Bpost sluit rangen rond in opspraak gekomen topman Van Avermaet

Jean-Paul Van Avermaet, topman van Bpost en ex-CEO van G4S.

De Belgische kartelwaakhond is een onderzoek begonnen naar prijsafspraken tussen de beveiligingsfirma's Securitas, Seris en G4S. Bpost-topman Jean-Paul Van Avermaet was jarenlang topman van dat laatste bedrijf. Vakbonden en bestuurders van Bpost sluiten evenwel de rangen rond hun topman.

De mededingsautoriteiten zijn net voor de coronacrisis uitbrak een onderzoek begonnen naar prijsafspraken tussen de grote spelers in de beveiligingssector. Ze bekijken of G4S, Securitas en Seris met elkaar hebben afgesproken om de prijzen kunstmatig hoog te houden, meldde De Standaard. De kartelautoriteiten bevestigen het nieuws.

Het onderzoek richt zich daarmee ook op de huidige CEO van Bpost , Jean-Paul Van Avermaet. Tot 13 januari was hij CEO van G4S. 

Als de illegale marktpraktijken bewezen worden, hangt de betrokken bedrijven een boete van 10 procent van hun wereldwijde omzet boven het hoofd. Van Avermaet riskeert mogelijk ook strafrechtelijke sancties. Volgens een insider uit de sector zijn bij de genoemde bedrijven al mensen op non-actief gezet omwille van de zaak.

De beveiligingsfirma's worden ervan verdacht jarenlang te veel voor hun diensten te hebben aangerekend. Ze zouden niet alleen prijsafspraken hebben gemaakt, maar ook afspraken over prijs­verhogingen en het doorrekenen van kosten. Voorts zouden ze zich schuldig hebben gemaakt aan het verdelen van de markt.

Bpost

Bpost zei dinsdag 'akte te hebben genomen' van het vooronderzoek 'waarbij de medewerking van CEO Jean-Paul Van Avermaet mogelijk noodzakelijk is'.

Indien gevraagd zal ik mijn medewerking verlenen aan het vooronderzoek, waarbij ik alle vertrouwen heb in de goede afloop hiervan.
Jean-Paul Van Avermaet
CEO Bpost

De postbaas zegt alvast het volste vertrouwen te hebben in de goede afloop. 'Indien gevraagd zal ik mijn medewerking verlenen aan het vooronderzoek, waarbij ik alle vertrouwen heb in de goede afloop hiervan', zegt Van Avermaet in een schriftelijke verklaring.

Bpost wil geen verdere commentaar geven, gelet op het geheime karakter van het onderzoek.

Schandpaal

Zowel de vakbonden als de raad van bestuur van Bpost was karig met commentaar op het dossier. ‘We hebben hierover nog niet overlegd in de raad van bestuur, laat staan dat ik al de juiste informatie heb hierover’, zegt Jos Donvil, die naast Bpost-bestuurder ook CEO is van de Waalse telecomspeler VOO. De bestuurders Caroline Ven, Saskia Van Uffelen en voorzitter François Cornelis reageerden niet op onze telefoontjes. Bij een kenner van het bedrijf is wel te horen dat als zou blijken dat Van Avermaet actief betrokken was bij prijsafspraken, hij ontslag moet nemen. 'Tot een andere conclusie kan je niet komen in een beursgenoteerd bedrijf, met de overheid als meerderheidsaandeelhouder en een groot dochterbedrijf in de VS', klinkt het. 

Concurrentie om bewakingscontracten is soms moordend

De sector van de bewakingsbedrijven wordt beheerst door een drietal mastodonten, uitgerekend die bedrijven die nu ook genoemd worden in het onderzoek dat de Belgische Mededingingsraad is gestart: Securitas, G4S en Seris. De twee absolute koplopers zijn het Zweedse Securitas en het Britse G4S, met elk meer dan 5.000 werknemers in België. Securitas telt wereldwijd 370.000 werknemers en staat voor een omzet van 110 miljard Zweedse kroon (10,5 miljard euro), G4S 550.000 werknemers en een omzet van 7,3 miljard pond (8,2 miljard euro). Na deze kolossen volgt het Franse Seris, goed voor 2.000 werknemers in België en 40.000 wereldwijd.

Samen met het Belgische Protection Unit, een nieuwkomer die onlangs Fact Group overnam, palmen zij zowat 90 procent van de bewakingsmarkt in België in. Als gevolg van de terreurdreiging van de jongste jaren, versterkte veiligheidsmaatregelen en de versoepeling van de wetgeving kende de bewakingssector in ons land een sterke groei en is de vraag naar nieuwe krachten groot. Securitas was vorig jaar op zoek naar 1.500 nieuwe medewerkers, G4S zocht 1.000 mensen extra.

Hoe winstgevend deze bedrijven zijn is enkel af te leiden uit de jaarcijfers van de internationale groepen. Voor België zijn enkel cijfers te vinden van de vele aparte subvennootschappen, en geen geconsolideerde resultaten. Securitas Group maakte in 2019 een winstmarge uit operaties van 5,2 procent en een nettowinstmarge van 3 procent. Voor G4S was dat respectievelijk 6,5 en 3 procent. Geen exuberante winsten dus. De verleiding om die winsten kunstmatig op te drijven met prijsafspraken loert dus om het hoekje, maar het bewijst niets.

Een CEO van een kleiner beveiligingsbedrijf die liever anoniem wil blijven, geeft toe dat de concurrentie in sector soms moordend is. ‘De grote vier hebben weliswaar 90 procent van de markt, maar tussen hen woedt er voor elk contract zware concurrentie. Er is geen sprake van een oligopolie. Voor grote contracten zoals de bewaking van luchthavens, Europese instellingen, kerncentrales, datacenters en andere kritische infrastructuur, wordt meestal een stevig robbertje gevochten tussen de vier groten. Zo verloor Securitas onlangs het contract voor de luchthaven van Zaventem aan G4S, maar snoepte dat voor de beveiliging van Charleroi af van G4S. Nieuwkomer Protection Unit pikte dan weer het contract voor de luchthaven van Luik in dat bij Securitas zat. Behalve die vier grote jongens, zijn er nog enkele subspelers, zoals het Nederlandse Maat Security. Daaronder bengelen nog een 200-tal kleine bewakingsbedrijven, die ook voortdurend knagen aan de kleinere contracten in de retail of de de kleinere evenementen.

Opvallend is dat bij Securitas België in april in alle stilte CEO Ingrid Merckx aan de deur werd gezet. Zij werd opgevolgd door Frank Lambrigts. Maar volgens insiders zou dat niets te maken hebben met het huidige onderzoek naar prijsafspraken, maar eerder over een meningsverschil over de strategie.

 

Ook de vakbonden houden zich op de vlakte. ‘Van Avermaet heeft ons dinsdagmorgen toelichting gegeven, en verder wachten we het onderzoek af’, zegt Jean-Pierre Nyns, algemeen secretaris bij de socialistische bediendevakbond ACOD Post. ‘We gaan nu geen mensen aan de schandpaal nagelen. Bpost heeft door de coronacrisis pittige maanden achter de rug. We hebben nu wel andere prioriteiten dan het lanceren van voorbarige boodschappen.’

Die houding is opvallend. In de zaak rond de handel met voorkennis van voormalig Proximus-topvrouw Dominique Leroy volgde al snel kritiek uit diverse kringen. Maar Leroy was toen afscheidnemend en had daarbij ook meteen bekendgemaakt dat ze overstapte naar de Nederlandse concurrent KPN. Ze vertrok bovendien in een sociaal woelig klimaat bij het overheidsbedrijf.

Sentiment

Het sentiment rond Van Avermaet is helemaal anders. Bij zijn aantreden werd hij gezien als de 'reddende engel' die, na een rampzalig laatste jaar onder Koen Van Gerven, de problemen bij Bpost - dalende brievenpost, een kwakkelende Amerikaanse dochter Radial en boze postbodes - eindelijk op orde zou krijgen. Door het relatief lage loonplafond van 650.000 euro voor overheidsmanagers is het niet zo gemakkelijk een topmanager van enig niveau te strikken.

Twee jaar geleden circuleerde de naam van Jean-Paul Van Avermaer als nieuwe CEO van de NMBS, een job die uiteindelijk naar de voormalige Electrabel-topvrouw Sophie Dutordoir ging.

Van Avermaet is pas sinds januari CEO en heeft dus nog heel wat krediet. Dat kan verklaren waarom bonden en bestuurders (voorlopig) de rangen gesloten houden.

Van Avermaet, die in 2010 CEO werd van de Belgische tak van de Britse beveiligingsreus G4S, gaf er leiding aan 20.000 bewakingsagenten in België, Luxemburg, Frankrijk en Marokko. Hij staat bekend als een slimme cijferaar en een goed netwerker. Hij is al jaren voorzitter van verschillende Voka-afdelingen en is bestuurder bij De Lijn en het Festival van Vlaanderen. Twee jaar geleden circuleerde zijn naam als nieuwe CEO van de NMBS, een job die uiteindelijk naar de voormalige Electrabel-topvrouw Sophie Dutordoir ging.

Boete

Daarnaast wordt Van Avermaet bestempeld als een noeste werker die zeven dagen op zeven met het bedrijf bezig is - ‘mijn werk is mijn hobby’. Bpost-voorzitter François Cornelis roemde Van Avermaet bij zijn aantreden als peoplemanager. Dat is geen toeval, want de afstandelijke Van Gerven was weinig populair bij de postbodes, die klagen over te veel werk. Ook botste Van Gerven geregeld met de vakbonden, wat in 2018 tot een vijfdagenstaking leidde. Logisch dat heel wat verwacht werd van de sociale skills van Van Avermaet. Tegen Van Avermaet pleitte dat hij nauwelijks ervaring had met beursgenoteerde bedrijven, noch met postzaken of e-commerce.

Tijdens zijn periode bij Carestel kwam Van Avermaet al eens in opspraak. Hoewel hij altijd al een sterk pleitbezorger was van sociale verantwoordelijkheid en diversiteit in bedrijven, kreeg de uitbater van wegrestaurants onder zijn leiding een boete voor de uitbuiting van werknemers bij een van de onderaannemers.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud