‘Nog even en de ruimte is een doodgewone bestemming'

©Rocket Lab

Een revolutionaire nieuwe raket moet de commercialisering van de ruimte een stap dichterbij brengen. Achter de knoppen zit een Belg.

In de controlekamer van Rocket Lab in Auckland, de grootste stad van Nieuw-Zeeland, knelt Sandy Tirtey de komende dagen zijn vinger achter een schakelaar ‘tot het pijn doet’. Zodat niemand de knop per ongeluk aanraakt en de belangrijke missie waarover hij waakt naar de verdoemenis helpt. De rode schakelaar dient om in extremis de lancering van de Electron-raket af te blazen, mocht er in de laatste twee minuten - T minus 2 - iets fout gaan. ‘Je moet heel gefocust zijn. Je mag niet te snel reageren, maar zeker ook niet te traag. Ik zou niet zeggen stresserend, maar wel opwindend.’

Tirtey, een 40-jarige Henegouwer, is lanceringsdirecteur bij Rocket Lab, een Amerikaanse ruimtevaartstart-up die in Nieuw-Zeeland zijn eigen lanceerbasis heeft. Hij is een van de drie mensen die de honderd ingenieurs aansturen die de 17 meter hoge Electron ontwierpen, bouwden en nu de lucht insturen. Zaterdagochtend vroeg Europese tijd ging het ‘window’ van negen dagen open waarbinnen Rocket Lab zijn tweede en finale test van de Electron wil uitvoeren. Die moet bewijzen dat de kleine (schattige, vinden liefhebbers zelfs) maar baanbrekende raket capabel is om cargo de ruimte in te sturen en in een baan om de aarde te brengen. De missie kreeg de naam ‘Still Testing’ mee, want ruimtevaartingenieurs staan bekend om hun gevoel voor humor.

Toegankelijk

‘Onze echte doelstelling is de ruimte open, toegankelijk en democratischer te maken’, zegt Tirtey in een video-interview aan de andere kant van de wereld. Rocket Lab is een van de weinige private bedrijven met lanceercapaciteit die in het gat springen dat overheidsorganisaties als de NASA bewust laten. De bekendste naam is SpaceX van de futurist-ondernemer Elon Musk. Dat bedrijf heeft in zijn korte bestaan al een revolutie in de commerciële ruimtevaart ontketend door raketten opnieuw te laten landen en te hergebruiken.

carbon en 3D-printers
carbon en 3D-printers

De Electron van Rocket Lab, de Amerikaans-Nieuw-Zeelandse start-up waar de Henegouwer Sandy Tirtey de lanceringen leidt, is een totaal nieuw type raket. Hij is amper 17 meter hoog, bestaat uit een buitenkant van carbon en wordt aangedreven door elektrische motoren die worden geproduceerd door 3D-printers.

De komende negen dagen hoopt Rocket Lab zijn tweede en finale test tot een goed einde te brengen. De missie kreeg de naam ‘Still Testing’. De eerste test in mei vorig jaar - onder de naam ‘It’s a test’ - lukte, maar het vehikel geraakte niet in een baan om de aarde. De lancering is live te volgen via het internet.

Maar Rocket Lab is van een ander, minder breedsprakerig kaliber. In tegenstelling tot Musk wil CEO en oprichter Peter Beck niet naar Mars, maar ambieert hij om van de ruimte rond de aarde een mainstream bestemming te maken. Rocket Lab wil zo snel mogelijk 50 lanceringen per jaar realiseren, veel meer dan wat iemand vandaag aankan. Bedrijven, universiteiten en andere gegadigden kunnen laadruimte huren om hun waar - veelal satellieten, en die zijn tegenwoordig soms kleiner dan schoendozen - ter plaatse te krijgen. Nu al staat er een ‘boek nu’-knop op de website.

Een lancering kost 5 miljoen dollar, tegenover 62 miljoen voor een Falcon 9 van SpaceX. Die laatste kan weliswaar 22 ton aan cargo meenemen, wat bij de Electron van Rocket Lab begrensd is tot 225 kilogram. ‘Maar dan weten klanten wel waar en wanneer ze de ruimte in gaan. Nu zijn ze afhankelijk van dure lanceringen van grote raketten, waar nog wat plaats over is voor kleinere satellieten. Dan heb je geen enkele controle over je lanceerdatum en over de baan waarin je terechtkomt’, zegt Tirtey. Een van de klanten die binnenkort met de Electron hoopt te vliegen is Moon Express, een Amerikaanse start-up die een robot op de maan wil neerpoten en zo de Lunar X Prize hoopt te winnen, een door Google gesponsorde trofee.

Technologisch voordeel

De commercialisering van de industrie maakt ruimtevaart goedkoper, en injecteert de start-upmentaliteit in de sector. ‘Als je het tegen grote organisaties opneemt, moet je een technologisch voordeel hebben’, zegt Tirtey. Dat heeft Rocket Lab. De Electron is de eerste raket uit carbon, wat het vehikel, zoals bij racefietsen, een pak lichter maakt dan de gangbare aluminium raketten. De raket wordt aangedreven door elektrische motoren en die komen grotendeels uit een 3D-printer. ‘Voor elk onderdeed was het belangrijk dat ze op grote schaal geproduceerd kunnen worden. Al die dingen zijn nooit eerder gedaan. Eigenlijk hebben we alles opnieuw moeten uitvinden, zoals de ruimtevaartpionier Wernher von Braun.’

Het zijn het soort en het tempo van innovatie waarvan Tirtey’s ruimtehart sneller gaat slaan. Hij behaalde zijn doctoraat aan het von Karman Institute for Fluid Dynamics in Brussel, waar hij werkte aan projecten voor de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. ‘In de Europese context werken begon me te frustreren. Zelfs als wij als ingenieurs perfect wisten wat we moesten doen, waren er enorm veel stappen die ik moest doorlopen om een beslissing te mogen nemen voor ik nog maar kon beginnen denken aan de uitvoering.’

Eigenlijk hebben we alles opnieuw moeten uitvinden.
sandy Tirtey
lanceringsdirecteur bij rocket lab

Tirtey verkaste naar het Australische ruimtevaartbedrijf Scramspace. ‘Geen politiek, gewoon raketten bouwen en lanceren. Dat wou ik doen.’ Daarna kwam Peter Beck van Rocket Lab aan zijn mouw trekken. ‘Als ik in Europa was gebleven, was ik specialist geworden in één klein onderdeel. Maar ik wil mijn eigen missies, en alle aspecten ervan kennen en weten hoe ze verbonden zijn. De mensen die onze raket lanceren, hebben ze ook gebouwd. Ze zijn eraan gehecht. Het is onze baby.’

Voor Tirtey staat er meer op het spel dan enkel een geslaagde test. ‘Nog belangrijker dan het lot van onze raket is dat we het idee verspreiden dat de ruimte bereikbaar is. Mensen moeten weten dat het kan. Als je niet weet of je project ooit echt in de ruimte geraakt, hoe moet je er dan echt gepassioneerd door geraken? Je moet weten dat je een rit kan boeken op een raket. Dat creëert een hele dynamiek. Zo gaan veel meer mensen warm worden voor de ruimte. Een enorme motivatie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content