‘Ik beleef meer plezier dan om het even welke 88-jarige'

Berkshire Hathaway-topman Warren Buffett. ©REUTERS

Zaterdag ontmoet Warren Buffett 40.000 beleggers op de algemene vergadering van Berkshire Hathaway. Wij spraken drie uur met de legendarische belegger over geluk, verwachtingen en koopjes zoeken op een overgewaardeerde beurs.

Op de beurs maken kleine variaties in rendement het verschil tussen succes en falen. Tien procent is al een groot verschil in rendement, 100 procent is gigantisch. En dan is er Warren Buffett. Over de voorbije 54 jaar heeft zijn beleggingsvehikel Berkshire Hathaway de brede Amerikaanse beursgraadmeter S&P500 geklopt met 2,5 miljoen procentpunt. De mate waarin Buffett over de generaties heen rivalen op Wall Street heeft geklopt, blijft de verbeelding tarten.

Net daarom, valt de prestatie over de voorbije tien jaar in het oog. Over het voorbije decennium is Buffett achtergebleven op de markt. Een dollar geïnvesteerd in Berkshire in 2009 is vandaag 2,40 dollar waard, dezelfde dollar in een S&P500-tracker (een fonds dat louter de beursindex schaduwt, red.) zou vandaag 3,20 dollar waard zijn. Nog opvallender is wat Buffett daarover te zeggen heeft, tijdens een drie uur durend interview in zijn kantoor.

Stel dat ik iets koop van 1 miljard dollar en dat aandeel wint meteen 50 procent. Dat lijkt een schitterende zaak. Maar een winst van 500 miljoen dollar vertegenwoordigt nog geen tiende van een procent van de activa van Berkshire.

We vroegen Buffett wat de beste belegging zou zijn: een aandeel Berkshire of een S&P500-tracker. Buffett twijfelt niet bij zijn antwoord: ‘Het resultaat zal min of meer hetzelfde zijn.’ Gezien zijn enorme status als superbelegger en beursgenie, vragen we ons af of Buffett zich bewust bescheiden opstelt. Buffett is immers ook een public relations-genie. Hij cultiveert het beeld van de vriendelijke opa van het zuivere, eenvoudige kapitalisme.

Buffett blijft aan het hoofd van Berkshire omdat hij wil blijven doen waar hij van houdt: aandelen kopen. Buffett kocht zijn eerste aandelen, in een oliebedrijf in Oklahoma, op 11 jarige leeftijd. ‘Ik kan geen tijd kopen en ik kan geen liefde kopen. Maar voor de rest kan ik zowat alles doen met geld. Waarom spring ik nog elke morgen vrolijk uit mijn bed op mijn 88ste? Dat is omdat ik hou van wat ik doe en ik hou van de mensen waarmee ik werk. We hebben 25 mensen op kantoor. We gaan samen naar baseballwedstrijden. Zij proberen mijn leven aangenaam te maken, ik probeer hun leven aangenaam te maken.’

De 25 medewerkers van Berkshire bezetten één verdieping in een onopvallende kantoortoren in Omaha. De verlaagde plafonds, smalle gangen en verouderde tapijten doen eerder aan een ambtenarenplek denken, dan aan een financiële grootmacht van 700 miljard dollar. De personeelsleden kleden zich casual. In de inkomhal staat een bord: ‘Investeer vandaag als een kampioen!’

Krijtstreeppak

Buffett komt ons persoonlijk ophalen in de lobby, gekleed in een krijtstreeppak en met rode das. ‘Ik koop dure pakken – maar als ik ze draag lijken ze goedkoop’, is een van zijn bekende kwinkslagen en we geven hem geen ongelijk. Buffett neemt voorzichtige, schuifelende stappen, maar zijn gezicht is rozig en straalt een goede gezondheid uit. Zijn ogen fonkelen achter zijn brilglazen als hij praat, levendig en tegen een hoog tempo.

Een van de kenmerken van Buffett is: niet teveel beloven. In 1999 bijvoorbeeld kende Berkshire een heel moeilijk jaar. Beleggers vluchtten tijdens de dotcomzeepbel in tech-aandelen en Berkshire viel door zijn beleggingen in klassieke sectoren uit de gratie. Hij zag toen niet meteen beterschap. ‘Over de komende tien jaar zal de groei van Berkshire ‘beperkt’ zijn tegenover de S&P500. We kunnen dat natuurlijk niet garanderen maar we zijn bereid onze overtuiging te volgen met ons eigen geld’, schreef Buffett in een brief aan beleggers. Buffett bleek achteraf gezien erg voorzichtig. Over de periode 2000-2009 steeg Berkshire met 80 procent, en ging de S&P500 erop achteruit.

Buffett zit nu in een andere situatie. In de periode 2009-2019 bleef Berkshire achter op de markt. De concurrentie voor de bedrijven die Buffett wil, was nooit zo groot. Iedereen wil bedrijven die gemakkelijk te begrijpen zijn en waar de drempel voor nieuwe concurrenten groot is. Buffett noemt dat bedrijven met een ‘slotgracht’ (‘a moat’) in hun bedrijfsmodel. We vroegen Buffett welke verwachting beleggers moeten hebben voor de komende tien jaar. ‘De groei van Berkshire zal ‘zeer beperkt’ tegenover de S&P500. In vergelijking met andere fondsen, die eveneens over de komende tien jaar de S&P500 zeer licht willen kloppen, zijn wij misschien de meest veilige keuze.’

Ik hou van de bedrijven die we hebben en van de mensen die ze leiden. Ik hou van mijn aandeelhouders. We hebben een speciale relatie, ik noem het een partnership.

Onvermijdelijk luidt dan de vraag: welk nut heeft Berkshire Hathaway nog? Als het de aandeelhouders amper meer rendement bezorgt dan een beurstracker? Buffett: ‘Ik denk dat uw zoon meer zal leren met de aankoop van ons aandeel dan met de aankoop van een tracker.’

Beleggingsformule wijzigt

Is Warren Buffett ‘zijn magie’ kwijt? Het is een thema dat geregeld opduikt in de media, als een van de beleggingen van Buffett de verkeerde kant opgaan, zoals IBM enkele jaren geleden en recenter nog Kraft Heinz.

Het is belangrijk om weten dat het Berkshire van vandaag niets te maken heeft met het Berkshire uit de jaren ‘50 en ’60. Berkshire kocht toen aan de lopende band zwaar misbegrepen en ondergewaardeerde aandelen. Buffett betaalde toen naar eigen zeggen ‘50 dollarcent voor een dollar’. Berkshire zelf was toen ook een bedrijf dat fors onder de boekwaarde noteerde. Vandaag is Berkshire enkel in aanzien onveranderd gebleven. Buffett woont in hetzelfde huis dat hij in de jaren ’50 kocht. Zijn kantoor werd 75 jaar geleden ook door zijn vader, een beurshandelaar, gebruikt. En Berkshire blijft gewoon in Omaha zetelen, een klein stadje op de rand van de graanstaat Nebraska.

De beleggingsformule is wel ingrijpend gewijzigd en bestaat uit vier delen. Eén: koop bedrijven tegen een faire prijs, soms gefinancierd door goedkope schulden (lees: de premies uit het verzekeringsimperium van Berkshire). Twee: herinvesteer cash van bedrijven die niet groeien in bedrijven die wel groeien. Drie: Investeer cashoverschotten in grote aandelen (blue chips). Vier: Stop de rest van het geld in staatsobligaties, voor als een overnamekans zich voordoet.

In het Berkshire van vandaag is er geen rol meer voor ‘magie’. De machine draait amper nog rond het speuren naar interessante aandelen. Het laatste grote aandelenidee van Buffett? Apple kopen, het in de wereld meest verspreide aandeel in portefeuilles. Buffett heeft van Berkshire een bedrijf gemaakt dat een belangrijk kenmerk deelt met bedrijven waarin Buffett zelf graag in belegt: Er is geen genie nodig om het te besturen. ‘Ik heb een interessante business, want het is simpel genoeg.’

Cashprobleem

Elke dag rolt bij Berkshire 100 miljoen dollar binnen via dividenden en rente op staatsobligaties. Berkshire zit op 720 miljard dollar aan activa en op 112 miljard dollar cash. ‘Ik kan wereldwijd niet meer dan 100 aandelen kopen’, zegt hij. De rest is voor hem te klein. ‘Stel dat ik iets koop van 1 miljard dollar en dat aandeel wint meteen 50 procent. Dat lijkt een schitterende zaak. Maar een winst van 500 miljoen dollar vertegenwoordigt nog geen tiende van een procent van de activa van Berkshire.’

We zullen ons blijven gedragen en we kunnen het ons permitteren ons te gedragen. Of we ons gedragen omdat we rijk zijn, of we rijk zijn omdat we ons gedragen, dat zullen we nooit weten.
Warren Buffett

Buffett koopt graag grote familiebedrijven waar eigenaars verkopen om persoonlijke redenen. ‘In de geschiedenis van een familiebedrijf kan er voor het eerst in 50 jaar sprake zijn van een verkoop, bijvoorbeeld omdat er ruzie is onder de erfgenamen of om belastingredenen. In dat geval moeten ze aan ons denken. Ik verplicht niemand om te verkopen. Vorige week kwam hier nog een vrouw langs, en mijn advies was: hou uw zaak bij u.’

Ook in de wereld van niet-genoteerde bedrijven (private equity) is de concurrentie harder dan ooit. Buffett schat dat private equity-bedrijven vandaag 1.200 miljard dollar cash ter beschikking hebben, een bedrag dat nog eens kan verdubbeld worden via schulden. ‘We bekijken een overname op basis van een financiering met 100 procent eigen vermogen. Als iemand anders naar een deal kijkt op basis van 75 procent schuldfinanciering, dan zal die meer willen bieden’, zegt Buffett.

Enkele jaren terug besloot Buffett samen te werken met Jorge Paulo Lemann, de stichter van de private equitygroep 3G. Samen kochten ze in 2013 ketchupgroep Heinz omdat in 2015 te fuseren met Kraft. De samenwerking zorgde in de eerste jaren voor mooie rendementen dankzij een strategie die we niet gewoon zijn van Buffett: veel schulden aangaan, duizenden mensen op straat zetten. Maar terwijl 3G de bijl zette in de kosten en tevergeefs 143 miljard dollar bood voor Unilever, begon de consumentenmarkt ingrijpend te veranderen. Consumenten kregen minder zin in de merken van Kraft, en zochten gezondere en artisanale merken op. Supermarkten dwongen Kraft Heinz op de knieën, de prijzen en de volumes daalden en Berkshire moest 3 miljard dollar afschrijven op zijn belegging in Kraft Heinz.

Warren Buffett met een gigantisch pingpongpalet tijdens de algemene vergadering van zijn vehikel Berkshire Hathaway in 2012. ©Bloomberg

Krijgen we een zweem van kritiek uit de mond van Buffett op 3G? Deelt Buffett de kritiek van velen dat 3G de kortetermijnwinst belangrijker vindt dan de langetermijngezondheid van een bedrijf? ‘Laten we zeggen, wij wel, maar zij niet. Ik ben niet de exploitant, ik ben hun partner.’ Buffett benadrukt dat hij zich niet wil distanciëren van 3G. Hij zegt ook dat dat het probleem van Kraft Heinz er niet een is van te weinig investeren, maar wel van een overschatting van de sterkte van de merken en in hun macht tegenover de supermarkten.

Geen dividend

Als Buffett met een cashprobleem zit, waarom dan geen dividend uitkeren? Buffett zegt zelf dat hij beter zou presteren met minder. ‘Mocht ik of Charlie (Munger, de kompaan van Buffett, red.) kunnen werken met 1 miljoen dollar, dan zou het geen probleem zijn 50 procent per jaar te verdienen.’ Toch wil hij niet weten van een dividend. ‘Ik hou van de bedrijven die we hebben en van de mensen die ze leiden. Ik hou van mijn aandeelhouders. We hebben een speciale relatie, ik noem het een partnership.’ In 2014 verwierpen de aandeelhouders op de algemene vergadering een voorstel om een dividend in te voeren.

Berkshire koopt wel eigen aandelen in als Buffett denkt dat hij een lagere prijs moet betalen dan de reële waarde. Hij noemt dat ‘aandelen overnemen van een partner.’ ‘In de toekomst zullen we misschien tot 100 miljard dollar eigen aandelen inkopen’, zegt Buffett. Vorig jaar kocht Berskhire voor 1,3 miljard dollar eigen aandelen op. Maar wat als Berkshire te hoog noteert en ook andere aandelen op de beurs noteren duur? ‘Dat is mijn nachtmerriescenario.’

Wie denkt dat Berkshire nog steeds de markt kan kloppen, rekent daarvoor op een crisis. In 2008 en 2009 deed Buffett lucratieve deals met zwalpende banken. Zo stopte hij Goldmans Sachs 5 miljard dollar toe in ruil voor preferente aandelen met een coupon van 10 procent. Ook in de verzekeringswereld staat Buffett bekend als leverancier van ‘vrijdagavondgeld’. Dat is de plaats waar noodlijdende verzekeraars komen voor steun wanneer de rest naar huis is.

Schrikmoment

Buffett is ervan overtuigd dat goede bedrijven hem zullen weten te vinden, als ze in nood zijn van kapitaal. ‘We zullen die telefoontjes ooit terugkrijgen. Dit is de plek waar je in een wip 10, 20, 30 miljard dollar kan krijgen.’ Volgens Buffett zijn mensen vandaag verstandiger dan vroeger, maar zijn ze emotioneel niet stabieler. ‘Net als 50 jaar geleden kan je situaties krijgen van extreme overwaardering of extreme onderwaardering. Je kan mensen zoveel opleiden als je wil, je kan ze verplichten het boek van Ben Graham te lezen, je kan ze naar de universiteit sturen, maar als ze bang zijn, dan zijn ze bang. Punt.’

In het kantoor van Berkshire hangen herinneringen aan die ‘schrikmomenten’, momenten waarop Buffett instapt. We zien de frontpagina van een krant waarop Buffett als voorzitter wordt aangekondigd van Salomon Brothers, wanneer de broker in 1991 in een crisis belandt. Er hangt een telegram aan de muur waarin Buffett aanbiedt de activa van LTCM te kopen, wanneer dat superhefboomfonds kapseist en zo in 1998 een schokgolf in de markten veroorzaakt (de deal ging tot spijt van Buffett niet door, red.). Maar van de kredietcrisis van 2008 profiteerde Buffett niet optimaal, zo bewijzen de statistieken. Wie Berkshire kocht net voor de crisis in 2007, klopte de markt in de daaropvolgende tien jaar. Wie Berkshire kocht in 2009, presteerde de daaropvolgende tien jaar minder goed dan de markt.

Stel dat je bij golf telkens een hole-in-one slaat. Dat zou toch oersaai zijn. Als daarentegen je balletje in het hoge gras terechtkomt, dan moet je bedenken hoe je terug op de green geraakt. Dat maakt het interessant.

Typisch aan crisissen is dat niemand weet wanneer de volgende zal plaatsvinden. Mogelijk breekt de volgende crisis uit op een moment dat iemand anders aan het hoofd staat van Berkshire. ‘Ik heb geen schrik van de dood’, zegt Buffett. Hij draagt een oorapparaat en hij rijdt niet meer met de auto ’s nachts. Maar zijn uithoudingsvermogen is nog dik oké. Hij antwoordt gedurende drie uur op onze vragen, zonder zelfs maar een glas water te drinken. Knap voor een man die beweert minstens drie keer per week in de McDonald’s te gaan lunchen (voor kippennuggets) en die van kindsbeen af een kwart van zijn calorieën inneemt met een Coca-Cola. Buffett heeft geen zin om te stoppen. ‘Ik ben hier elke dag op vakantie. Mocht ik elders in de wereld willen zijn, dan zou ik daar zijn. Maar dit is hier het paleis van plezier. Ik beleef meer plezier, denk ik, dan elke andere 88-jarige in de wereld.’

Blijft de vraag hoe belangrijk Buffett persoonlijk is voor Berkshire. De man die zo tuk is op sterke merken, is zelf een sterk merk. Misschien wel het sterkste merk in de financiële wereld. Kreeg Buffett in 2008 een fantastische deal van Goldman aangeboden, mede omdat hij wijsheid en eerlijkheid verpersoonlijkt? Zou zijn opvolger dezelfde deal krijgen? Zullen eigenaars van familiebedrijven even happig zijn te verkopen aan Berkshire als de grootste ster van het kapitalisme er niet meer is? Zouden ze dan misschien sneller voor het hogere bod van de private equity-bonzen kiezen?

Buffett relativeert het belang van zichzelf. Berkshire’s enige voordeel is volgens Buffett de ongeziene financiële vuurkracht en de snelheid waarmee het geld aan het werk kan zetten. Hij verwacht na zijn overlijden dat een ‘parade’ van zakenbankiers zal langskomen met ‘bullshit’ ideeën zoals een opsplitsing van de groep. ‘Maar niemand zal toegeven aan die druk voor lange tijd’, verzekert Buffett.

'Ik heb Jeff Bezos onderschat'

Superbelegger Warren Buffett heeft in het verleden al gezegd dat hij Jeff Bezos van Amazon heeft onderschat. Nu onthulde hij aan CNBC dat Berkshire aandelen van de ecommercegroep aan het kopen is, en dat de positie de komende weken zal opduiken in een document aan de toezichthouder SEC.

'Een van de gasten in het kantoor die geld beheert, heeft de aankopen gemaakt', zei Buffett. Daarmee doelt hij op de beheerders Todd Combs en Ted Weschler.

 

Er is ook de vraag of de houding van de toezichthouder zal wijzigen bij een overlijden van Buffett. Geen enkel bedrijf beheert zoveel geld en maakt zo’n belangrijke beslissingen met een kantoor van 25 werknemers en een raad van bestuur die voor de helft gevuld is met personeel, vrienden en familie van Buffett. Volgens Buffett zal Berkshire in de gunst van de toezichthouder blijven omdat Berkshire de regels volgt, de balans kerngezond is en ook de dochterbedrijven verzekerd worden van voldoende kapitaal. ‘We zullen ons blijven gedragen en we kunnen het ons permitteren ons te gedragen. Of we ons gedragen omdat we rijk zijn, of we rijk zijn omdat we ons gedragen, dat zullen we nooit weten.’

Kerk

Buffett wil loyale individuele aandeelhouders, geen financiële partijen die bijvoorbeeld een dividend eisen. ‘Wij hebben slechts 1.645.000 stoelen in onze kerk’, zegt Buffett. Hij verwijst naar het aantal A-aandelen die in omloop zijn en die het gros van de stemrechten vertegenwoordigen. Zo één aandeel kost op de beurs jammer genoeg circa 325.000 dollar (290.000 euro). (Voor de mindere goden zijn er ook B-aandelen die 216 dollar per stuk kosten en die dezelfde economische voordelen hebben dan een A-aandeel). ‘Als we de juiste mensen in onze stoelen hebben zitten, waarom zou ik dan hengelen naar mensen die met koersdoelen voor aandelen in hun hoofd zitten? We zullen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat onze congregatie de juiste is.’

Vandaag komen naar schatting 40.000 gelovigen samen op de algemene vergadering van Berkshire in Omaha. Ze krijgen korting op producten van Berkshire-bedrijven, van een juwelier tot een meubelmaker. Mogelijk zien ze een glimp van vice-voorzitters Ajit Jain (chef verzekeringen) en Greg Abel (chef andere activiteiten), de twee meest genoemde kandidaat-opvolgers van Buffett. ‘Stel dat je aan al deze mensen zou vragen, heeft Berkshire de voorbije drie, vijf, tien jaar de S&P500 geklopt? Weinigen zullen een antwoord kunnen geven. Ze zullen wel zeggen dat ze winst hebben op hun aandelen, ze weten dat ze eigenlijk in mijn schoenen staan, en in de schoenen van Charlie en ze weten dat ze een deel van Amerika bezitten.’

Vandaag zullen Buffett en Munger de bekende preek geven: behoud het vertrouwen. Wees niet bezorgd over de groeiende cashberg. Er zullen overnamekansen komen. En als er eens een investering tegenvalt, dat maakt deel uit van het spel. ‘Stel dat je bij golf telkens een hole-in-one slaat. Dat zou toch oersaai zijn. Als daarentegen je balletje in het hoge gras terechtkomt, dan moet je bedenken hoe je terug op de green geraakt. Dat maakt het interessant.’

Volg zaterdag de hoogtepunten van de algemene vergadering van Berkshire Hathaway op onze homepage.

Bron: Robert Armstrong, Eric Platt en Olivier Ralph. 2019. Warren Buffett: ‘I’m having more fun than any 88 year-old in the World.’ Financial Times/FT.com. 29 april.

Via een licentie van Financial Times. Alle rechten voorbehouden. De Tijd is verantwoordelijk voor de vertaling, The Financial Times Limited aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid voor de accuraatheid en kwaliteit van de vertaling.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n