Milieu-activisten nemen Antwerpse Ineos-fabrieken in het vizier

Ineos-baas Jim Ratcliffe (links) naast havenschepen Annick De Ridder (N-VA) en burgemeester Bart De Wever (N-VA) bij de presentatie van de nieuwe fabriek in januari. ©Wim Kempenaers

Na het hoerageroep over de komst van twee grote plasticfabrieken van Ineos naar de Antwerpse haven, groeit bij activisten de bezorgdheid over de milieugevolgen. De partij Groen sluit zich aan bij de roep naar meer transparantie over de mega-investering.

Er is een informatieslag aan de gang rond de mega-investering van de Britse chemiegroep Ineos in de Antwerpse haven. Activisten vinden dat Ineos te weinig informatie geeft over de repercussies op het milieu en het klimaat. Ze klopten daarom aan bij het Vlaamse agentschap Flanders Investment & Trade (FIT) en het Havenbedrijf Antwerpen. Maar die geven lang niet alle documenten vrij.

Ineos-stichter Jim Ratcliffe kondigde in januari de bouw van twee nieuwe fabrieken aan, een investering van 3 miljard euro. Het gaat om een ethaankraker, die ethaangas omzet in ethyleen, en een fabriek die propaangas omzet in propyleen. Dat zijn basisgrondstoffen voor de plasticindustrie.

Schaliegas

Milieu-activisten plaatsen om twee redenen vraagtekens bij het project. Ze vragen zich af hoe een nieuwe plasticfabriek te rijmen valt met de Europese ambitie om het gebruik van plastic in te perken en wijzen erop dat ethaangas een component van schaliegas is. De ontginning van schaliegas is controversieel door de gebruikte techniek (fracking). Daarbij wordt een mix van water, zand en chemicaliën onder hoge druk in de grond gespoten. Dat zou volgens critici slecht zijn voor het milieu. Ineos is van plan het gas van de VS naar Antwerpen te brengen. 

Moeten we euforisch zijn over de investeringen van Ineos in Antwerpen?
Jim Williame
Kandidaat-Vlaams Parlementslid voor Groen

De milieukoepel Recycling Netwerk, een fervente pleitbezorger van statiegeld, boekte een overwinning in de informatieoorlog, berichten De Standaard en Apache. De beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur bij de Vlaamse overheid oordeelde recentelijk dat het Havenbedrijf Antwerpen en FIT de informatie over het Ineos-project moeten delen, behalve als de instellingen kunnen bewijzen dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van de economische belangen.

Rob Buurman, de directeur van de milieuorganisatie, vindt dat het Havenbedrijf Antwerpen en FIT Ineos de⁩ hand boven het hoofd houden en is blij dat de overheid hen nu op de vingers tikt voor het afschermen van informatie.

'We hebben een heel aantal documenten over de nakende Ineos-investering gedeeld', reageert het Havenbedrijf. 'We zijn echter van mening dat we een aantal documenten niet moeten delen, om de sereniteit rond de nog niet afgewerkte onderhandelingen te bewaren en om onze onderhandelingspositie en onze economische en commerciële belangen te vrijwaren. Bovendien is een deel van de opgevraagde informatie en documentatie nog niet beschikbaar.'

FIT geeft voorlopig geen commentaar.

Groen versus N-VA

De kwestie krijgt een politieke dimensie. 'Moeten we euforisch zijn over de investeringen van Ineos?', vraagt Jim Williame, kandidaat-Vlaams Parlementslid voor Groen en coördinator van de burgercoöperatie Ecopower. 'Ik vind het geen goed idee schaliegas naar Antwerpen uit te voeren. Daarnaast geeft Ineos te weinig informatie om een goed oordeel over zijn investering te kunnen vellen.'

Volgens partijen als Groen lijkt het bijna alsof we ons voor zo’n investering moeten verontschuldigen en onder een steen van schaamte moeten kruipen.
Annick De Ridder
Schepen van de Haven van Antwerpen (N-VA)

'Zo heeft het bedrijf onlangs verklaard dat de nieuwe installaties kunnen blijven draaien in een klimaatneutraal tijdperk, zonder te zeggen hoe. Zoiets is helemaal niet vanzelfsprekend. Een voorbeeld: stel dat je de uitstoot van 1 miljoen ton CO2 door windenergie wil wegwerken, dan heb je 300 mastodont windturbines nodig. Er zijn ook andere technieken.'

Volgens Williame moet het Havenbedrijf snel duidelijkheid verschaffen over zijn visie voor de komende dertig jaar. 'Er is geen plan. Mocht dat er wel zijn, dan kan blijken dat een investering die misschien tien keer kleiner is - maar wel duurzamer en meer gericht op recyclage -, hetzelfde maatschappelijke nut genereert.'

Ook zijn partijvoorzitster Meyrem Almaci stelt zich vragen bij het Ineos-project.

De Antwerpse burger­beweging stRaten-generaal riep de Vlaamse overheid onlangs nog op op een 'klimaat­stresstest' uit te voeren op de Antwerpse haven, om het klimaatdebat rond de haven te objectiveren. 

Antwerps havenschepen Annick De Ridder (N-VA) ergert zich aan de kritiek op het project en wijst op het ecologische karakter van sommige eindproducten.

'Het gaat om een investering die 400 directe arbeidsplaatsen creëert, een vijfvoud aan indirecte jobs én tijdens de bouw 3.000 mensen werk verschaft. De fabriek zal bouwstenen aanleveren voor hoogwaardige eindproducten, zoals basiscomponenten voor zonnepanelen en windturbines, kunststoffen voor de isolatie van gebouwen en lichte materialen voor wagens om het brandstofverbruik te reduceren', schrijft De Ridder op Facebook.

'Volgens partijen als Groen lijkt het bijna alsof we ons voor zo’n investering moeten verontschuldigen en onder een steen van schaamte moeten kruipen. Nochtans lijkt het mij weinig verstandig om de aanval in te zetten op onze petrochemische cluster die naast het verschaffen van tienduizenden jobs ook de meest vervuilende installaties in Europa uit de markt duwt.'

Team Ineos

Het debat rond Ineos woedt ook in het Verenigd Koninkrijk. Ratcliffe nam recentelijk de wielerploeg Team Sky, met onder meer viervoudig Tourwinnaar Chris Froome, over en herdoopte haar in Team Ineos.

©AFP

Bij de start van de Ronde van Yorkshire betoogden milieuorganisaties tegen de schaliegasontginning door Ineos.

Jim Ratcliffe met viervoudig Tourwinnaar Chris Froome bij de omvorming van Team Sky naar Team Ineos. ©Photo News

Chris Froome ligt er niet wakker van. 'Er is veel kritiek op onze sponsor, terwijl andere teams niet zo hard onder vuur worden genomen. Er zijn nog teams in het peloton die een energiesponsor hebben. Hun renners krijgen daarover geen vragen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect