analyse

Starbucks gebruikt koffierecept als fiscaal wapen

©ANP

Starbucks ontwijkt miljoenen euro’s aan belastingen door een Nederlandse koffiebranderij op een creatieve manier royalties te laten betalen voor het gebruik van het ‘koffierecept’. De Europese Commissie, die de zaak onderzoekt, legde de constructie gisteren bloot.

Nadat ze een boekje open deed over de fiscale constructies van Apple en Fiat, legde de Europese Commissie vrijdag bloot hoe koffiebarketen Starbucks zich in Europa organiseert om zo weinig mogelijk belastingen te betalen. De Commissie maakte eerder al bekend dat ze een grondig onderzoek is gestart. Gisteren publiceerde ze haar 47 pagina dik dossier met details over de fiscale constructie van de populaire koffiegroep.

©tijd


Die constructie is opgetrokken uit drie soorten bouwstenen: verschillen tussen Britse en Amerikaanse wetgeving, prijzen die Starbucks-vennootschappen onder elkaar aanrekenen en de waarde van ontastbare dingen, zoals het merk, het koffiebarconcept of het koffierecept van Starbucks. Naar schatting ontweek de groep op die manier op enkele jaren tijd rond de 20 miljoen euro belastingen.

Alles begint bij de aankoop van de koffiebonen. Dat gebeurt door een Zwitserse vennootschap van Starbucks, die de bonen doorverkoopt aan de enige niet-Amerikaanse koffiebranderij van de groep, in Nederland. Die  verkoopt de gebrande koffiebonen vervolgens door aan alle Starbucks-bars in Europa, het Midden-Oosten en Afrika. Hier komt bouwsteen één op de proppen: Starbucks kan zelf in grote mate beslissen aan welke prijzen de bonen binnen de groep circuleren. En waar dus het meest winst wordt gemaakt. Het vermoeden is dat die winst naar de Nederlandse koffiebranderij wordt geloodst.

 De Amerikaanse belastingwetgeving is niet afgestemd op de Britse wetgeving en laat de royalty-inkomsten ontsnappen.

Vervolgens komen de ontastbare dingen in het spel. De koffiebars moeten royalties betalen voor het gebruik van het merk en het koffiebarconcept Starbucks. Dat geld vloeit opnieuw naar Nederland, waar inkomsten uit royalties fiscaal vriendelijk worden behandeld. Ze vloeien vervolgens naar een Britse vennootschap met een apart statuut: de fiscus kijkt er dwars doorheen. Niet de Britse vennootschap moet belastingen betalen, maar de eigenaars achter die Britse vennootschap. Dat zijn complexe Amerikaanse Starbucks-vehikels.
Dan komt de verdwijntruuk. De Amerikaanse belastingwetgeving is niet afgestemd op de Britse wetgeving en laat de royalty-inkomsten ontsnappen.
Enkele jaren geleden onderzocht de Britse overheid al die constructie, met grote ophef tot gevolg. Starbucks probeerde de reputatieschade te herstellen door  zijn Europese hoofdzetel in april 2014 van Amsterdam naar Londen te verhuizen.

De Europese Commissie onderzoekt nu echter een nog steeds bestaande Nederlandse belastingroute: die van de koffiebranderij. Ook die moet royalties betalen voor iets ontastbaars: het Starbucks-fabrieksrecept om koffiebonen te branden. Opnieuw is de vraag hoe je daarvan de waarde berekent. 

Bizar

De Nederlandse fiscus stond een bizarre berekening toe. Eerst werd gekeken hoeveel winst vergelijkbare koffiebranderijen elders in Europa maken. Vervolgens werden correcties aangebracht die de winstberekening lager duwden. Het resultaat is dat de belastbare winst van de branderij niet wordt berekend door de uitgaven van de inkomsten af te trekken, maar gewoon door een vast percentage - rond de tien procent - van de kosten voor personeel, machines en de fabriek te nemen. Het deel van de winst dat hoger ligt dan die tien procent, mag Starbucks boeken als fiscaal aftrekbare royalty-kost. Zodat de winst daalt naar het met de fiscus afgesproken niveau. 

De royalties maakten bokkesprongen, maar telkens zakte de bedrijfswinst netjes naar 2 miljoen euro.

De cijfers vertellen het verhaal. In het boekjaar 2009/2010 bedroeg de bedrijfswinst 3,5 miljoen euro en mocht de branderij daarvan 1 miljoen euro royalties aftrekken. Het jaar daarna lag de bedrijfswinst op 14 miljoen euro en mocht de branderij plots 12,3 miljoen euro royalties fiscaal aftrekken. Het jaar daarna lag het bedrijfsresultaat op 8 miljoen euro en  werden 5,8 miljoen euro royalties geboekt. De cijfers staan op pagina 23 van het dossier van de Commissie.

Anders gezegd: de royalties maakten bokkesprongen, maar telkens zakte de bedrijfswinst netjes naar 2 miljoen euro. Daar moesten telkens nog rente-uitgaven van af, waarna een belastbare winst van 1,4 tot 1,6 miljoen euro overbleef, te belasten aan 25 procent.

De Commissie vermoedt dat geen enkele normale koffiebranderij dergelijke fiscale gunsten van de Nederlandse fiscus krijgt. Daarom is tegen de Nederlandse regering een onderzoek naar overdreven staatssteun gestart, die in de lente van volgend jaar tot resultaten zou moeten leiden.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud