Advertentie

Chemiebedrijf Borealis pompt 1 miljard in nieuwe fabriek in Antwerpen

De nieuwe propyleenfabriek van Borealis zal klaar zijn in het voorjaar van 2022 en 100 extra jobs opleveren in de Antwerpse haven. ©Wim Kempenaers

Met een investering van 1 miljard euro door Borealis zet de Belgische chemiesector opnieuw zijn voet naast die van de VS, het Midden-Oosten en Azië. ‘Antwerpen is de locomotief van Europa.’

Het chemiebedrijf Borealis heeft na drie jaar voorbereidend werk beslist een nieuwe propyleenfabriek te bouwen in de haven van Antwerpen. Die zal op termijn 100 extra jobs opleveren, terwijl tijdens de bouwfase op piekmomenten tot 2.000 mensen op de site zullen werken. Het gaat om één van de grootste investeringen in de Europese chemiesector van de voorbije jaren.

Het strategisch belang hiervan kan moeilijk overschat worden. Dit is potentieel het begin van meer.
Frank Beckx Gedelegeerd bestuurder Essenscia Vlaanderen

In Kallo zal Borealis in een propaandehydrogenatiefabriek (PDH) propaangas omzetten naar propyleen, een van de basisbouwstenen in de chemiesector. ‘Deze fabriek zit aan het begin van de waardeketen. Dat is belangrijk voor de hele sector hier.'

'Het heeft geen zin om afgeleide producten te maken als er geen bevoorradingszekerheid is. Die garanderen we nu alvast voor de komende dertig jaar. Zonder zo’n basis ga je de hele keten elders bouwen. Nu kan dat hier’, zegt Thomas Van De Velde, topmanager bij Borealis die het hele project aanstuurt.

Van De Velde zit bij Borealis aan de knoppen van de basischemiedivisie die vorig jaar 400 miljoen euro winst opleverde, bijna de helft van de groepswinst.

Begin van meer

Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder van de chemiefederatie Essenscia Vlaanderen, beaamt: ‘Het strategisch belang kan je moeilijk overschatten. Dit is potentieel het begin van meer.’

Wat is propyleen?

Het gas propyleen is het op ethyleen na belangrijkste basisproduct in de chemiesector. Het wordt onder andere gebruikt voor de productie van acrylzuur en super-absorberende luiervullingen. De belangrijkste toepassing is polypropyleen, de harde kunststof in autobumpers, stofzuigers, brooddozen...

Propyleen wordt gewonnen uit het oliederivaat nafta (in zogeheten krakers) of uit propaangas in propaandehydrogenatie-fabrieken, zoals die van Borealis, wat efficiënter en milieuvriendelijker is. Propaan is een bijproduct van olie- en gasvelden en is het gas dat ook in blauwe campinggasbidons zit. Er zijn geen grote prijsverschillen tussen de regio’s en het is niet duur om te verschepen. Dat betekent dat elke PDH-installatie waar ook ter wereld van een min of meer gelijke positie vertrekt. Dat maakt het economisch haalbaar in Europa.

Dat ‘meer’ wordt meteen al concreet. Zo zal het nabijgelegen Oiltanking Antwerp Gas Terminal een nieuwe opslagtank bouwen voor propaan. Ook binnen Borealis rijpen al plannen voor de verdere uitbreiding van de sites in Kallo en Beringen. Daar zet het bedrijf propyleen om tot polypropyleen, dat onder andere gebruikt wordt in bumpers, verpakkingen en injectiespuiten.

‘De beslissing valt over ongeveer een jaar’, klinkt het. ‘Het investeringsbedrag zal lager zijn, maar toch beduidend.’

Paniekerig

Borealis bewijst dat België nog steeds meespeelt in de wereldwijde chemiesector, ondanks de grote complexen die de voorbije tien jaren gebouwd werden in olie- en gasrijke gebieden in de Verenigde Staten, het Midden Oosten en het Verre Oosten.

De recente investeringsgolf en –plannen (zie onderaan) in ons land staan in schril contrast met de paniekerige taal van chemiebonzen als Jim Ratcliffe, die als CEO van INEOS een imperium van 16.000 werknemers heeft opgebouwd. ‘De Europese chemiesector zal wegkwijnen zoals de textielindustrie in de jaren tachtig’, zei hij vier jaar geleden nog. ‘Het ziet er niet goed uit.’

Borealis KORT

- omzet: 7,6 miljard euro
- Nettowinst: 1,1 miljard euro.

- Personeel: 6.600.
- Productie van meststoffen, petrochemische basisproducten en polyolefinen (polyethyleen en polypropyleen).
- Eigenaars: Mubadala (64%, staatsinvesteringsfonds Abu Dhabi) en OMV (36%, Oostenrijks olie- en gasbedrijf).
- Bedrijfsnaam verwijst naar de aurora borealis, het poollicht, en dus naar de Scandinavische wortels van het bedrijf.

 

Nu heeft diezelfde Ratcliffe zelf plannen om een PDH-installatie en een nieuwe kraker – opnieuw twee installaties aan het begin van de ketting – te bouwen, goed voor 2,7 miljard euro. Zowel Antwerpen als Rotterdam is nog in de running voor de 500 jobs die ermee gepaard kunnen gaan.

Noodkreet

Was zijn paniek dan overdreven? ‘Het was een noodkreet en die was niet onterecht’, zegt Beckx. De wereld kwam uit een diepe, economische crisis. Er was de opkomst van schaliegas in de VS. Europa maakte grote klimaatplannen die de concurrentie van de industrie zouden aantasten. ‘Er is ook veel meer geïnvesteerd in de VS en Azië dan bij ons’, zegt Beckx die er cijfers bij neemt.

Sinds 2006, toen Europa nog min of meer gelijke tred hield, is het investeringsritme in de Amerikaanse chemiesector met 123 procent gestegen. In China was dat zelfs met meer dan 300 procent. In Europa was dat slechts met 17 procent.

60.000 jobs

‘Het is dus niet dat chemie hier geen toekomst heeft. Integendeel, je kan niet alles beginnen in te voeren’, zegt Beckx. ‘Kleinere chemieclusters in Frankrijk, Italië en Spanje hebben investeringen wel zien wegvallen, maar Antwerpen heeft zich ontpopt als locomotief.’

De installatie zal een capaciteit hebben van 750.000 ton propyleen per jaar, 10 procent van de productie in Europa.
Thomas Van De Velde Topmanager Borealis

De voorbije jaren trok de Belgische chemiesector, goed voor 60.000 jobs, telkens voor om en bij de 2 miljard euro investeringen, voornamelijk voor uitbreidingen en debottlenecking van bestaande installaties. ‘Wat Borealis doet, is wel van een hele andere orde. Dit zet Antwerpen op de wereldkaart. Hier zal over gesproken worden’, aldus Beckx.

De PDH-installatie van Borealis krijgt een capaciteit van 750.000 ton propyleen per jaar, wat de totale productie in Kallo tot boven een miljoen ton brengt. ‘Dat komt neer op een kleine 10 procent van de productie in Europa en dat op één site. Dat is heel veel’, aldus Van De Velde. Als alles vlot verloopt, zal de fabriek in de eerste helft van 2022 beginnen te draaien. ‘Het zijn zeer complexe installaties’, zegt Van De Velde. ‘De engineering, de bouw en de indienstname nemen tijd in beslag.’

Borealis in België
 

- Drie productiesites in Kallo (propyleen en polypropyleen), Zwijndrecht (kunststof voor hoogspanningskabels) en Beringen (Polyproyleen)
- Kantoren in Mechelen.
- 1.035 werknemers.
- Hoofdaandeelhouder van meststoffenbedrijf Rosier dat op de Brusselse beurs 38 miljoen euro waard is.

 

Het project kon rekenen op 6 miljoen euro Vlaamse steun, voor de opleiding van werknemers en voor het gebruik van een milieuvriendelijkere technologie waardoor de CO2-uitstoot 45 procent lager zal liggen dan met de oude technologie. ‘Ik ben opgetogen dat Borealis voor Vlaanderen heeft gekozen’, zegt minister-president Geert Bourgeois (N-VA).

‘Dat heeft een rol gespeeld om de investering naar hier te halen’, zegt Van De Velde. ‘Een andere factor is dat we hier al sinds 1990 een kleinere PDH-installatie hebben. We hebben de ervaring en de kennis.’

Chemiecluster

Nog doorslaggevender was dat ons land het op één na grootste chemiecluster (na Houston) ter wereld huisvest. Alle grote chemiebedrijven hebben in de Antwerpse regio een stek en zijn met een netwerk van honderden kilometers pijpleidingen met elkaar verbonden, waarbij de output van de ene fabriek de input vormt van een andere.

‘Dat is een enorm logistiek voordeel’, zegt Van De Velde. ‘We voeren propaan via zeeschepen aan uit alle hoeken van de wereld. Dat wordt aan de overkant van de kade gelost in tanks en met pijpleidingen naar onze installatie gebracht. Ons propyleen raakt op zijn beurt via pijpleidingen tot bij onze klanten en tot op onze site in Beringen 80 kilometer verderop. Daar komt geen vrachtwagen aan te pas.’

Van garnalenvoeding tot luiervulling

Een overzicht van de recente investeringen in de Belgische chemiesector.

- Het Japanse Nippon Shokubai huldigde deze week twee nieuwe fabrieken in voor de productie van superabsorberende polymeren (luiervulling) en de basisgrondstof acrylzuur. De investering van 350 miljoen euro levert 70 jobs op.

- Evonik trok ruim 50 miljoen euro uit voor de productie van silica, dat gebruikt wordt in verven, siliconen en isolatie. Twee jaar geleden nam het de eerste installatie ter wereld voor de productie van een voedersupplement voor garnalen en andere schaaldieren in gebruik. De voorbije tien jaar investeerde het 500 miljoen euro, onder andere in een fabriek voor butadieen (voor autobanden) en methionine (kippenvoer).

- Vynova - waarachter twee Duitse ondernemers schuilen - draaide de geldkraan de voorbije jaren volledig open voor de modernisering en de expansie van een voormalige chemiefabriek van Tessenderlo Group. 150 miljoen euro ging onder andere naar een nieuwe installatie voor kaliumhydroxide, die een derde minder energie vergt.

- Inovyn (ex-Solvay) kondigde eerder deze maand aan 100 miljoen euro te investeren in de voormalige Solvay-site in Jemeppe-sur-Sambre. Inovyn wil de productie van pvc opdrijven om de stijgende vraag uit de bouw en de verpakkingsindustrie te volgen.

- Het Amerikaanse FRX Polymers begon in 2015 met een eerste installatie voor de aanmaak van milieuvriendelijke vlamvertragers, voor onder meer consumentenelektronica (computers, smartphones), vliegtuigen, hotels en cruiseschepen. Denk daarbij aan zetels, tapijten en gordijnen. Het bedrijf is gevestigd op de site van Covestro in Antwerpen.

- Total en ExxonMobil investeerden respectievelijk 1,1 miljard euro en 1 miljard in de modernisering van hun raffinagecomplex in Antwerpen, een belangrijke schakel aan het begin van de waardeketen van de chemie.

- Het Japanse Kaneka breidde voor 34 miljoen euro de productie van MS Polymer uit, een basismateriaal voor elastische lijm- en voegkitten. Soudal is een van de afnemers.Kaneka in Westerlo was in de jaren zeventig de eerste Europese vestiging van een Japans chemiebedrijf.

IN DE PIJPLIJN

Antwerpen is samen met Rotterdam in de running voor een investering van 2,7 miljard euro door het Britse Ineos. Dat kan 500 jobs opleveren. Ineos is net als Borealis van plan een nieuwe PDH-installatie te bouwen, alsook een kraker om ethaan om te zetten in ethyleen. Ineos pompte 150 miljoen euro in extra productie- en opslagcapaciteit voor ethyleenoxide.

BASF en het Nederlandse Avantium werken aan een fabriek voor PEF, een kunststof uit plantaardige materialen. Ze willen er de aanval mee inzetten op petflesjes, aluminium blikjes en folies. De investering van zowat 300 miljoen euro in Antwerpen heeft vertraging opgelopen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud