Advertentie
reportage

Het Belgische groeiverhaal achter 'de grootste centrale bank ter wereld'

©Leo Murphy

Het Turnhoutse Cartamundi is sinds kort de producent van alle Monopoly-spellen wereldwijd. De nieuwe groeispurt kon op geen beter moment vallen.

‘Welkom in de grootste centrale bank én het meest omvangrijke vastgoedbedrijf ter wereld, goed voor 300 miljard dollar vers geld per jaar, 500 miljoen huizen en 180 miljoen hotels.’ Chris Van Doorslaer glundert als hij door zijn fabriek in het Zuid-Ierse Waterford loopt. Die productiehal, samen met een zusterfabriek in de VS, is het nieuwste paradepaardje van de Belgische Cartamundi-groep, waar Van Doorslaer sinds 1997 CEO is.

Op productielijnen rollen in sneltempo Monopoly-spelborden voorbij, in tientallen versies en allerlei Europese talen. Alles samen 3 miljoen exemplaren per jaar. Arbeiders vullen ze met de iconische groene huisjes en rode hotels, die in een aanpalende hal uit tientallen spuitgietmachines rollen. Nog wat verderop zorgen drukpersen voor het stapeltje speelgoedgeld dat de Monopoly-winnaar 2 minuten lokale roem zal schenken.

3.000.000
In de Cartamundi-fabriek in Waterford (Ierland) rollen jaarlijks 3 miljoen exemplaren van Monopoly van de band

Nauwelijks zijn de dozen van de Junior-editie van Monopoly gedrukt of de machine wordt geherprogrammeerd om de Franstalige editie van Monopoly Electronique te vullen. Op een productielijn verderop ligt het spelbord van het detectivespel Cluedo in grote pakken gestapeld. Ook kleppers als Risk of 30 Seconds of Cluedo lopen hier van de band.

De twee fabrieken, goed voor 150 miljoen dollar omzet, werden in de zomer van 2015 overgenomen van de speelgoedreus Hasbro. Die wil zich louter bezighouden met het bedenken en vermarkten van de gezelschapsspellen. Alle productie wordt uitbesteed.

De Tijd bezoekt een van de 11 fabrieken van kaart- en bordspelproducent Cartamundi.

Digitale detox

De overname heeft het aangezicht van Cartamundi grondig veranderd, de status verhoogd. CNN komt nu filmen. Speelkaarten, in alle mogelijke vormen, blijven belangrijk. Maar de focus is verschoven naar de productie van gezelschapspellen. Cartamundi maakt al jaren de kaartjes voor gezelschapsspellen als Monopoly, Cluedo of Uno. Maar via de overname van de twee Hasbro-fabrieken kan veel meer. Cartamundi wil groeien tot een ‘one-stop-shop’ voor spellenmakers. Een plek waar uitgevers een compleet spel - van spelbord over pionnen, kaartjes en de doos - kunnen bestellen.

Mensen snakken af en toe naar een digitale detox.
chris van doorslaer
ceo cartamundi

De groeispurt bij het Turnhoutse bedrijf kon op geen beter moment vallen. Gezelschapsspelen zijn aan een opmerkelijke revival bezig. Bij Bol.com zijn het de meeste bestelde cadeautjes. En niet alleen nieuwere spellen als Kolonisten van Catan of Ticket to Ride doen het goed. Cartamundi zag de verkoop van de klassieker Monopoly het voorbije jaar met dubbele cijfers groeien. ‘De klassieke Monopoly, met cash geld, verkoopt nog steeds het beste. Mensen snakken af en toe naar een digitale detox’, verklaart Van Doorslaer, zelf vooral een liefhebber van Scrabble, het succes.

De 55-jarige CEO besteedde in 2016 een groot deel van zijn tijd aan het managen en het integreren van de twee Hasbro-fabrieken. Want eigenlijk begint het werk nu pas. ‘Tot 2020 zit deze fabriek in Ierland goed, tot zolang mogen wij alle bordspellen van Hasbro maken. Maar nadien is die zekerheid er niet meer. Dus moeten we nu de relatie met Hasbro voort uitbouwen en zijn we al op zoek naar nieuwe klanten . Andere spelletjesmakers in de eerste plaats, maar we kunnen met onze machines ook plastic onderdelen maken voor andere sectoren.’

©Leo Murphy

‘En hier geloof ik ook hard in’, wijst Van Doorslaer naar een puzzelmachine. ‘Het is nog wat onontgonnen terrein, maar puzzels zijn net als speelkaarten toch een perfect marketinginstrument.’

Hoe makkelijk kan Hasbro Cartamundi vervangen voor een onderaannemer in een lagelonenland? Van Doorslaer: ‘Loonkosten zijn maar één element. De kostprijs van je materialen is belangrijker. Of hoe vlot je supply chain draait. De fabriek hier in Ierland is bijzonder flexibel, zowel qua personeel als qua omsteltijden. Dat zie je aan de tientallen spellen en Monopoly-versies die we hier maken.’

‘Natuurlijk kunnen we de productie van onze West-Europese fabrieken, zoals ook die van Turnhout, verplaatsen naar pakweg Polen. Maar dat willen we niet. Want we willen nog industrie hier houden.’

Mr. Cartamundi

Van Doorslaer is dan wel geen aandeelhouder - Cartamundi is een alliantie tussen het verpakkingsbedrijf Van Genechten en de drukkerij Brepols -, hij is wel Mr. Cartamundi. In 2017 staat hij 20 jaar aan het hoofd van een bedrijf dat hij internationale allures aanmat. Van familie-kmo tot de grootste kaartenproducent ter wereld, en nu ook maker van gezelschapspellen.

Hij overziet alles. ‘Tot voor kort deed ik ook het globale hr-beleid. Maar ik kon er te weinig aandacht voor hebben. Dus nu hebben we toch iemand aangeworven.’ En hij ziet alles, in de fabriek speurend of elk Hasbro-logo vervangen is door één van Cartamundi, en oprecht bezorgd wanneer hij na een fotosessie per abuis een Monopoly-doos omgekeerd in de verpakking steekt.

De CEO komt overal over de vloer. In 2016 zat Chris Van Doorslaer 100 dagen bij zijn buitenlandse filialen. Het levert hem de hoogste graad frequent flyer bij Lufthansa op. En belangrijker: het respect van de lokale arbeider. Tony Ruane, fabrieksmanager in Waterford: ‘Er was wel bezorgdheid bij onze 300 werknemers toen ze hoorden dat ze van de grote Hasbro-groep naar het relatief kleine Cartamundi moesten verhuizen. Maar de overgang was seamless , terwijl achter de schermen hard gewerkt wordt aan de integratie en de zoektocht naar nieuwe klanten is er voor de arbeider op het eerste gezicht weinig veranderd. Weet je, de workload is gestegen. En als de mensen bezig zijn, zijn ze tevreden. En als het erom knelt, kan ik Chris gewoon bellen. Het is veel meer een family feel.’

366 miljoen euro
De omzet van Cartamundi stijgt in 2016 tot minstens 366 miljoen euro

De overname doet Cartamundi uit zijn voegen barsten. De omzet is in minder dan drie jaar tijd verdubbeld, van 152 miljoen euro in 2013 tot minstens 366 miljoen euro het voorbije jaar, of 1 miljoen euro per dag. 2.200 medewerkers in elf fabrieken. En een ebitda (bedrijfswinst voor afschrijvingen en waardeverminderingen) van meer dan 40 miljoen euro. Nooit was Cartamundi groter of boekte het zoveel winst.

Pretoogjes

©Frank Toussaint

Maar het vergt veel van de bedrijfsleider. ‘Op deze manier zie ik het me niet tot mijn 67ste doen’, laat hij zich ontvallen. ‘Ik merk dat ik hier en daar wat gas terugneem. Wat minder nevenactiviteiten, hoewel het in 2016 als Manager van het Jaar, op dat vlak wat tegenviel. En in het weekend grijp ik minder vaak naar werkdossiers. Dat maakt me geen slechtere baas. Een ‘oudere’ CEO maakt dat goed door ervaring. Bepaalde situaties schat je gewoon sneller in. En ik schuw de risico’s zeker niet. Anders was de Hasbro-overname er nooit gekomen.’

‘Het was ook wel wat té’, geeft hij toe. Wie Van Doorslaer de voorbije jaren ontmoette, kan ervan meespreken. De man liet geen moment onbenut om Cartamundi en zijn producten te promoten. Met pretoogjes demonstreerde de technologiefreak de nieuwste apps en speelkaarten van de Turnhoutse groep. Van de lokale ondernemersverenigingen over politici tot de techgiganten in Silicon Valley, Van Doorslaer zoog hen met zijn speelse, ontwapenende stijl mee in zijn verhaal. Dat van een speelkaartenfabrikant die dankzij innovatie een mooie toekomst heeft in een digitale wereld.

Maar het ongebreideld geloof in de kansen die de digitalisering biedt voor een analoge kaartenmaker heeft plaats gemaakt voor realisme. De iPad van Van Doorslaer met de nieuwste Cartamundi-app blijft tijdens de trip naar Ierland in de aktentas. Cartamundi’s eigen digitale detox. ‘Misschien zijn we wel te snel gegaan in onze digitalisering. Sommige producten die we op de markt brachten kwamen te vroeg, zoals onze kaarten met een ingebouwde RFID-chip (identificatie van een kaart via radiogolven, red.). Onze Fun.ki, een fysiek kaartje om films, boeken en muziek te downloaden, werd een flop. Dat is nooit leuk om toe te geven, al is het opvallend dat veel speelgoedfabrikanten er mee worstelen. Lego ging bijna over de kop door grote investeringen in digitalisering, ook Ravensburger was de markt voor.’

Sommige digitale producten brachten we te vroeg op de markt. Dat is nooit leuk om toe te geven, al is het opvallend dat veel speelgoedfabrikanten er mee worstelen. Lego ging bijna overkop door grote investeringen in digitalisering, ook Ravensburger was de markt voor.
Chris Van Doorslaer
CEO Cartamundi

Cartamundi blijft een digitale speler, verzekert Van Doorslaer. ‘We geloven in de combinatie van de twee: spellen in hun klassieke vorm en een digitale variant of aanvulling. Een hele reeks van onze kaartspelen heeft een eigen app. Zo zijn de Shuffle-kaarten een groot succes. We zijn verplicht om dingen te proberen. Ook al uit een uitvinding zich niet meteen in extra verkoop, het is zeer belangrijk om aan je klanten te tonen wat je kan.’

Hasbro was de 18de overname voor Cartamundi, groter dan de 17 vorige samen. Een nieuwe overname zit er niet snel aan te komen. ‘Er zitten altijd projecten in de pijplijn’, zegt Van Doorslaer. ‘Maar ik wacht liever nog even. Eerst moet er wat lucht in de balans komen. We zijn immers ook steeds een minstens stabiel dividend blijven betalen.’

‘Er is nog veel werk: we moeten al die nieuwe mensen en activiteiten nog integreren. Nieuwe klanten zoeken, en zelf creatief aan de slag gaan met de speelkaarten.’

Van Doorslaer wil binnen vijf jaar de kaap van een half miljard euro omzet kunnen ronden. ‘Dat is hard knokken, succes is een kenmerk van het verleden. Elk jaar komt de teller op nul. Of in Monopoly-termen: ‘Ga verder naar Start’.’

Mét Van Doorslaer aan boord als kapitein. ‘Zolang de verstandhouding goed is, en ook de aandeelhouders overtuigd zijn dat het goed is om verder te gaan, doen we dat. Het is vanzelfsprekend dat ik mijn verantwoordelijkheid neem na deze overname. Zo kennen ze me hier wel.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud