M/V van de week | Dewayne Johnson

©AFP

De tuinman met terminale kanker krijgt pesticidegigant Monsanto op de knieën.

‘Ik heb veel gebeden. En het heeft veel energie gekost, van mij en van vele anderen. Ik ben blij hier te zijn en hopelijk zal dit nu de aandacht krijgen die het verdient. This is bigger than me.’ Aan het woord is Dewayne ‘Lee’ Johnson eerder deze week, kort na de uitspraak in een historische rechtszaak tegen Monsanto. Een Amerikaanse rechter oordeelde dat het bedrijf met zijn onkruidverdelger Roundup schuld heeft aan de terminale kanker van de 46-jarige Johnson.

Monsanto - of beter gezegd de Duitse chemiereus Bayer, die het Amerikaanse bedrijf eerder dit jaar overnam - moet 289 miljoen dollar (253 miljoen euro) betalen. 39 miljoen daarvan gaat naar Johnson, ter compensatie van mislopen inkomsten en vooral als morele schadevergoeding voor geleden en toekomstige pijnen.

Historische rechtszaak 

De Duitse chemiereus Bayer, die sinds kort eigenaar is van het Amerikaanse Monsanto, moet 289 miljoen dollar betalen nadat een rechter heeft geoordeeld dat het  bedrijf schuld heeft aan de terminale kanker van Dewayne Johnson.

Terminale kanker 

Dewayne Johnson sproeide als tuinman in Amerikaanse schooltjes de onkruidverdelger Round up. Hij kwam per ongeluk in contact met het goedje. In 2014 stelde artsen een agressieve vorm van kanker vast.

Beurscrash 

Johnson kreeg de multi national niet enkel op de knieën in de rechtszaal, maar ook op de beurs. Bayer verloor de voorbije week 15 miljard euro aan beurswaarde.  Beleggers  vrezen voor de uitkomst van duizenden gelijkaardige claims.

Discussie 

De vraag of Roundup en het bestanddeel glyfosaat kankerverwekkend zijn en de lobbymacht van Monsanto zijn al jaren onderwerp van discussie. Zelfs internationale instellingen als de Wereldgezondheidsorganisatie en het Europees voedselveiligheidsagentschap verschillen van mening.

 

Hoewel milieuverenigingen Monsanto al decennialang onder vuur nemen voor zijn genetisch gemanipuleerd voedsel, is het een eenvoudige tuinman die de multinational uiteindelijk op de knieën krijgt. Johnson werkte tussen 2012 en 2014 aan de Amerikaanse westkust, op 40 kilometer van San Francisco. Hij sproeide in die periode naar eigen zeggen honderden liters Roundup om onkruid te bestrijden op de speelterreinen van lokale schooltjes. Ondanks de beschermkledij kwam hij meermaals per ongeluk in contact met het goedje. Een keer kreeg hij door een windstoot een lading in het gezicht. In 2014 werd hij ziek. Het verdict was keihard. Non-hodgkinlymfoom, een vorm van lymfeklierkanker.

Johnson nam een advocaat in de arm en richtte zijn pijlen op Monsanto. Met succes. De jury oordeelde - onder andere op basis van interne Monsanto-documenten - dat het bedrijf ‘kwaadwillig was’ en al decennialang op de hoogte was dat Roundup, met glyfosaat als voornaamste bestanddeel, mogelijk kankerverwekkend is.

‘We zijn trots dat een onafhankelijke jury de boodschap stuurt dat de periode waarin Monsanto Roundup-gebruikers kon misleiden voorbij is en dat het bedrijf veiligheid bovenaan op zijn prioriteitenlijst moet zetten’, zei Johnsons advocaat. ‘Dit zal Dewayne niet genezen, maar het is wel een sterk signaal.’

De uitspraak gaat zelfs frontaal in tegen het advies van het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA), dat glyfosaat en Roundup op geen enkel moment op de lijst van gevaarlijke producten heeft gezet. De rechtszaak legt daarmee niet enkel de onkuise geheimen van Monsanto bloot, maar tegelijkertijd ook de onmacht van overheden en de kracht van lobbygroepen.

De vraag of de chemische stof glyfosaat al dan niet kankerverwekkend is, is al jaren onderwerp van discussie. Dat zelfs internationale instellingen tot een ander oordeel komen, maakt het er nog verwarrender en ongeloofwaardiger op. De Wereldgezondheidsorganisatie bestempelde Roundup drie jaar geleden als ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’. De Europese voedselveiligheidsautoriteiten en het Europees Agentschap voor chemische stoffen daarentegen kwamen met andere data en studies tot de conclusie dat er geen directe link is tussen glyfosaat en kanker. Met als resultaat dat de verkooplicentie van Roundup in Europa verlengd is, al staan enkele individuele landen zoals België op de rem.

Voor beleggers kwam het oordeel van de jury als een donderslag bij heldere hemel. In amper een week daalde de beurswaarde van Bayer met 15 miljard euro. Dat de Duitsers meer dan 60 miljard betaalden om Monsanto in te lijven, was voor velen al een brug te ver. Nu groeit ook de vrees dat Bayer een kast vol stinkende lijken heeft gekocht. Roundup, dat deels in Antwerpen wordt geproduceerd, is uitgegroeid tot een van de bestverkopende herbiciden.

Dat er veel op het spel staat, is overduidelijk. Volgens het persagentschap Bloomberg lopen er nog zo’n 4.000 gelijkaardige rechtszaken tegen Bayer. Hoe die uitdraaien, is onmogelijk te voorspellen. Zelfs Dewayne Johnson kan nog niet juichen. Bayer blijft namelijk overtuigd van zijn gelijk en gaat in beroep. ‘We hebben sympathie voor de familie van Johnson’, klinkt het. ‘Maar er zijn meer dan 800 wetenschappelijke studies die vaststellen dat glyfosaat geen kanker veroorzaakt. Dus ook niet de kanker van Johnson. De uitspraak verandert daar niets aan.’

Een definitieve uitspraak is dus nog niet voor morgen. De advocaat van Johnson dringt evenwel aan op een versnelde procedure, omdat de dagen van de kankerpatiënt geteld zijn. Een schadevergoeding zou Johnson de kans geven zijn laatste dagen en weken met zijn vrouw en twee kinderen in alle rust door te brengen, wat nu onhaalbaar is. ‘Zijn echtgenote heeft twee jobs om rond te komen. Ze werkt 14 uur per dag en was zelfs aan het werk op het moment van de uitspraak.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content