Chemiesector lapt Europese veiligheidsregels aan laars

Op de lijst van geviseerde bedrijven staat ook BASF in Antwerpen. ©Christophe Vander Eecken

De Europese chemiesector neemt het niet al te nauw met de Europese veiligheidsvoorschriften, blijkt uit twee nieuwe rapporten. De veiligheid voor de mens van twee op de drie chemische stoffen is daardoor niet gegarandeerd. Ook 33 bedrijven in België, waaronder Solvay en Umicore, worden geviseerd.

‘We zijn heel bezorgd’, zegt Bjorn Hansen, de topman van het Europees Agentschap van Chemische Stoffen (ECHA), in het jongste jaarverslag. Bij 71 procent van de in Europa geproduceerde chemische stoffen zitten hiaten in de voorgeschreven tests of ontbreekt ‘belangrijke informatie over de veiligheid’, staat in het rapport.

Door de gebrekkige rapportering is niet duidelijk of die stoffen veilig zijn voor mens en dier. Chemicaliën worden verwerkt in tal van industriële producten, maar ook in cosmetica, voedsel en drank en geneesmiddelen.

Grote namen

Een rapport van het Europees milieubureau (EEB), dat De Tijd kon inkijken, viseert dan weer de chemiebedrijven die de regels aan hun laars lappen. Het EEB, een koepel van milieu-ngo’s, stelt dat 41 stoffen die 654 bedrijven samen produceren de veiligheidsnormen niet halen. Onder hen zitten grote namen, zoals BASF, de grootste chemiegroep van Europa, Henkel, Ineos en ExxonMobil. Ook 33 bedrijven in België duiken op in het lijstje, waaronder Solvay en Umicore. 

Maar ook minder evidente namen als Oleon, een Gents bedrijf dat plantaardige vetten inzet als grondstof voor cosmetica, smeermiddelen en autolakken. Ook de Tiense Suikerraffinaderij duikt op in de lijst omdat het bedrijf onvoldoende inzicht geeft in hoe het omgaat met asresten uit kool. Die kunnen leiden tot luchtvervuiling.

Bij Solvay wordt de productie van natriumbicarbonaat geviseerd, dat wordt verwerkt in bakpoeder als rijsmiddel. Ook wordt het gebruikt in tabletten tegen maagzuur, in zwembaden en in bruisdranken. Hexafluorkiezelzuur is een ander voorbeeld. Solvay biedt het aan als middel om water te zuiveren. Het zuur is corrosief en kan bij inademing longproblemen veroorzaken.

Keukenmiddeltjes

De 41 chemische stoffen die een onvoldoende kregen, worden in grote hoeveelheden - tussen 12 en 121 miljoen ton per jaar - verwerkt. In de zware industrie, in verf of autobanden, maar ook in huis-, tuin- en keukenmiddeltjes. Voor sommige producten die de mogelijk onveilige chemicaliën bevatten, wordt zelfs reclame gemaakt over hun milieuvriendelijke of gezonde imago.

De rapporten zijn opvallend, omdat Europa in 2007 strenge regels in het leven riep voor de chemie-industrie. REACH, of voluit Registratie, Evaluatie en Autorisatie, moest een veilig gebruik van chemische producten garanderen. Dat twaalf jaar later de registratie van twee op de drie chemische stoffen tekortschiet, knaagt aan de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van REACH.

Sommigen spreken al van een ‘dieselgate van de chemie-industrie’. Net als bij het gesjoemel met dieselwagens loopt het in de chemie vooral mis bij te ‘softe’ controle en bestraffing door de Europese lidstaten, klinkt het.

Het is uitkijken naar de reacties van de betrokken bedrijven. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect