Advertentie

'De coronapremie is een vergiftigd geschenk'

Werknemers uit de chemiesector voerden dinsdag actie in Brussel. ©ANTONIN WEBER / HANS LUCAS

Met een premie van maximaal 500 euro kunnen bedrijven het personeel belonen voor hun werk tijdens de coronacrisis. De maatregel leidt tot strubbelingen tussen de vakbonden en de werkgevers. In de chemiesector braken zelfs stakingen uit.

Het personeel van Agfa-Gevaert maakte dinsdag maar weinig krantenprinters en ziekenhuisscanners. De fabriek in Mortsel lag grotendeels plat door een staking. Ook in andere chemiebedrijven legde het personeel het werk neer omdat de vakbonden en de chemiebedrijvenfederatie Essenscia het niet eens raken over de loon- en werkvoorwaarden voor de komende twee jaar.

'Bijna was er een akkoord', zegt Koen Laenens, de secretaris-generaal van Essenscia. 'Maar toen we de onderhandelingen aan het afronden waren, gooiden de vakbonden uit het niets de coronapremie op tafel. Ze hebben niet de intentie om echt tot een akkoord te komen.'

De regering en de media deden uitschijnen dat je via een coronapremie meteen 500 euro krijgt, terwijl dat niet zo is.
Kris Vanautgaerden
Vakbond ACV

Dat spreken de vakbonden tegen. 'Het klopt dat we de premie pas enkele dagen geleden op tafel legden', zegt Jan Meeuwens, federaal secretaris van de vakbond BBTK. 'Maar we stelden de premie voor als alternatief voor onze tientallen andere punten die Essenscia verworpen had.'

Niet alleen in de chemiesector willen de vakbonden dat de personeelsleden beloond worden voor hun werk in de voorbije coronaperiode. De bonden vroegen hetzelfde voor werknemers die in moeilijke omstandigheden werkten, zoals supermarktpersoneel, arbeiders van voedingsfabrieken en poetshulpen.

Werkgevers kunnen hun personeel op twee manieren collectief financieel belonen voor hun prestaties tijdens corona. De regering besliste dat ze hun personeel 0,4 procent extra boven op de automatische loonindexering kunnen betalen.

Dat vonden de vakbonden te weinig en daarom kwam de regering met de coronapremie op de proppen (zie inzet). De werkgevers en de vakbonden moeten onderling beslissen welke bedrijven een coronapremie betalen en hoe hoog die moet zijn.

Poetshulpen

Wat is de coronapremie?

Bedrijven die het tijdens de coronacrisis goed deden, kunnen sinds augustus hun werknemers een coronapremie van maximaal 500 euro toekennen. Dat gebeurt fiscaal voordelig. Werkgevers betalen alleen een bijzondere RSZ-bijdrage van 16,5 procent. Voor werknemers is de premie vrijgesteld van bedrijfsvoorheffing en is er geen socialezekerheidsbijdrage verschuldigd.

De coronapremie wordt uitgekeerd in de vorm van consumptiecheques, die u digitaal of op papier krijgt. De federale overheid riep die cheques vorig jaar in het leven om zwaar door corona getroffen ondernemingen een duwtje in de rug te geven.

Sinds 1 augustus kunt u de cheques niet alleen in de horeca en kleinere handelszaken uitgeven, maar in zowat alle winkels. Denk aan supermarkten, wellnesscentra, bioscopen, cultuurcentra, kappers, schoonheidssalons, bowlingzalen, zwembaden en fitnesscentra. Handelaars zijn wel niet verplicht de cheques te aanvaarden. U kunt de cheques ook alleen in een fysieke winkel spenderen, niet in een webshop. De cheques zijn geldig tot 31 december 2022.

De onderhandelingen gaan niet van een leien dakje. Dat bewijzen de strubbelingen in de chemiesector, maar ook elders komen vakbonden en werkgevers moeilijk tot een akkoord. Dat is bijvoorbeeld zo in de sector van de dienstencheques. 'Als er een groep is die een coronapremie verdient, dan wel de poetshulpen. Die zijn tijdens corona blijven werken, vaak in onveilige omstandigheden', zegt Kris Vanautgaerden van de vakbond ACV. 'Toch is er nog steeds geen akkoord in de sector.'

Dat heel wat dienstenchequebedrijven weinig winst en zelfs verlies maken, speelt een grote rol. 'Zelfs de beter presterende bedrijven hebben het moeilijk om budget vrij te maken', zegt Vanautgaerden. 'De regering besefte niet dat de sector nood had aan extra geld om de poetshulpen te belonen.'

Een andere moeilijkheid is dat elke sector bedrijven telt die overeind bleven of groeiden tijdens de crisis, maar ook bedrijven die het zwaar te verduren kregen. 'Daarom is het beter om op bedrijfsniveau uit te maken of een bedrijf een coronapremie betaalt', zegt Laenens van Essenscia. Andere bedrijfsfederaties denken er ook zo over.

Maar de vakbonden willen sectorafspraken, want ze vrezen dat personeel van kleine bedrijven anders uit de boot valt. Daar zijn geen vakbonden aanwezig, die de premie kunnen afdwingen, klinkt het. De vakbonden zeggen op sectorniveau afspraken te willen maken om bedrijven in moeilijkheden te ontzien.

Papier en karton

Ondanks de strubbelingen is een doorbraak nabij in een aantal sectoren, zoals die van papier- en kartonproducenten, de metaalindustrie en de voedingssector. De vakbonden en werkgevers hebben er een akkoord. Alleen hun achterban moet zich nog uitspreken.

De werknemers van de winstgevende Belgische papier- en kartonproducenten krijgen een coronapremie van minstens 200 euro. Bij voedingsbedrijven die geen verlies maken, gaat het om minstens 150 euro. Op bedrijfsniveau kunnen werkgevers en vakbonden de premie nog verhogen tot het maximum van 500 euro.

Fevia, de federatie van voedingsbedrijven, wil nog niet reageren, maar de vakbonden wel. De gesprekken verliepen moeilijk, zegt Bart Vannetelbosch (ACV). 'De verwachtingen van de werknemers waren hoog, want ze zijn tijdens de hele crisis blijven werken in een essentiële sector en krijgen maar een beperkte loonsverhoging.'

Kritiek op regering

De regering liet de vakbonden en werkgevers veel ruimte. 'De maatregel was bedoeld voor bedrijven die het tijdens corona goed deden. Maar wat is goed?', zegt Patrick Vandenberghe, de voorzitter van ACV bouw, industrie en energie. 'Is een omzetstijging tijdens corona het criterium? De winststijging? Of volstaat het dat een bedrijf winst maakte?'

Bij de vakbonden is gemor te horen over de manier waarop de regering de coronapremie gelanceerd heeft. 'Het is een vergiftigd geschenk', zegt Vanautgaerden. 'In de communicatie van de regering en in de media leek het alsof iedereen die een premie kreeg, meteen 500 euro zou krijgen. Sommige werknemers die een premie verwachten, zullen er toch geen krijgen. Maar intussen vragen werknemers ons waar hun 500 euro blijft. Dat maakt de onderhandelingen nog complexer.'

Voorlopig besliste nog maar 1 bedrijf op de 150 om zijn personeel een coronapremie te betalen. Naarmate in de komende maanden meer sectoren de loononderhandelingen afronden, zal blijken of dat aantal substantieel wordt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud