reportage

Antwerpse mout voor 17 miljard pintjes

©Wouter Van Vooren

In Antwerpen bouwt het Franse Boortmalt de grootste mouterij ter wereld, een investering van 50 miljoen euro. 'Ik wil Boortmalt de komende vijf jaar verdubbelen', zegt CEO Yvan Schaepman.

'In augustus openen we een vierde mouttoren en verhoogt de productiecapaciteit van 360.000 naar 470.000 ton mout per jaar', vertelt Boortmalt-topman Yvan Schaepman. 'Daarmee kun je 17 miljard pintjes brouwen. Antwerpen wordt de grootste mouterij ter wereld.’ De Franse brouwingenieur werkte 15 jaar voor Heineken en legt het uit in vlot Nederlands. 'De uitbreiding van de Antwerpse site, waar ook de hoofdzetel van onze groep zich bevindt, creëert 50 extra jobs.'

©Wim Kempenaers (WKB)

Op de ronde vloer op de derde verdieping van de 76 meter hoge mouttoren ligt in een gigantische kuip 400 ton droge gerst te weken. De gerst blijft er 32 uur liggen, om zoveel mogelijk water op te slorpen - de vochtigheid bedraagt 44 procent. Het ruikt er naar koolzuur. Daarna zakt de massa een verdieping lager naar de kiemkasten, waar ze 96 uur kiemt tot de suikers vrijkomen. Dan gaat het naar de eest, de droogoven, waar alles 32 uur droogt. Het volledige proces van gerst tot mout duurt ongeveer acht dagen.

'Onze grootste bezorgdheid is dat er een stofexplosie plaatsvindt en het droge mout bij het transport als gevolg van statische elektriciteit ontploft', zegt een veiligheidsman als hij ons in de mouterij rondleidt. Beleefd volgen we hem langs het strak afgebakende wandelpad.

'De keuze voor Antwerpen is geen toeval', zegt Schaepman. ‘De mouterij is ideaal gelegen. Van hier uit exporteren we naar Zuid-Amerika, Afrika en Azië. Bijna 100 procent is export. De mout gaat in zakken, in containers of in bulk met grote schepen naar bierbrouwers in de wereld.’

De familie Thirionet had ooit het lumineuze idee zijn moutproductie naar de Antwerpse haven te verschuiven.
Yvan schaepman
CEO BOORTMALT

De gerst - de grondstof van mout - komt via treinen en lichters uit Frankrijk, Scandinavië en Engeland. Schaepman: 'De kwaliteit van gerst is sterk afhankelijk van het klimaat. Elk jaar gaan we op zoek naar de beste gerst. Ook daarvoor ligt Antwerpen perfect. Met dank aan de familie Thirionet, die ooit het lumineuze idee had haar moutproductie naar de Antwerpse haven te verschuiven.'

De roots van Boortmalt gaan terug tot 1924, toen de familie Thirionet een mouterij in Boortmeerbeek bij Mechelen bouwde. In 1986 kocht ze het graanoverslagbedrijf Sobelgra in de Antwerpse haven. In 1991 nam ze het nabijgelegen silobedrijf Samga over en voegde er een mouterij aan toe. Hubert Thirionet noemde die profetisch de mouterij van de 21ste eeuw.

China

In 2004 ging Boortmeertbeek dicht en kwam Boormalt in handen van Axéréal, een Franse graancoöperatie met 13.000 landbouwers die zich in 1994 had gediversifieerd naar de moutmarkt.

In 2009 kwam Schaepman aan het roer. Hij schakelde meteen een versnelling hoger. 'In 2010 kocht ik een Ierse concurrent met zeven mouterijen. Dat leidde tot een verdubbeling van de capaciteit. Ik sloot China en Ghlin en hield tien mouterijen over.'

Boortmalt is met 1,1 miljoen ton de vijfde moutproducent ter wereld, na het Amerikaanse Cargill, de Franse Soufflet en Malteurop (elk 2 miljoen ton) en het Australische Graincorp (1,4 miljoen). Maar Schaepman is niet van plan op zijn lauweren te rusten. ‘Het is mijn ambitie om Boortmalt in vier, vijf jaar tijd te verdubbelen.'

Boortmalt

Boortmalt telt tien mouterijen en is de vijfde moutgroep ter wereld. De Antwerpse mouterij, waar 130 mensen werken, wordt straks de grootste ter wereld.

Mout is de basisgrondstof voor bier en whisky en wordt gemaakt van gerst. Je hebt 1,23 ton gerst nodig voor 1 ton mout.

De prijs van mout varieert van 350 à 400 tot 800 euro per ton, afhankelijk van wat de klant wil. De gerstprijs fluctueert rond 170 euro per ton.

90 procent van de mout gaat naar bierbrouwers, 5 procent naar whiskyproducenten en 5 procent naar voeding (muesli- en Mars-repen, cornflakes) en farma.

Er bestaan honderden verschillende soorten mout. De kleur van de mout is bepalend voor de kleur van het bier.

In Ethiopië bouwt Boortmalt een mouterij met een capaciteit van 60.000 ton, opnieuw een investering van 50 miljoen. ‘Ethiopië is een groeiend bierland, maar moet veel mout importeren. De grote uitdaging wordt de gerstproductie regelen. Daarvoor werken we samen met 40.000 landbouwers.’ De mouterij moet medio 2019 klaar zijn.

Antwerpen wordt ook het centrale innovatiecentrum van de tien mouterijen. Schaepman: ‘We hebben een miniatuurpilootbrouwerij en -mouterij gekocht. Daar gaan we met onze klanten - alle grote bierbrouwers - nieuwe moutproducten en bieren ontwikkelen.’

Cassave

Schaepman zet ook fors in op innovatie in de moutproductie. ‘We willen mout dat tijdens het productieproces minder energie en water verbruikt en zoeken naar moutsoorten die klanten helpen om in Afrika meer met lokale grondstoffen te werken. We willen mout ontwikkelen met meer enzymes, dat in Afrika aangevuld kan worden met het zetmeel van lokale grondstoffen zoals sorghum of cassave.’

De biermarkt in Afrika boomt, maar er groeit weinig gerst. ‘Je vindt het graan enkel in Nigeria, Zuid-Afrika, Kenia, Zambia en Ethiopië. In de rest van het continent is het te warm, te tropisch, te nat of is er te veel zand.’

Gerst is wel het ideale graan om bier te maken. Een vermenging van de gerst met lokale Afrikaanse producten kan dat probleem opvangen. Schaepman: ‘Hoe meer Afrika zijn eigen grondstoffen gebruikt, hoe beter. Het creeërt meer welvaart, meer jobs en dat is ook goed voor ons. Alles naar Afrika exporteren is niet de toekomst.’

Whisky

Boortmalt heeft ook twee mouterijen in Schotland, die mout leveren voor bijna alle whiskymerken in het land. ‘Daar zijn we op zoek naar specifieke moutvariëteiten voor de blendwhisky’s, waarvoor ook mais wordt gebruikt.’

De wereldmoutmarkt wordt geschat op 24 miljoen ton en groeit 2 procent per jaar. De grootste groei zit volgens Schaepman in de zuidelijke ‘hemisfeer’. Niet in Europa. Evenmin in Rusland, waar de fiscale omgeving vodkaverbruik stimuleert. De grootste biermarkt ter wereld is China, maar dat land kampt met een overcapaciteit voor mout en importeert gerst uit Australië en Canada. ‘We hebben in China opnieuw een project op het oog’, zegt Schaepman.

Singapore

Hij verwacht veel van Temasek. Het machtige Singaporese staatsinvesteringsfonds nam vorig jaar een belang van 20 procent in Boortmalt. ‘We zijn daar heel trots op. Temasek is een investeerder die voor een lange termijn instapt, actief meedenkt en over een gigantisch netwerk en adressenboek beschikt. Het zit in veel havens (in Antwerpen in de containerterminaluitbater PSA, red). Dat het fonds voor ons kiest, betekent dat het ons de beste vindt. We haalden 150 miljoen euro op.’

Behalve de omzet (500 miljoen euro) wil Schaepman geen financiële cijfers over Boortmalt kwijt. ‘De brutobedrijfsmarge ligt veel lager dan bij onze klanten, de bier- en whiskyproducenten. Maar dat is blijkbaar hoog genoeg voor Temasek.’ (grijnst)

Of hij een bierdrinker is? ‘Natuurlijk. Ik brouwde 15 jaar bier voor Heineken in Azië, Nieuw-Caledonië, Nigeria, de Caraïben, Griekenland en andere plaatsen in Europa. Ik ben een fan van IPA-bieren, met veel hop.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content