interview

‘Zeg mij: wat is Solvay?'

Ilham Kadri, CEO van Solvay: ‘I am a cash flow lady. In moeilijke tijden is cash king.’ ©Brecht Van Maele

Ilham Kadri, de topvrouw van de chemiereus Solvay, praat graag over purpose en people. Maar achter haar wollige woorden schuilt een zakenvrouw die recht op haar doel af gaat. ‘Zijn we de beste eigenaar van elke business?’

Kan er iemand voor een opstapje zorgen?’ Ook op hakken van een centimeter of vijf reikt Ilham Kadri niet tot aan de schouders van de buste van Ernest Solvay, de oprichter van het gelijknamige chemiebedrijf waarvan zij de CEO is. We bevinden ons in een van de vele panden van de discrete families achter het bedrijf, in een niet nader genoemde gemeente in Brussel. Het hoofdkwartier, ‘de campus’, ligt in Neder-over-Heembeek. Maar Kadri heeft ook hier een kantoor, we hebben haar daar net ruim een uur lang gesproken.

Het deftige pand ademt geschiedenis. Ernest Solvay (1838-1922) is er alomtegenwoordig: in portretten, foto’s en beeldhouwwerk. De fotograaf wil beiden graag samen in beeld. Een in wit hemd en grijs gilet gestoken butler draagt een leeg groentekistje aan in blauw plastic. ‘Dat gaat de familie wel wat raar vinden’, zegt Kadri, met lichte twijfel in haar stem. Later weigert ze vriendelijk om op de statige trap te poseren. Ze mag niet in het midden gaan staan want ze is verplicht om altijd de leuning vast te houden als ze de trap neemt, zegt ze. ‘Veiligheid is erg belangrijk.’

 

 

Uit de net gepresenteerde jaarresultaten blijkt dat het bedrijf 2019 heeft afgesloten met veel minnetjes op de resultatenrekening: omzet, brutobedrijfswinst en nettowinst boerden achteruit.

Kadri verklaart de cijfers als het resultaat van ‘kopwind’: de auto- en smartphone-industrie, waarvoor Solvay cruciale onderdelen levert, heeft het lastig. Het bedrijf levert ook chemicaliën voor het oppompen van schalieolie en -gas , maar die zogenaamde fracking is minder in trek nu de olieprijs laag blijft. En dan is er nog de crisis bij de belangrijke klant Boeing. Sinds de crashes van twee vliegtuigen van het type 737 MAX blijven de toestellen langer dan verwacht aan de grond en worden veel minder vliegtuigen gebouwd. In de marge van de presentatie van de jaarresultaten zei Kadri bovendien dat de uitbraak van het coronavirus Solvay, met belangrijke activiteiten in China, dit kwartaal 25 miljoen euro kost.

Toch voorspelt u de komende jaren een winstgroei van gemiddeld 5 procent. Het ziet er niet naar uit  dat dat zal lukken.

Ilham Kadri: ‘De middellangetermijndoelstellingen gelden normaal voor drie jaar, ik heb daar vijf jaar van gemaakt. Omdat ik wist dat 2020 lastig zou worden. Niet alleen voor mij als CEO, die de nieuwe groeistrategie nu moet uitvoeren, maar ook omdat we niet weten wat er macro- economisch gaat gebeuren. Ik ben sceptisch voor het herstel van de automarkt. Komt er een handelsverdrag tussen China en de VS? Vorig jaar hadden we de brexit, vandaag het coronavirus. Ik heb gezegd dat we zullen landen tussen 4 en 6 procent. Ik heb er vertrouwen in dat dit gaat lukken.’

Hoe vaak kijkt u naar de koers?

Kadri: ‘Eén keer per dag, soms vaker. Het is belangrijk, maar ik staar mij niet blind. Toen we onze groeistrategie in november aankondigden, is de koers gezakt. Nadat we tijdens de roadshows onze uitleg hadden gegeven, ging de koers weer omhoog. Ik heb de verwachtingen voor 2020 bijgesteld en ik hoopte op dat moment dat ik ongelijk zou krijgen, maar kijk. We hebben toen het juiste gedaan.’

De vorige topman Jean-Pierre Clamadieu zei bij zijn vertrek naar de energiegroep Engie dat zijn opvolger nog veel werk zou hebben. De Fransman deed een rist deals en maakte van Solvay een enorm complex bedrijf, met tentakels van de ruimtevaart tot in iPhones. De dure overnames wegen vandaag op de resultaten en leveren voorlopig niet het verhoopte rendement. Dat opdrijven is de belangrijkste opdracht van Kadri.

Ze weet hoe dat moet. In haar vorige baan als CEO van Diversey, een onderdeel van het beursgenoteerde concern Sealed Air, deed ze de operationele winst en de omzet van het Amerikaanse hygiëne- en schoonmaakbedrijf met ruim 9.000 medewerkers stevig groeien. Ze verkocht het voor 2,8 miljard euro aan het investeringsfonds Bain Capital. Uit die ervaring heeft ze een van haar vele slogans gepuurd. ‘I am a cash flow lady’, zegt ze. ‘In moeilijke tijden is cash king.’

Een jaar na haar aantreden is het moeilijk om al een nadrukkelijke stempel te zien. Ze kondigde voor 350 miljoen euro besparingen aan, ze annuleerde de bouw van een nieuw prestigieus gebouw in Neder-over-Heembeek en een onderzoekscentrum in Lyon. Ze bracht het directiecomité terug van zeven naar zes leden en schrapt dit jaar nog eens 500 jobs.

Waar hebt u vandaag bij Solvay het meeste werk aan?

Kadri: ‘We moeten de complexiteit vereenvoudigen. Ga naar onze website en ik daag je uit om mij te zeggen: wat is Solvay, wie is Solvay?’

Betekent dit dat er onderdelen verkocht worden?

Kadri: ‘We moeten zowel vereenvoudigen als de complexiteit beter managen, want complexiteit kan een sterkte zijn. Ook een bedrijf van 10 miljard euro omzet met bijna 25.000 werknemers moet snel en flexibel kunnen reageren. Wie neemt de beslissingen, zitten de juiste mensen op de juiste plaats? In een snel veranderende wereld heb je snelheid nodig.’

‘Maar we kunnen inderdaad de vraag stellen: zijn we de beste eigenaar van elke business? Dat gaan we op het juiste moment doen, en om de juiste redenen. Meer kan ik daar niet over zeggen.’

Chemiebedrijven met een duidelijk verhaal doen het wel goed op de beurs. Kijk naar DSM, dat staat voor voeding, vitamines, gezondheid. Zijn waardering is hoog, die van Solvay laag.

Kadri: ‘Dat klopt. Vergeet niet dat Solvay de afgelopen jaren vijftig deals heeft gedaan, er is 5 miljard euro aan waarde vertrokken. Dit is een bedrijf in transitie, ik ben gekomen om die aan te sturen. Men moet wat geduld hebben, dit gaat in fases. Maar er zijn geen heilige koeien. There is no taboo with Ilham Kadri.

‘We hebben veel overnames gedaan. Nu moeten we pauzeren en synergieën zoeken. Want ik ben hier niet één bedrijf tegengekomen, maar meerdere. Daar moeten we nu een cultuur rond bouwen.’

In de aanloop naar dit gesprek spraken we met enkele kaderleden en voormalige werknemers van Solvay. Zij vertelden over een wat ouderwetse, voorzichtige ingenieurscultuur, over silodenken en de aan haar Franse voorganger Clamadieu toegeschreven stijl van command and control. Spreek met Kadri en je hoort termen als people,  purpose en customer-obsessed. ‘We spreken zo vaak over wat we doen, zo weinig over wie we zijn.’ Maar achter de wollige woorden schuilt iemand die harde resultaten najaagt.

‘Er is niks mis met performance enhancement’ zegt Kadri. ‘Ik ben hier voor revolutionary evolution, stap voor stap. Op het einde van het jaar heb ik mijn mensen bevraagd over mijn leiderschap: sterktes, verwezenlijkingen, leemtes en wat zij denken dat ik beter kan doen. Als je op een constructieve manier om hulp vraagt, krijg je goede antwoorden. Feedback is a gift. Je vindt het misschien niet leuk om te horen, maar diep vanbinnen weet je eigenlijk al wat mensen gaan zeggen.’

Met Ilham Kadri kiest de familie achter Solvay, de Solvays, de Janssens, de Thibaut de Maisières en anderen, nog maar voor de vierde keer in haar 156-jarige geschiedenis voor een externe CEO. Niet alleen is ze de enige resterende topvrouw in een Bel20-bedrijf, na het vertrek van Isabelle Kocher bij de energiegroep Engie en Dominique Leroy bij het telecombedrijf Proximus, ze is zelfs de eerste vrouw wereldwijd die een groot chemiebedrijf leidt, en met haar Frans-Marokkaanse achtergrond de eerste CEO van Afrikaanse origine.

Ze spreekt met veel respect over Solvay, het familiebedrijf en zijn geschiedenis. ‘Elke chemiestudent kent Solvay, je leert op de schoolbanken hoe Ernest Solvay het proces voor sodaproductie ontwikkelde.’

Naar haar eerste afspraak met Nicolas Boël, de voorzitter van de raad van bestuur, vloog ze met een exemplaar van het boek met de bedrijfsgeschiedenis in een neutrale kaft om niet betrapt te worden.
Ze ontmoetten elkaar voor het eerst in een treurig fastfoodrestaurant op de luchthaven van Chicago. Boël miste bijna zijn vlucht omdat ze zo’n drie uur zaten te praten. ‘Hij vertelde mij over de geschiedenis van Solvay, de transformatie waar het bedrijf doorgaat en waarom hij dacht dat er mogelijk een match was met mij. Ik sta erom bekend dat ik geloof in culturele transformatie, een transformatie van de mensen, die een positief effect op de business heeft. Want alles gaat erom wat mensen doen, of net niet doen.’

Wat is de invloed van de families op uw werk als CEO?

Kadri: ‘Het is fijn om een referentieaandeelhouder te hebben, dat is een van de redenen waarom ik hier vandaag zit. Er is bij hen geen paniek als de koers wat varieert. Solvay was de eerste multinational, en het staat er nog altijd. Dit bedrijf heeft twee wereldoorlogen meegemaakt, de Koude Oorlog en nog veel andere stormen. In turbulente tijden moet je je fundamenten en pijlers kennen.’

‘De families weten dat het dividend stabiel en groeiend is sinds 1982, oké? Onze marge is 23 procent, we hebben een kwalitatief portfolio, we zijn een bedrijf van wetenschap en innovatie. We hebben net het duurzaamheidsprogramma Solvay One Planet gelanceerd. Ik heb de vraag gekregen: het kwartaal gaat niet zo goed, zou je die aankondiging nu wel doen? Natuurlijk moeten we dat nu doen.’

Is het geloofwaardig de schaliegastak aan boord te houden, nu die het helemaal niet goed doet, als u het echt meent met duurzaamheid? 

Kadri: ‘Ik ben niet hier om het verleden te beoordelen. Ik neem het bedrijf zoals het is. Het is mijn job als CEO om een beetje beter te doen dan het al was. Geloof het of niet, onze technologie maakt het proces van schaliegaswinning net milieuvriendelijker.’

‘Je kan de vraag stellen waarom we in die tak zitten. Maar het is vandaag deel van het bedrijf en we gaan eerst kijken hoe we het kunnen verbeteren, want we hebben daar een significante afboeking gedaan (van 656 miljoen, red.). The future will tell us and when we are ready we will tell you. Solvay Planet gaat niet over één element, het gaat over het hele bedrijf. 10 procent van mijn incentive (het variabele deel van haar salaris, red.) is gelinkt aan Solvay One Planet. This is real.’

Kadri is ook een goed uitgekiend en sexy merk, dat op sociale media druk wordt uitgespeeld. Ze heeft een eigen speechschrijver en er verschijnt al eens een stuk onder haar naam in publicaties als Politico (Titel: ‘A better world for our children’).

Als ze voor publiek spreekt, schrikt ze er niet voor terug uit persoonlijke ervaringen te putten. Als ze over duurzaamheid praat, doet dat ze dat ook ‘als moeder’. Als ze over het belang van proper water vertelt, zegt ze dat ze daar als kind geen toegang toe had en dat ze in het ziekenhuis is opgenomen met de infectieziekte buiktyfus.

Ze werd opgevoed door haar grootmoeder, een schoonmaakster die niet kon lezen of schrijven. Kadri noemt haar ‘mijn rolmodel’, de vrouw die haar bijbracht dat onderwijs de poort naar de vrijheid betekende. ‘Vrijheid om zelf te kunnen kiezen waar je woont, welk werk je doet, met wie je trouwt. De vrijheid om financieel onafhankelijk te zijn.’

Mensen in Kadri’s naaste omgeving verwijzen steevast naar haar moeilijke jeugd, in armoedige omstandigheden, om haar emotionele intelligentie te verklaren, en haar enorme drive.

Klopt het dat u maar vier uur per nacht slaapt?

Kadri: ‘Wie heeft dat verteld? Ik zal het erop houden dat ik veel gedaan krijg op een dag.’ (lacht) ‘En dat is heus niet allemaal werk. Ik wacht niet op mijn vakantie om op te laden. Ik kan gemakkelijk rust in mezelf vinden. En luister graag naar klassieke muziek, vooral viool.’

‘Een van de belangrijkste dingen voor een CEO is tijd managen. Mijn logistiek bijvoorbeeld delegeer ik compleet. Ik kijk ’s morgens naar mijn telefoon en ik leer waar de dag mij brengt. Het klinkt als een anekdote, maar dat is het niet. Ik moet vooral de dingen doen die anderen niet voor mij kunnen doen, of die ze niet zonder mij kunnen.’

Hoe verklaart u zelf dat u, als topvrouw, zo zeldzaam bent?

Kadri: ‘Omdat ik weet waarom ik wil doen wat ik doe. Versta me niet verkeerd, het was niet mijn droom CEO te worden. Mijn grootmoeder heeft mij geleerd nieuwsgierig te zijn, en geëngageerd. Mijn leerkrachten hebben mijn passie voor wetenschap nog aangewakkerd. Als ik weet wat ik wil, ga ik recht op dat doel af. Ik wilde alles van technologie weten, ik wilde doctoreren in chemie en onderzoek doen met polymeren. Ik heb het gehaald met doorzettingsvermogen, en wilskracht. Ik was de eerste vrouw die als manager door Dow naar het Midden-Oosten is gestuurd. Ik heb in een abaya (lange sluier, red.) gewerkt in Saoedi-Arabië. Who cares? Ik heb het gewoon gedaan.’

‘Ik ben veel mensen tegengekomen die in mij geloofden, en die de lat voor mij hoog hebben gelegd. Mentors en sponsors zijn belangrijk. Ken je het verschil? Een mentor praat tegen jou, een sponsor praat over jou als jij er niet bent. Een sponsor zoek je niet, dan ben je aan het campaignen. Maar je kan elke dag sponsors tegenkomen. Misschien word jij wel mijn sponsor na dit gesprek. Of niet.’

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud