Test-Aankoop duikt in rode cijfers

Ivo Mechels, CEO Test-Aankoop ©Dieter Telemans

Bij de consumentenvereniging Test-Aankoop is het alle hens aan denk. Zware verliescijfers teisteren de balans. ‘Er rest ons geen andere optie dan radicaal digitaal te gaan’, zegt CEO Ivo Mechels.

Euroconsumers, de koepel boven het Belgische Test-Aankoop en een van de machtigste consumentenorganisaties in Europa, eindigde vorig jaar diep in het rood. Op een omzet van 207 miljoen euro werd een nettoverlies van 15 miljoen euro opgetekend. ‘De betaalde abonnementen op onze magazines staan onder druk’, zegt Ivo Mechels (56), sinds begin dit jaar CEO van de groep. ‘Consumenten verlangen meer persoonlijke dienstverlening en interactie, en dat vergt een complete omkering van de organisatie.’

Toegenomen concurrentie op het internet en de verspreiding van steeds meer gratis informatie doen de inkomsten van de groep dalen. ‘We kunnen alleen nog het verschil maken door meer toegevoegde waarde en persoonlijke informatie aan te bieden’, zegt Mechels. ‘De verdere modernisering en digitalisering van onze consumentenbladen worden de grote uitdagingen. Net als de diversificatie van onze inkomsten.’

Gevarenzone

Dat wordt geen gemakkelijke opdracht. De groep boven het Belgische Test-Aankoop is nog altijd voor bijna 100 procent afhankelijk van inkomsten uit abonnementen om haar vele consumententests, marktstudies en onderzoeken te financieren. ‘We ontvangen geen subsidies’, klinkt het. ‘Dat willen we niet.’ Wat verdiend wordt met alternatieve activiteiten - zoals de collectieve aankoop van gas, elektriciteit en telecomdiensten - is beperkt. In 2015 leverde dat een omzet van 1 miljoen euro op en dit jaar zou dat stijgen naar 2,5 miljoen euro.

Ook de economische context is verre van gunstig. Onder Euroconsumers, een Luxemburgse vennootschap met hoofdzetel in Brussel, zijn 1.280 medewerkers actief en huizen naast het Belgische Test-Aankoop nog vier andere consumentenorganisaties uit Spanje, Italië, Portugal en Brazilië. De uitgevers- en lobbygroep is met haar 1,65 miljoen leden vooral actief in landen die zwaar door de crisis werden getroffen.

‘We moeten voorzichtig zijn,’ zegt Mechels. ‘Zeker wat Brazilië betreft, een land dat in een zware recessie zit. Toen we daar 15 jaar geleden begonnen, was het een van de BRICS-landen: the sky was the limit. Vandaag is die realiteit helemaal anders. Elk land heeft zijn eigen problematiek. Ik hoef u niet te vertellen dat de economische crisis in Spanje en Portugal zwaar heeft toegeslagen. Die landen zijn nog niet uit de gevarenzone. En in Italië staat de bancaire sector onder druk.’

De financiële gezondheid in elke afdeling is erg verschillend, benadrukt hij. ‘Het blijft hout vasthouden, maar Italië is nog altijd winstgevend. En Portugal is zijn bocht aan het nemen: vorig jaar werd daar nog 7 miljoen euro verlies geboekt, maar het aantal abonnees is er opnieuw aan het stijgen. We verwachten er dit jaar winst. In Spanje kromp het eigen vermogen met de helft door een nettoverlies van 4 miljoen euro. Dat blijft een moeilijk verhaal: ik zie het daar wel goed komen, maar het zal tijd vergen. En in Brazilië zijn we nu volop bezig ons model af te stemmen op de lokale markt.’

Ook de Belgische coöperatieve vennootschap Verbruikersunie Test-Aankoop boekte vorig jaar een nettoverlies van 1,4 miljoen euro op een omzet van 65 miljoen euro. Het aantal leden zakte er de jongste drie jaar met 6 procent tot circa 340.000. ‘Vertrekkende leden vervangen door nieuwe is voor ons, net zoals bij vele uitgeversgroepen, een continue uitdaging’, aldus Mechels.

Balpennen

De Belgische topman van Euroconsumers, die jarenlang het gezicht was van Test-Aankoop, spreekt van een historisch keerpunt. ‘In België bestaan we nu bijna 60 jaar. Het allereerste nummer van ons tijdschrift verscheen in 1960 en was gewijd aan een test voor balpennen. Stel je voor, een boekje vol uitleg en foto’s over hoe je balpennen test, met alles erop en eraan. Decennialang was dat de kern van wat Test-Aankoop deed: een vergelijkend warenonderzoek en de resultaten ervan publiceren in een magazine. Dat blijft ook zo, maar het is vandaag niet meer genoeg.’

Internet is alomtegenwoordig geworden en de behoeften van de consumenten zijn veranderd. ‘Vroeger konden we alle testresultaten op een rij zetten en liet de consument zich leiden door de ‘Beste koop’. Dat gaat nu niet meer. Door de liberalisering en de globalisering van de economie is het aanbod veel ruimer geworden. Consumenten hebben meer dan vroeger nood aan gepersonaliseerde informatie. Daar zetten we nu zwaar op in via onze websites.’

Om die digitale transformatie te versnellen, is de groep boven Test-Aankoop ongeveer 10 miljoen euro aan het investeren, verspreid over twee tot drie jaar. ‘Een grote som geld’, geeft Mechels toe. ‘Het zijn kosten die niet op korte termijn tot opbrengsten zullen leiden. Maar als je die voort uitstelt, dan dreigen we definitief achterop te geraken. Het is nu dat we de omslag moeten maken.’

Financieel is het balanceren op een dun koord. ‘We moeten niet alleen onze financiële situatie onder controle houden en ervoor zorgen dat we niet verder bergaf glijden. We moeten ook voldoende inkomsten blijven genereren om innovatie mogelijk te maken. Een hele uitdaging.’ Maar de eerste resultaten zijn volgens hem hoopgevend. Vorig jaar slaagde de consumentengroep erin circa 30.000 digitale klachten tegen fabrikanten en distributeurs van producten te verwerken. De verwachting is dat dat aantal in 2016 verdubbelt.

Met groepsvorderingen tegen bedrijven zoals Volkswagen of de NMBS, en collectieve aankoopacties voor producten en diensten wist de groep de voorbije jaren 2,4 miljoen consumenten te bereiken. Dat leidde tot de rekrutering van 60.000 nieuwe leden. ‘Eén op de drie van onze abonnees deed al een beroep op ons nieuwe dienstenplatform’, zegt Mechels. ‘Dat stemt me positief.’ Hij hoopt dat dit op termijn inkomsten zal opleveren die goed zijn voor 10 procent van de omzet.

Handicap

De consumentengroep Euroconsumers, die tijdschriften uitgeeft in België (Test-Aankoop), Italië (Altro Consumo), Portugal (Pro Teste) en Spanje (Compra Maestra), goed voor een totale oplage van 1,5 miljoen exemplaren, is de tweede grootste ter wereld, na Consumers Union in de VS. Maar op juridisch vlak hangt de multinational met haken en ogen aaneen. ‘Niet alle landen waarmee we samenwerken, vallen onder de hoofdzetel in Luxemburg’, zegt financieel directeur Thierry Goor. ‘Dat is om historische redenen zo gegroeid.’

Zo is de Luxemburgse koepelholding geen wettelijk erkende consumentenorganisatie in Spanje en Italië en kan ze dus niet rechtstreeks participeren in de lokale afdelingen daar. Ook Brazilië is een volledig op zichzelf staande entiteit. De enige twee landen die wel onder het hoofdkwartier in Luxemburg vallen, zijn België en Portugal. Dat leidt tot een organisatorisch kluwen dat Mechels op termijn graag opgelost wil zien.

‘Ik wil komen tot een Europese groep die voldoende marktdekking heeft en als één structuur kan functioneren, net zoals in de VS. Maar we zullen dat stap voor stap doen. Ik ben hier pas in februari benoemd tot CEO. In vijf maanden tijd kan je geen revolutie teweegbrengen. Mijn benadering is die van een bergbeklimmer: iemand die heel goed weet waar hij de volgende stap zal zetten. De uitdagingen waarvoor we staan, zijn enorm. Maar ik wil me niet vergalopperen.’

Ook met andere consumentenorganisaties in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland en Duitsland wil hij de banden aanhalen. ‘Versta me niet verkeerd. Ik ben geen imperialist. Mijn bedoeling is niet om de Fransen, Nederlanders of Duitsers onder mijn vleugels te krijgen. Het gaat erom of we hen onder de vlag van één Europese consumentenbeweging kunnen verenigen en zo onze slagkracht en impact kunnen vergroten. Ik ben nu 56 en heb nog tien jaar te gaan. Als ik daarin niet slaag, zal ik mijn opdracht als mislukt beschouwen. Ik wil echt een sterke samenwerking realiseren. Zeker als we onze invloed ten opzichte van wereldspelers zoals Google, Facebook en andere giganten willen vergroten.’

Eerdere pogingen tot een dergelijke samenwerking met de Franse consumentenorganisatie UFC-Que Choisir mislukten. ‘We hebben ooit een avontuur gehad met onze zuiderburen’, bevestigt financieel directeur Goor. ‘Dat was eind de jaren 90. Onze positionering was toen zeer moeilijk door de concurrentie van andere consumentenorganisaties. De kostenstructuur die we voorstelden om ons model te verkopen was blijkbaar te zwaar om rendabel te kunnen zijn.’

UFC-Que Choisir is slechts een van de 18 organisaties die door de Franse overheid worden erkend als vertegenwoordiger van de consument. Ook in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn er verschillende lokale verenigingen actief. Dat maakt van de ambitie van Test-Aankoop om één Europese consumentenreus te creëren geen eenvoudige opdracht. Toch wil Mechels doorzetten. ‘We zijn geen concurrenten van elkaar. Ik heb met de Nederlandse Consumentenbond al een afspraak lopen, en ook met onze Franse collega’s. De andere landen zullen volgen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud