interview

'Mijn bedrijf een half miljard waard? Ja, en dan?'

©Brecht Van Maele

Alain Bostoen, een van de ondernemers in de bestuurskamer van KBC, bouwde het wasmiddelenbedrijf Christeyns uit tot een multinational met 300 miljoen euro omzet. ‘Ik zie de banken graag, maar wil er niet afhankelijk van zijn.’

Ik mag zelfs mijn eigen fabriek niet meer binnen, want ik kan geen veiligheidsschoenen meer aandoen.’ Alain Bostoen (47), al meer dan 20 jaar CEO van het chemie- en wasmiddelenbedrijf Christeyns, hinkt ons tegemoet op het hoofdkantoor in Gent. Al sinds oktober zit zijn rechterbeen in het gips. Een stom ongeval tijdens een tennismatch. Hij scheurde een pees af tijdens de maandelijkse meeting met zijn fabrieksleiders. ‘Normaal gezien gaan we iets eten en dan pinten drinken in de stad. Maar we wilden eens iets anders, iets gezonders. En lap, in het gips.’

Het hield hem niet tegen de voorbije week een Spaanse sectorgenoot over te nemen. Een eerder kleine deal, maar de spade zit al in de grond om de productie nabij Valencia te verdubbelen. ‘Ik ben net terug uit Spanje. Het is er het seizoen van de appelsienen. Lekker weer. Onderhandelen bij 23 graden. Zalig.’

christeyns producten
christeyns
  • 900 werknemers in meer dan 30 landen.
  • 15 fabrieken waarvan twee in België (Gent en Drongen).
  • Omzet: 315 miljoen euro.
  • Ebitda: 47 miljoen euro (winstmarge schommelt tussen 14 en 16 procent).
  • Nettowinst: 19 miljoen euro.
  • Opgericht in 1946 in Gent, vroeger bekend als de ‘zeepfabriek’ en van het wasproduct Blan.
  • Sinds 1989 eigendom van de familie Bostoen.
  • Alain Bostoen (47) is al meer dan 20 jaar CEO. Hij studeerde rechten, heeft een Vlerick-diploma en is onder andere bestuurder bij KBC Groep.

Deals maken zit Bostoen in het bloed. Hij stamt uit een immobiliënfamilie die samen met de Vande Vyveres aan de basis lag van Matexi, een van de grootste vastgoedontwikkelaars van ons land. Bostoen heeft bovendien nauwe banden in de financiële wereld en zetelt al acht jaar in de raad van bestuur van KBC. ‘Het is nuttig om een beetje ondernemerschap in die pot te gooien. Een bedrijf dat zo belangrijk is voor de Belgische economie heeft een goeie mix van bestuursleden nodig.’

Van Christeyns maakte hij de voorbije twee decennia - samen met zijn rechterhand Jef Wittouck - een succesverhaal. Het bedrijf levert was-, reinigings- en desinfecteringsmiddelen voor professionele wasserijen en voedingsbedrijven zoals Danone. Het groeiparcours - tot 315 miljoen euro omzet - is een aaneenschakeling van 40 - ‘misschien wel 50’ - overnames.

Bostoen vertelt met plezier over de beginjaren, over hoe hij in 1989 in het bedrijf is gerold. ‘Ik was 19 jaar en glansrijk gebuisd in mijn eerste jaar rechten aan de universiteit’, zegt hij. ‘Ik wou geschiedenis studeren maar mocht niet van mijn vader. Ik word ondernemer, heb ik toen gezegd. In welke sector, dat wist ik nog niet. Zolang het maar niet in de immobiliën was zoals mijn vader.’

Toen zijn moeder een derde erfde van wat toen nog Zeepziederij Christeyns heette, rook de jonge Bostoen zijn kans. Hij overtuigde zijn vader om de anderen uit te kopen bij het bedrijf, om er uiteindelijk in 1994 - na zijn diploma rechten alsnog te hebben behaald - CEO te worden. ‘Mocht het een snoepfabriek geweest zijn, dan was het dat geweest. Het is niet dat ik op een dag opstond en zei: wasmiddelen, die zijn sexy, ik wil ze de rest van mijn leven maken. Ik wou gewoon iets bouwen.

Er is een perfecte correlatie tussen de prijs die je betaalt voor een overname, en het plezier dat je er achteraf aan beleeft.
Alain Bostoen
CEO Christeyns

Hoe is het bedrijf gegroeid van een zeepfabriekje tot een multinational?

Bostoen: ‘Toen ik hier aankwam, proefden de werknemers nog van de zeep om te zien of ze klaar was. Show, maar ze kenden hun stiel. ‘Iedereen die zepe moet hebben, gaat die kopen bij ons’, was onze strategie toen. Maar de verkoop via de Belgische supermarkten was geen succes. Ze zaten niet te wachten op lokale merken als het onze (Blan, red.), maar op wereldmerken. Hoeveel marketinguitgaven ga je er tegenaan gooien? Dat is het enige dat ze willen horen. We hebben de focus verlegd naar professionele wasserijen die linnen voor hotels, ziekenhuizen en bedrijven wassen. Die markt is goed voor amper 7 procent van de wasmiddelenmarkt, waardoor we genoodzaakt waren om buiten België te kijken.’

‘Via een overname hebben we meteen voet aan grond gezet in Nederland, Duitsland, het VK en Frankrijk. Overnames, integreren en bouwen. Dat is wat we sindsdien hebben gedaan. In Europa hebben we nu 35 procent marktaandeel en overal - behalve in Griekenland - zijn we de nummer een of twee.’

Wat doen jullie beter dan concurrenten?

Bostoen: ‘Wij leveren niet alleen wasmiddelen, maar volledige oplossingen. Met producten alleen kom je er niet. We zijn Apple niet. Daar kunnen ze op klanten spuwen en ze zullen nog iPhones verkopen. We leveren ook doseersystemen, software om de productiviteit van klanten op te volgen of om de hoeveelheid water en de temperatuur te bepalen, technologie om afvalwater te zuiveren en warmtewisselaars om warmte te recycleren. We hebben goede producten die in de Champions League kunnen spelen, maar onze mensen en technische kennis maken het verschil.’

Christeyns is meer een engineeringbedrijf geworden?

Bostoen: ‘Dat klopt. We beheren het ganse wasproces: het water, de energie en de wasmiddelen. Toen ik hier begon, had je 12 liter water nodig om een kilo linnen industrieel te wassen. We zitten nu aan twee liter. En het energieverbruik is met 85 procent verminderd. Dat kan nog allemaal minder, maar de economische voordelen wegen niet meer op tegen de kosten.’

Het Amerikaanse Ecolab, met een beurswaarde van 40 miljard dollar en Bill Gates als grootste aandeelhouder, is de grootste speler in uw sector. Is dat een extra stimulans, om te vechten tegen een van de rijkste mensen ter wereld?

Bill Gates is de grootste aandeelhouder van onze grootste concurrent. Maar moest je hem vragen 'hoe is 't nog in de zepe', ik denk niet dat hij zou weten waarover je het hebt.
Alain Bostoen

Bostoen: ‘Goh, niet echt. En de kans is klein, denk ik, dat hij weet waar je het over hebt als je Bill Gates vraagt ‘hoe ’t nog in de zepe is’. Ik denk niet dat hij daar veel mee bezig is (lacht). Het is voor hem natuurlijk een interessante belegging. Het is een stabiele sector, die geleidelijk maar structureel meegroeit met de rijkdom en de bevolking wereldwijd. Ecolab is echt een dikke Bertha. Wij willen een toffe Bertha zijn.’

Waar moet de groei de komende jaren vandaan komen?

Bostoen: ‘Vandaag hebben we tien fabrieken waar we chemische producten verwerken. Daar kan je niet alleen wasmiddelen voor linnen mee maken, maar evengoed reinigings- of desinfectieproducten voor de voedingsindustrie, voor het reinigen en desinfecteren van leidingen, kuipen of vloeren. We hebben al 3.000 klanten, waaronder Danone, La Lorraine en Inex. Maar wereldwijde contracten bij Coca-Cola, McDonald’s of de grote brouwerijen, dat is nog een droom. Daar zijn we te klein voor. We staan nog nergens en hebben in Europa een marktaandeel van maximaal 5 procent.’

Christeyns nam de voorbije twee jaar een vijftal bedrijven over. Wat zijn de criteria om zulke deals te doen?

Bostoen: ‘We kiezen bewust voor veel kleine overnames, naast enkele grotere. Van nul starten is risicovoller en trager. Bij een overname heeft een ander al de basis gelegd. De rails liggen er al, en je moet als overnemer dan gewoon wat kolen in de stoomtrein kappen. We zoeken bedrijven die innoveren. We zoeken geen Ryanairs, maar bedrijven die met de juiste mentaliteit naar klanten trekken, die ook procesinnovatie leveren, en die geografisch interessant zijn.’

Loopt het soms mis bij overnames?

Bostoen: ‘Ik zie een perfecte correlatie tussen de prijs die je betaalt voor een overname en het plezier dat je er achteraf aan hebt (grinnikt). We hebben ook enkele bedrijven in moeilijkheden gekocht omdat ze zodanig goedkoop waren. Met die dossiers heb je het meeste miserie. Het gaat typisch om bedrijven die te weinig geïnnoveerd hebben. De beste mensen zijn er al weggelopen en de klanten zitten te wachten tot ze hun contract kunnen opzeggen. Ik heb zeker, zeker een aantal fouten begaan.’

©Brecht Van Maele

Staat er een limiet op de omvang van een overname?

Bostoen:De limiet is het punt waar we onze onafhankelijkheid zouden verliezen. We zijn eigenaar van het bedrijf en willen dat blijven. We hebben ook nooit veel schulden gehad. We willen niet afhankelijk zijn van goeroe-bestuurders, andere aandeelhouders, schuldeisers of bankiers.’

Zegt een bestuurder bij KBC.

'Ik zie de banken graag, maar ben er ook graag onafhankelijk van.'
Alain Bostoen

Bostoen: ‘Begrijp me niet verkeerd. We financieren ons ook via de banken. We zien ze graag, maar zijn er graag onafhankelijk van.’

Krijgt u veel stress van een multinational runnen?

Bostoen: ‘Nee, echt niet. Ik werk ook niet zoveel. Acht uur per dag. Meer dan anderen werken zou dwaas zijn als je je eigen firma hebt. En ja, ik moet vaak vroeg op om een vliegtuig te nemen of zit met medewerkers of zakenlui tot middernacht te eten op een terras in Spanje. Maar is dat veel werken?’

Veel familiebedrijven halen investeringsfondsen aan boord of gaan schulden aan om sneller te groeien.

Bostoen: ‘Ik begrijp dat. Maar nee, niet geïnteresseerd. Ik wil niet sneller groeien dan ik aankan. We groeien al meer dan 20 jaar gemiddeld 17 procent. Toch niet slecht, he? Ik moet wel toegeven dat het de jongste twee jaar wat minder is.’

Hoe komt dat?

Private-equitybedrijven beginnen opeens waspoederboeren te kopen en betalen zotte prijzen. 10 tot 13 keer de brutobedrijfswinst (ebitda). Dat betaal ik niet. Ik wil geld verdienen, en bij die prijzen zegt mijn boerenverstand dat dat niet kan.
Alain Bostoen

Bostoen: ‘We worden groter en komen in het vaarwater van private-equitybedrijven die opeens geïnteresseerd zijn in zeep en die waspoederboeren beginnen te kopen. De overnamemarkt is voor mensen van het polderboerenmodel moeilijk geworden. Bedrijven wisselen van eigenaar tegen de zotste prijzen. 10 tot 13 keer de brutobedrijfswinst (ebitda). Dat betaal ik niet. Ik wil geld verdienen, en bij die prijzen zegt mijn boerenverstand dat dat niet kan.’

Zijn private-equitybedrijven ook bij jullie al aan de deur geweest?

Bostoen: ‘Ja.’

Als we die waarderingen toepassen, is uw bedrijf een half miljard euro waard.

Bostoen: ‘En dan? Ge zijt daar vet mee. Op papier, ja. Ik heb dat geld niet nodig. Ik ben de CEO van Christeyns en met mijn loon kom ik goed rond. Als ik verkoop, wat moet ik met dat geld? Op de bank zetten en er 25 basispunten - bijna anderhalf miljoen euro - per jaar voor betalen in plaats van rente te krijgen? Of een koekjesfabriek kopen, tegen een even hoge waardering?

Er is een perfecte correlatie tussen de prijs die je betaalt voor een overname, en het plezier dat je er achteraf aan beleeft.
Alain Bostoen
CEO Christeyns

Is dat kritiek op de familie Vandermarliere, die haar tabaksbedrijf verkocht om daarna Jules Destrooper over te nemen?

Bostoen: ‘Nee. Het is gewoon een voorbeeld. En iedereen doet wat hij wil, he.’

Hebt u investeringsplannen buiten Europa?

Bostoen: ‘Vorig jaar hebben we een fabriek opgestart in Brazilië. Zelf gebouwd omdat er bij overnamegesprekken altijd lijken uit de kast vielen: omkoping, zwart geld, milieuproblemen. In de VS hebben we nu 15 mensen in dienst, en we kijken er rond om een bedrijf met productiesites over te nemen. In Azië zijn we zaadjes aan het planten. Door de overname van het chemiebedrijf Govi - een totaal andere business (zie inzet) - hebben we in Maleisië gronden, managers, boekhouders, een netwerk. We hebben daar alles om er ook onze wasmiddelenbusiness te lanceren.

En in België?

Bostoen: ‘We hebben het terrein van onze buur - een Amerikaans materiaaltechnologiebedrijf - gekocht, waardoor we groeien van 6 naar 8 hectare. De voorbije jaren hebben we 10 miljoen euro geïnvesteerd in ons magazijn, en nu nog ettelijke miljoenen om onze productie te verhogen. En daar. (Bostoen draait zich om en wijst naar een werf op de Gentse site). Dat is de Culture Club, de populaire technoclub van vroeger. We hebben het gebouw gekocht. Er komt een parking, een refter en een ontspanningsplaats.’

Hebt u zelf mooie herinneringen aan de Culture Club?

Bostoen: ‘Ik ben er ooit geweest. Niet zo vaak. We hebben het gebouw gekocht toen de club failliet ging. Het is geen gemakkelijke sporttak, he. Een hype creëren, ça va nog. Maar plots zijn die jonge, hippe mensen je beu en sta je daar. En het grootste probleem is dat je eigenlijk dertigers wil aantrekken, mensen met centen die met een fles champagne spuiten. Die poging is hier minder succesvol geweest.’

Is er genoeg steun vanuit de overheid om bedrijven als het uwe hier verder uit te bouwen?

Bostoen: ‘Een overheid moet dingen mogelijk maken. Ze moet wegen aanleggen, procedures versimpelen, maar geen bedrijven ondersteunen. Van mij mogen ze alle subsidies aan ondernemers morgen afschaffen. Subsidies voor fundamenteel onderzoek en gezondheid, die zijn wel nodig. Maar voor de werkgelegenheid? Er is geen werkloosheid. Het is moeilijk geworden om goede mensen te vinden.’

Dat is een groot probleem?

Bostoen: ‘In Tsjechië vinden we geen volk, in Hongarije en Polen evenmin. Dat is hier hetzelfde. In gans Europa - behalve in het zuiden - is er amper werkloosheid. Dat is een uitdaging, maar het is een probleem van alle tijden. Dat is altijd opgelost geweest met migratie.’

Migratie, dat nu een gevoelig thema is geworden.

Bostoen: ‘Ik doe als ondernemer niet aan politiek. Maar het is evident dat je migratie nodig hebt om een maatschappij en een economie te laten groeien. Mijn familie heeft ook haar roots in Frankrijk. Je moet mensen integreren en responsabiliseren. Wat ik wil zeggen: als je de grenzen sluit, is het gedaan met groeien.’

PRODUCTEN
  • Wasmiddelen en bijbehorende technologie (voor de dosering van wasmiddelen, waterbesparing en energiebesparing) voor wasserijen die linnen reinigen voor hotels, ziekenhuizen en bedrijven. > Reinigings- en desinfectieproducten voor onder andere bakkerijen, brouwerijen en vleesverwerkers.
  • Via zusterbedrijf Govi produceert Christeyns ook chemische producten om bijvoorbeeld mdf-platen waterafstotend te maken en papier te ontinkten. Bekaert gebruikt Christeynsproducten om staaldraad te trekken.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud