‘De piano niet aanraken is hier verboden'

©jonas lampens

Al 81 jaar verkopen ze piano’s, nu kocht de derde generatie bij Piano’s Maene concurrent Ypma. ‘We zijn niet in de wieg gelegd, we zijn in de piano gelegd.’

Tien jaar geleden hoorden ze bij Piano’s Maene haast altijd ‘Für Elise’ als een kandidaatkoper in de toonzaal even de klank wilde testen. ‘Vandaag is dat Adele, Yann Tiersen of Ludovico Einaudi’, zegt CEO Stefaan Vanfleteren. Bijna pianissimo maakt hij zijn punt.

‘Piano is niet alleen klassieke muziek. Ook Goose (elektrorock, red.) koopt bij ons.’ Aan meer namedropping willen hij en de broers Dominique en Frederic Maene niet beginnen. We zijn in West-Vlaanderen, discretie is belangrijk. Al zetten ze het jaar wel trots in met het bericht dat Maene het Nederlandse Ypma Piano’s uit Alkmaar overnam, waardoor de twee hofleveranciers één bedrijf worden ‘met meer dan 230 jaar ervaring’.

Kerncijfers 

Piano’s Maene werd in 1938 opgericht door Albert Maene. Van 1984 tot 2012 leidde zoon Chris Maene het bedrijf. Sinds 2012 is Stefaan Vanfleteren CEO. Chris Maenes zonen Dominique en Frederic zitten mee in de leiding van het familiebedrijf.

Piano’s Maene telt 61 werknemers. De hoofdzetel is in Ruiselede, waar ook piano’s gemaakt worden en er een winkel is. Verder zijn er winkels in Brussel, Antwerpen, Gent en Lanaken. 

In 2018 verkocht Maene 1.450 piano’s in België, leverde het er 1.039 in huur of huurkoop en verhuurde het 800 piano’s voor concerten en evenementen. Het bedrijf boekte in 2018 een omzet van 13,5 miljoen euro.

Op 2 januari maakte Maene bekend dat het het Nederlandse Ypma Piano’s uit Alkmaar overneemt. Daar werken 25 mensen. Onder de naam Maene-Ypma Piano’s zal het dochterbedrijf in Nederland actief zijn.

Ypma werd in 1868 opgericht, voor de overige 81 jaar tekent Maene zelf. Met de derde generatie, waarvan men zegt: de moeilijkste. Een stamvader sticht, de zoon bouwt uit en de kleinzonen doen het geld op. ‘Eerlijk: ik had het ook nooit gedacht’, zegt Dominique Maene, 38 en operationeel directeur. ‘Ik heb interieur gestudeerd en ging daarin aan de slag. Maar in 2006 kwam ik toch in het bedrijf.’ Zijn broer Frederic, 35 en ateliermanager, begon hier wel meteen. ‘Het was logisch’, zegt hij. ‘Je kan zeggen dat we ervoor in de wieg gelegd waren. Maar eigenlijk zijn we in de piano gelegd.’

©jonas lampens

Het cliché klopt dus niet? ‘Onze pa (Chris Maene, van 1984 tot 2012 bedrijfsleider, red.) zegt altijd dat zijn grootste risico de opening van een eerste externe winkel in Brussel was’, zegt Dominique. ‘Maar we zijn een groot bedrijf geworden. (lacht) Misschien is het voor de derde generatie nog wel het moeilijkst. We bouwen, restaureren, verkopen, verhuren en transporteren piano’s. We hebben ook een eigen lakkerij en vijf winkels. We proberen heel veel zelf te doen. Dat maakt het complex. Maar ook boeiend.’

17 miljoen euro zette Piano’s Maene in het persbericht van woensdagochtend. Het is de omzet over 2018 van de twee bedrijven samen. Maene neemt daarvan 13,5 miljoen euro voor zijn rekening. In 2008 was dat slechts 7,5 miljoen. Dat zijn bedragen waar Albert Maene bij de oprichting in 1938 niet van droomde. Hij was koster in Esen en gaf af en toe wat les. Later ging hij piano’s restaureren. Stilaan werd dat een bedrijfje. Hij runde het samen met Zulma Doutreligne, zijn vrouw, die later in dit verhaal terugkomt.

Steinway

‘Maene was toen al uniek’, zegt Vanfleteren. ‘Het was niet alleen handel, er werd ook zelf gebouwd. Al blijft retail 80 procent van ons bedrijf uitmaken. We importeren piano’s van overal, onder meer de Steinway, de beste ter wereld, de Rolls-Royce van de piano’s. Die verkopen we via onze vijf winkels, al noemen we ze liever ‘belevingscentra’. Er is altijd een concertzaaltje bij. Maar alleen in Ruiselede bouwen we ook zelf piano’s. We dromen ervan naar 50-50 te gaan: de helft verkoop van andere merken, de helft zelf bouwen.’

Dat gebeurt in Ruiselede, waar het net West-Vlaanderen is, in de Industriestraat. Een plek waar je nergens kan praten zonder piano te horen. Soms toevallig: dan heeft de kuisvrouw met een plumeau een toets aangeraakt. Soms een test van een passant. Of anders een van stemmers die in een klein lokaaltje naast het atelier aan de klank sleutelt. Dat atelier is bijzonder. Aan een deur hangen koppen van de Rode Duivels, foto’s van kinderen en zelfs een kalender met - in dit winterweer - toch luchtig geklede dames. Maar vooral zie je mallen, houten planken die ooit piano’s worden, klavieren, buffetpiano’s onder plastic met op briefjes ‘Huurpiano Classique II’. Op een kist lees je de inhoud: ‘Steinway poten die achtergebleven waren.’ Er wordt gehamerd, geschuurd en in de spuitcabine gespoten. Er is een ‘Drying Room’. Elders hangen ingekaderde quotes: ‘In 2016 volgden 21.423 leerlingen de opleiding piano in het Deeltijds Kunstonderwijs.’

Dominique en Frederic Maene spelen zelf geen piano. ‘Nooit bouwen goede pianisten piano’s en nooit zijn goede pianobouwers goede pianisten’, zegt Dominique. ‘Wij vinden eraan werken leuker’, zegt Frederic. ‘We proberen te vertalen wat de pianist wil.’

Goede pianisten bouwen nooit piano’s, en nooit zijn goede pianobouwers ook goede pianisten.
Dominique Maene
operationeel directeur Piano’s Maene

Als het om zelf bouwen gaat, heeft Piano’s Maene twee mogelijkheden. Of beter twee merken. Er is de Doutreligne-lijn en er zijn de Chris Maene Straight String Concert Grand-concertvleugels. Over die eerste: ‘Dat is een eerbetoon aan onze grootmoeder, die Doutreligne heette. Met die lijn concurreren we met de Yamaha’s van deze wereld. De prijs is dezelfde, maar de kwaliteit is beter. Een buffetpiano van die lijn heb je vanaf 4.400 euro, een vleugelpiano al voor minder dan 10.000 euro. Ze worden niet 100 procent hier gebouwd. In de hele wereld worden jaarlijks 400.000 piano’s gebouwd, 330.000 ervan in China. Ook wij laten ze daar maken, maar wel met hout van Strunz voor de zangbodem en hamerkoppen van Abel. We leveren dat materiaal. Door ze daar te laten maken, worden dat mooie betaalbare piano’s.’ De Chris Maene is iets anders. Vanfleteren maakt een vergelijking: ‘Daarmee spelen we in de champions league van de piano. Hij wordt van A tot Z in Ruiselede gemaakt en heeft een doorlooptijd van een half jaar tot een jaar. Het is geen concurrent voor Steinway, het is een alternatief voor Steinway.’ Zelfs die ‘A tot Z’ is mooi, want daarin zitten de stamouders Albert en Zulma.

Kopieën

Tot vijf jaar geleden maakte Maene piano’s die kopieën waren van historische instrumenten van voor 1880. Daar verwierf Maene faam mee. Toen kwam de vraag of het een rechtsnarige concertvleugel wilde bouwen. ‘Tot voor 150 jaar waren alle piano’s rechtsnarig. Toen ging Steinway de snaren kruisen en niemand durfde nog anders: zo goed waren die Steinways. In 2015 bouwden we er toch een. Daniel Barenboim (een wereldberoemde pianist en dirigent, red.) bestelde er twee. Het is een misvatting dat we ze op zijn vraag bouwden. Maar dankzij hem kregen we wel aandacht.’

Waar Barenboim concerteert, reist de Chris Maene Concert Grand met hem mee. In 2017 mocht Piano’s Maene een Chris leveren voor het befaamde Liszt-concours in Nederland. ‘Anders dan bij de Koningin Elisabethwedstrijd mogen de pianisten daar kiezen. Vroeger tussen een Yamaha, een Steinway, een Bösendorfer en een Fazioli. Onze piano kwam in de plaats van Bösendorfer. Dat vonden we prachtig. Maar we dachten nooit dat iemand ze zou kiezen voor de wedstrijd. Uiteindelijk speelden 4 van de 15 pianisten erop.’

©jonas lampens

In 2018 maakte Maene er 12. Voor 2019 rekent Frederic op 18 stuks. Dat zou voor dit jaar de prioriteit zijn, maar in de voorwaardelijke wijze doe je geen business. ‘Plots kwam Ypma op ons pad’, zegt Vanfleteren. ‘We waren meer concurrent van hen dan zij van ons’, zegt Dominique. Ypma is kleiner, heeft 25 werknemers en geen eigen winkels. ‘In Nederland is Ypma bekend. Het levert aan scholen en academies, maar ook aan grote concerthuizen. En, zoals wij, aan het hof. Alleen was er bij Ypma geen opvolging. Het was op zoek.’

Vanfleteren noemt de overname, waarvan de prijs zoals afgesproken geheim blijft, een win-win. ‘Met vijf winkels dekken we heel België. Ook Wallonië. Die mensen verplaatsen zich makkelijk naar Brussel. In Nederland spreken ze dezelfde taal, uitbreiden naar daar was ideaal.’ Of er tussen Alkmaar en Ruiselede ook winkels komen? ‘Laat ons voorlopig zeggen dat we daar gaan groeien.’

Beneden kan je niet aan de verleiding weerstaan: ping ping ping. Dat mag. ‘Niet aanraken, is verboden’, zegt Vanfleteren. ‘Dat is ons motto. Soms organiseren we concerten, Koen en Kris Wauters kwamen zelfs. Ze waren zenuwachtiger dan in het Sportpaleis, zeiden ze. Bij die concerten moeten we nooit schrik hebben dat iemand zijn glas op een piano achterlaat. Dat doen mensen niet. Er is veel respect voor het instrument. Maar we nodigen altijd uit om even iets te spelen. Daarom hebben we ooit de NMBS aangesproken om piano’s in stations te zetten. Er staan er ook in de luchthavens van Zaventem, Charleroi en Oostende, in ziekenhuizen en in bibliotheken. We willen mensen triggeren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content