljard euro kosten, inclusief de eerste overkappingen. De volledige overkapping en de aanleg van de ringparken zullen langer duren. Het hele Oosterweelproject zal zich terugbetalen via tolheffing in de Kennedytunnel, de Liefkenshoekunnel en de nieuwe Scheldetunnel. De beslissing over de hoogte van de tol in elke tunnel ligt bij de Vlaamse overheid. Het principe lijkt vandaag: hoe dichter bij de stad hoe hoger de tol.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud