Belgen verkopen half miljard feestballonnen over heel de wereld

©belbal

Het weinig bekende Vlaamse bedrijf Belbal uit Erpe-Mere is wereldspeler in de verkoop en productie van feestballonnen. Topman Bart Vannnuffel is op handelsmissie in Canada eerder op zoek om een onderdeel van zijn bedrijf af te stoten dan om business bij te winnen.

In een wereld die kickt op technologiestart-ups en digitale disruptie, is de Vlaamse kmo Belbal een 'traditionsverein' van de maakindustrie. Het bitterzoete pad van zowel de ballonnenproducent als van zijn jonge topman Bart Vannuffel (35) valt op tussen het honderdtal Belgische bedrijven op staatsbezoek in Canada.

Het kruim van de Belgische economische, academische en politieke elite - met de ministers-presidenten Geert Bourgeois, Rudy Demotte, Rudi Vervoort en Willy Borsus - volgt koningskoppel Filip en Mathilde een week lang naar Ottawa, Toronto en Montreal. Belbal staat ook mijlenver van de Belgische bier en chocolade, die in Canada opnieuw overvloedig aanwezig is.

Ik wilde liever een klein deel van een grote koek, in plaats van het grootste stuk van een kleine taart. Dat is de belangrijkste les die ik onthouden heb van mijn leven als zakenbankier.
Bart Van Nuffel
CEO Belbal

Vannuffel verliet op zijn 31ste een comfortabel leven als zakenbankier bij Lazard. Hij zocht avontuur en wilde ondernemen. Hij schuimde anderhalf jaar de Vlaamse bedrijfswereld af tot hij zijn gedroomde overnameprooi eind 2015 vond in Erpe-Mere. Belbal stond te koop omdat de eigenaar de exit zocht en er geen opvolger klaar stond.

Vannuffel stopte al zijn spaarcenten na tien jaar zakenbankieren in de overname. De rest van het geld kwam van Dovesco, het investeringsvehikel van Gregory en Anthony De Clerck. Beiden zijn kleinzonen van Roger De Clerck, stichter van de West-Vlaamse textielreus Roger De Clerck. Het bedrijf is nu 50/50 in handen van de telgen De Clerck en Vannuffel.

'Er is een langetermijnstrategie afgesproken. Snelle winsten en groei in deze sector zijn uitgesloten. Maar het is wel een a-cyclische business die jaar na jaar dezelfde volumes draait. Het geeft stabiliteit, zekerheid aan je bedrijf. Dat is precies wat ik zocht. Ik wilde liever een klein deel van een grote koek, in plaats van het grootste stuk van een kleine taart. Dat is de belangrijkste les die ik onthouden heb van mijn leven als zakenbankier.'

Fabrieksbrand

Door de brand in de Poolse fabriek hangt er een financiële molensteen rond mijn nek.
Bart Van Nuffel
CEO Belbal

In januari 2017 - minder dan twee jaar na de overname - brandde zijn fabriek in Polen tot de grond af. Tot vandaag is het hollen om het hoofd om boven water te houden, nadat zijn fabriek acht maand stillag. 'Er hangt een financiële molensteen rond mijn nek. Het bedrijf is er stilaan bovenop. Maar ik moet zeggen dat we er zonder de steun van de familie De Clerck vandaag wellicht niet meer waren', aldus Vannuffel.

'We hebben één na één onze productielijnen weer opgestart. Maar we konden natuurlijk niet verhinderen dat we een aantal klanten niet op tijd konden leveren. De concurrentie stond meteen klaar om onze business over te nemen. No hard feelings. Het is wat het is. Maar als je cashflow op 0 terugvalt en je hoge schulden hebt af te lossen, is er natuurlijk een majeur probleem.'

De ballonnenbusiness is hyperconcurrentiële volumeproductie met erg lage marges. Winst op een ballon is een eurocentenkwestie. Belbal haalt vandaag 20 miljoen euro uit de productie, verkoop en bedrukking van 500 miljoen ballonnen. Die produceert Belbal in Polen, vanwaaruit de ballonnen verscheept worden voor de Oost-Europese markt. De rest wordt terug verscheept naar België, om met trucks over heel Europa te verdelen. Het bedrijf verscheept ook containers naar Azië en Amerika, waaronder Canada.  

Delhaize en JBC

Bart Van Nuffel, CEO van Belbal. ©GJEREK MICHAEL

Vannuffel richt zich op de markt van promo- en feestballonnen. We produceren en beletteren ballonnen voor speciale acties van bedrijven zoals Delhaize, JBC en bekende fastfoodketens. Daarnaast liggen we als feestartikel in de winkels van AVA onder onze eigen merknaam en als private label voor andere grote retailers.

'We doen eigenlijk alles wat rond is tussen 30 en 90 centimeter. We zijn actief in een wereld waar elke concurrent zich probeert toe te leggen op een segment van de markt. Wij doen dikke, weinig flexibele ballonnen, ideaal om te beletteren en te bedrukken. Ons productieproces is niet gepatenteerd, je moet het eerder zien als Coca-Cola. We hebben een geheim recept om de grondstof latex - het sap van rubberbomen - op een bepaalde temperatuur te bakken, en er een mengsel van additieven aan toe te voegen.'

Bedrijfsspionage in de ballonnenbusiness? 'Mijn recept ligt in een goed afgesloten kluis. Er zijn veel pogingen tot reverse engineering. Daarom kan ik u weinig zeggen over ons hele productieproces.'

De grootste concurrentie zit in Mexico, Colombia, de VS en enkele kleinere spelers in Azië. Ballonnenproductie lijkt gesneden brood voor de lagelonenlanden. 'We hebben een klein beetje geluk dat de regels rond de chemische samenstelling van ballonnen overal anders en bijzonder streng zijn.'

'De Europese regels zorgen ervoor dat vooral de Aziatische bedrijven op hun eigen markt treden. Het is het vleugje protectionisme waar wij toch wel van profiteren. Wereldwijd schommelt Belbal elk jaar tussen de top-5 en top-7 van grootste spelers, met op nummer één het Mexicaanse bedrijf dat jaarlijks miljarden ballonnen produceert.'

Automatiseren 

Ballonnen op de productielijn van Belbal. ©Belbal

De enige Europese concurrent is een Italiaans bedrijf. 'Dat draait het dubbele van ons volume met een 80-tal mensen. Wij doen het nu met 230 mensen in onze fabriek in Polen en een tiental in het hoofdkwartier in België. Dat is waar onze grootste uitdaging nog ligt en ook nog groei te halen valt. We zullen de komende jaren moeten automatiseren om te overleven.'

'Wij maken onze druk- en productiemachines zelf, en verkopen die ook aan onze belangrijkste afnemers. Machines kosten tussen 20.000 en 200.000 euro. Maar een echte business valt er niet van te maken, omdat er bijzonder weinig te verkopen vallen en de machines ook 20 jaar lang meegaan. Voor de geplande automatisering hebben we de expertise in huis om de bedrukkingsmachines zelf te maken, voor de productiemachines zullen we wellicht een partner nodig hebben. En financiering is nog een ander paar mouwen, want in de nasleep van de brand is er weinig overschot om veel te investeren.'

Tapijtschrapers

Die nooddruft is een belangrijke reden voor het staatsbezoek aan Canada. Vannuffel is er wel degelijk om de markt af te snuffelen naar potentiële klanten. Maar hij is er nog net iets meer om een koper te zoeken voor een deel van zijn business, die opvallend genoeg helemaal niets te maken met de ballonnenbusiness.

'De vorige eigenaar had op 2,5 uur rijden van Montreal, in het godvergeten gat Trois Rivieres, en in Canada wil dat wat zeggen, nog een fabriekje staan dat ik mee moest overnemen. Met zes man maken ze er 'carpet scrapers en tile breakers'. Dat zijn speciale machientjes, vergelijk het met drilboren, om vast tapijt en linoleum van vloeren te schrapen en tegels kapot te slaan, zodat er op de betonnen onderlaag nieuwe gelegd kunnen worden.'

'De lokale Brico's en Gamma kopen die machines - een metalen bak die op vier wielen wordt gemonteerd - om ze aan aannemers en particulieren te verhuren. Eerlijk, ik ben er zelf nog nooit geweest. Ik heb er twee jaar geleden een jonge Belg voor aangeworven en hem er baas gemaakt. Het was nodig, want zonder leiding stelde ik vast dat er goed gegeten werd met de kredietkaarten van ons Canadese filiaal.'

'Maar ik denk dat het tijd wordt om hem terug te halen en ermee te stoppen. We zijn op zoek naar een Canadese koper. Door ons onfortuinlijk wedervaren moeten we echt terugplooien op onze kerntaken en geld vrijmaken voor de ballonnenbusiness. Ik heb pas ook mijn mini-vestiging voor ballonbelettering met vier mensen in Japan verkocht aan mijn belangrijkste lokale klant.'

'Er wacht me een lang gevecht bergop. Bij de overname van Belbal zei ik tegen mijn vrouw dat ik een bedrijf gevonden had op minder dan 45 minuten van Brussel, waar ik woon. Maar niet dat ik er één week op twee voor in Gdansk in Polen zou moeten wonen. Maar ik ben de gelukkigste vader van de wereld voor mijn vier kinderen. Zij vragen me elke ochtend met welke mooie ballonnen papa 's avonds naar huis zal komen. Als alles te herdoen valt, zou ik het allemaal opnieuw doen. Geen twijfel over.' 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content