reportage

‘Onze fiets verandert levens'

CEO Will Butler-Adams ©AFP

Elke tien minuten koopt iemand een Brompton. Dag in dag uit, de klok rond. De hippe vouwfiets is overal. ‘Hij verandert levens’, zegt CEO Will Butler-Adams. De ambitie is dat met de hele wereld te doen.

Een coup de foudre. Dat is het, daar ga ik niet flauw over doen. Mijn vouwfiets van Brompton, vorig jaar gekocht, dóét iets met me. En niet met mij alleen. Cartoonist Kamagurka noemde zijn twee Bromptons ooit wereldwonderen. Oud-reclamemaker Guillaume Van der Stighelen had het over een miraculeus instrument. Hij schreef er ook over in zijn boek ‘MerkEnHeld’. De fans zijn met velen, en ze hebben het doorgaans zwaar zitten.

De Brompton is een geweldige fiets, om te beginnen. Een heerlijk ding, ook om naar te kijken. Maar hij is ook, en misschien wel vooral, een way of life. Een manier om anders mobiel te zijn. Sinds ik er één heb, gaat hij overal mee naartoe. In de trein, tegenwoordig mijn default optie voor woon-werkverkeer. Maar ook in de auto. Zodra het verkeer stremt, binnen of buiten de stad, parkeer ik en fiets ik voort. In- en uitvouwen duurt amper 10 seconden. Als het enigszins kan, fiets ik rechtstreeks.

De voordelen zijn talrijk. Veel minder fileleed, amper nog parkeerstress, geen afhankelijkheid meer van bussen, trams of metro’s. Meer buitenlucht en lichaamsbeweging ook. Tijd om op aangenamer dingen te focussen dan geen misantroop te worden achter het stuur. Plus: een veel kleinere uitstoot. Maar bovenal is het gewoon leuk. Een vouwfiets is mobiliteit die zelf ook mobiel wordt. Opvouw-, meeneem- en draagbaar. Het is vrijheid.

48.000
Wereldwijd zijn in 2015 meer dan 48.000 Bromptons over de toonbank gegaan.

Naarmate het verkeer ellendiger wordt - vorig jaar stond de Belg gemiddeld 51 uur in de file, volgens het verkeersinformatiebedrijf Inrix - lijken almaar meer mensen voor een vouwfiets gewonnen. Algemene cijfers zijn er niet, maar de populariteit groeit, zegt zowel de Fietsersbond als de federatie van de mobiliteitssector Traxio. Alleen al het aantal Bromptons in ons land groeide de jongste tien jaar met gemiddeld 15 à 20 procent, is te horen bij het bedrijf zelf. In de hele wereld zullen er in 2015 meer dan 48.000 over de toonbank zijn gegaan. Dat is één om de tien minuten, dag in dag uit, de klok rond.

Geen bullshit

Brentford, een buitenwijk van Londen. Een kleurloze hangar in de schaduw van een grauw viaduct. Hier is de fabriek annex hoofdzetel waar Brompton Bicycle Ltd. zijn succesvolle vouwfietsen maakt. Met de hand. En uitsluitend op bestelling.

Ik heb mezelf uitgenodigd voor een rondleiding. Welk bedrijf zit achter de fiets die mijn leven dit jaar op zoveel fijne manieren beter maakte? Welke visie? Will Butler-Adams wil het me graag vertellen. Amper veertig is hij, maar al acht jaar managing director. En de zaken gaan uitstekend. 24 werknemers telde het bedrijf, toen hij er in 2002 begon te werken. Vandaag zijn het er 240. Sinds 2004 groeien de verkoopcijfers elk jaar met zowat 20 procent. Om de vraag te kunnen bijhouden, draait de fabriek tegenwoordig zeven dagen op zeven. Dit voorjaar verkast ze naar een plek die vier keer groter is. Ambitie: de productie nog eens verdubbelen in de komende vijf jaar.

240
Bij Brompton, dat zijn fabriek en hoofdkwartier in de Londense buitenwijk Brentford heeft, werken 240 mensen.

Butler-Adams werd dit najaar niet voor niets genomineerd als CEO van het jaar voor de prestigieuze UK Private Business Awards. Hij mag zich sinds kort ook een officier noemen van The Most Excellent Order of the British Empire, een hoge Britse onderscheiding. Maar hij lijkt er de man niet naar om te pronken. Hij ontvangt me in een bodywarmer en no-nonsense schoenen die hij al sinds zijn 17de heeft. Het horloge aan zijn pols is van zijn grootvader. ‘Vijftig jaar oud, werkt nog altijd perfect.’ Er klinkt bewondering in zijn stem voor zoveel duurzaamheid.

Butler-Adams is rechttoe, rechtaan. En dat wil zijn bedrijf ook zijn. Geen bullshit, focussen op de essentie. Brompton maakt één fiets, that’s it. ‘Dat is onze hele business. We maken één fiets, maar we hebben meer ingenieurs in dienst dan veel bedrijven die twintig modellen maken.’ Die ene vouwfiets, daar draait het intussen al veertig jaar om. En om het doel van die ene vouwfiets: anders en beter bewegen in steden.

‘Wij zitten niet in de fietsenindustrie,’ zegt Butler-Adams, ‘wij zitten in de urban living industrie.’ En dat is een industrie met toekomst. Vandaag woont al meer dan een op de twee mensen in een stad. Tegen 2050 zouden dat er twee op de drie zijn. Dat leidt tot allerlei hoofdbrekens, niet het minst over mobiliteit. ‘Dát is onze uitdaging. Niet mannen met bierbuiken die hun benen scheren en in grappige kleren op fietsen van 7.000 euro rondrijden. Wij zijn bezig met de vraag: hoe leven we in steden?’

Almaar massaler en almaar trager, zo blijkt. In Londen, de geboortestad van Brompton, verloren auto’s in 2014 gemiddeld 96 uur aan files. Een wereldrecord, volgens Inrix. In Brussel, het nummer twee op de wereldranglijst: 74 uur. Onlangs berekende het Federaal Planbureau dat de reistijden in ons land op piekmomenten tegen 2030 nóg een kwart langer worden als er niets verandert.

©AFP

Precies die verandering wil Brompton mee vormgeven. Het bedrijf ziet zijn vouwfietsen niet per se als fietsen, maar als ‘transportmiddelen’. Het ziet de wereld ook niet als een verzameling landen, maar veeleer steden. ‘Ik weet zeker dat we bezig zijn met dé maatschappelijke uitdaging van de volgende 25, 50, 75 jaar’, zegt Butler-Adams. De baten zijn volgens hem niet alleen het milieu, maar ook de gezondheid. De obesitasepidemie, onder meer.

Afwijzingsbrieven

Eigenzinnigheid zit diep in het DNA bij Brompton. In de gang van het hoofdkwartier hangen geen prijzen, maar afwijzingsbrieven. Founding father Andrew Ritchie kreeg ze toen hij zijn ontwerpen voor de eerste Brompton aan fietsenfabrikanten probeerde te slijten. Hij ontwierp de fiets midden jaren zeventig. Maar niemand had interesse. Dus begon hij maar eigenhandig Bromptons te bouwen, voor vrienden en andere vroege fans.

Pas in 1988, na 13 jaar koppig werken, had hij genoeg geld om zijn vouwfiets en masse te gaan produceren. Hij zette daarvoor ook een soort crowdfundingcampagne avant la lettre op. Zijn naam dankt de Brompton aan de kerk waarop het raam van zijn appartement uitkeek, toen hij hem op punt zette: The Brompton Oratory. De kerk inspireerde Nick Cave later tot een song.

Andrew Ritchies opvolger, Will Butler-Adams, kwam op zijn 28ste bij Brompton. Hij had Ritchies beste vriend, ook de voorzitter van Brompton, in een bus ontmoet. ‘Hij nodigde me uit om een bezoekje te brengen aan de toenmalige fabriek’, vertelt hij. ‘Andrew liet me een ritje maken op een Brompton. En ik bleef. Vanwege de fiets. Die fiets veranderde mijn leven. Dat is wat hij doet. Levens veranderen. Dat heb ik intussen bij zoveel mensen zien gebeuren, in zoveel landen. En dan wordt het in zekere zin... evangelisch.’

Op die bekeringsdrang van zijn gebruikers rekent Brompton. Het maakte tot nog toe haast gaan reclame en spendeert amper geld aan marketing. ‘Toen we begonnen, wisten we nauwelijks wat een merk was’, zegt Butler-Adams. ‘Toen we awards begonnen te winnen, zeiden mensen ons op hippe diners: ‘Wauw, jullie hebben een ongelooflijk merk. Jullie moeten daarin investeren.’ Maar wij bouwen geen merk, wij bouwen een fiets.’

Het merk is niet de fiets als je ’m koopt, maar de fiets als je er vijf jaar mee hebt gereden.
Will Butler-Adams
CEO Brompton

‘Het merk is de fiets. En het merk is niet de fiets als je ’m koopt, maar de fiets als je er vijf jaar mee hebt gereden. Dát is het moment van de waarheid. Als je ’m dan nog graag ziet, hebben we iets gecreëerd dat echt waardevol is. We willen geen massa’s geld uitgeven aan dure marketingcampagnes. Het bewijs zit in het product dat we maken.’

Dat product is er één waaraan na veertig jaar nog altijd intens wordt gesleuteld. Meer dan een dozijn ingenieurs probeert de Brompton continu te verbeteren, met allerlei cutting edge technologieën. Er zitten 1.200 onderdelen in de fiets. Driekwart is uniek. Elk frame wordt met de hand gesoldeerd, en voorzien van de initialen van degene die dat deed. Arbeiders krijgen een opleiding van anderhalf tot vier jaar.

‘We maken een ontzettend complex product’, zegt Butler-Adams. ‘Er gaat veel hightech om in dit bedrijf. Maar het resultaat is heel erg simpel. Dat is wat we willen. Een heerlijke ervaring. En zo’n ervaring is niet het resultaat van geluk, maar van deep engineering.’ En van ‘maniakale zorg’, voegt hij er nog aan toe.

Miljoenen variaties

In de werkplaats wordt elke stap in het productieproces van elke Brompton gecontroleerd. Er staat een bak met onderdelen die afgekeurd zijn, na inspectie onder speciale spots. Bij zelfs maar het geringste vermoeden van imperfectie wordt meteen ingegrepen.

1.100
De startprijs voor een instapmodel - zonder lichten, spat borden en versnellingen - is meer dan 1.100 euro.

De lat ligt hoog. En daar hangt een prijskaartje aan. De startprijs voor het instapmodel van Brompton - zonder lichten, spatborden en versnellingen - is meer dan 1.100 euro. Voor de lichtere titaniummodellen is dat zo’n 2.000 euro. Maar dat zit de spectaculaire groei dus niet in de weg. Brompton zegt de grootste fietsenfabrikant van het Verenigd Koninkrijk te zijn, ook al omdat het zijn productie weigert te verhuizen naar een of ander lagelonenland.

Maar hoe eigenzinnig ook, Brompton moet met zijn tijd mee. Die ene fiets is vandaag verkrijgbaar in 16,5 miljoen variaties. Met verschillende kleuren, sturen, versnellingen, zadels, enzovoort. Het stedelijke publiek dat de vouwfiets koopt, is nu eenmaal niet ongevoelig voor mode. In Azië, een belangrijke en snel groeiende markt, is de Brompton zelfs een lifestyleproduct.

Het is zoeken geweest voor het no-nonsense transportbedrijf dat Brompton in het diepst van zijn gedachten is en wil blijven, geeft Butler-Adams toe. ‘We hebben moeten erkennen dat sommige mensen een fiets nooit zullen kopen als hij niet bij hun looks past. Zodra je oplossingen bedenkt voor steden, zit je in de lifestyle. Of je dat nu leuk vindt of niet.’

Brompton is een privébedrijf. Gelukkig, vindt Butler-Adams. Hij deed in 2008 een managementbuy-out. Founding father Andrew Ritchie gaf de controle op. ‘We hebben aandeelhouders: vrienden van Andrew, en van mezelf. Maar de mensen die aandelen hebben, geloven heel sterk in wat we doen. We zijn een bedrijf met een uitgesproken maatschappelijk doel, en dat begrijpen ze.’

In de Brompton-fabriek in de Londense buitenwijk Brentford wordt aan elke fiets maniakaal veel zorg besteed. ©AFP

‘Ons doel is niet geld verdienen. Ons doel is veranderen hoe stadsmensen leven. En natuurlijk moeten we geld verdienen om dat mogelijk te maken, maar het is niet ons doel. Omdat we een privébedrijf zijn, kunnen we een langetermijnvisie aanhouden. En constant dingen uitproberen die onze fiets nog makkelijker maken, de technologie nog verbeteren.’

Brompton blijft innoveren. Het investeerde de voorbije jaren 1,3 miljoen euro in een systeem van fietsenautomaten die op zonne-energie werken. In 15 Britse steden kunnen mensen Bromptons huren voor een kleine 3 euro per dag. Doel: de drempel verlagen en nieuwe zieltjes winnen. ‘Eigenlijk zeggen we: probeer onze fiets. Voor een week. Of twee. Probeer ’m echt, niet gewoon met een rondje op de parking. Voel hoe hij je leven verandert.’

Elektrische vouwfiets

©AFP

Brompton werkt ook hard aan een elektrische vouwfiets. ‘Die markt explodeert’, zegt Butler-Adams. ‘We zijn er al acht jaar mee bezig. Het is voor ons een vrij grote uitdaging, omdat zo’n Brompton zowel licht en compact als krachtig moet zijn. We hebben de voorbije twee jaar samengewerkt met Williams, dat formule 1wagens maakt. En we zitten dicht bij iets heel cools en speciaals. We hebben er enorm veel spaargeld in geïnvesteerd. We nemen risico en gaan er volledig voor. Maar daar zit ook de fun.’

Uiteindelijk wil hij de elektrische vouwfiets en masse produceren, zegt hij. Dat is de volgende grote stap. De langetermijnstrategie, ook. Genoeg omzet genereren door almaar meer klassieke Bromptons te slijten om die stap te kunnen zetten. ‘De fiets die we nu hebben, is in veel opzichten een meesterwerk. Een schitterend stuk ingenieurschap. Prachtig handgemaakt, met grote vaardigheid. Een technisch product dat tegelijk ook mooi is. Maar: het is niet het product dat de wereld gaat veranderen. Al is het wel een middel om dat te mogelijk te maken.’

‘Als we de manier waarop mensen in steden leven willen veranderen, zullen we een miljoen fietsen per jaar moeten maken. Dan hebben we een product nodig dat volledig automatisch is, een hoge kwaliteit heeft. En dat we lokaal kunnen produceren, in fabrieken die je kan oppikken en neerpoten waar je ze nodig hebt om steden te bevoorraden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content