5 vragen over | Een geneesmiddel voor alzheimer

De medicijnen die vandaag op de markt zijn, verzachten in een beginstadium van alzheimer enkel de symptomen zoals geheugenverlies. ©sabine joosten/Hollandse Hoogte

Biotechbedrijven zijn op zoek naar een middel tegen alzheimer. Bij het forse beursdebuut lijkt de belegger er vertrouwen in te hebben dat Probiodrug de sleutel in handen heeft. Het bedrijg steeg op zijn eerste beursdag al een kwart hoger. Als Probiobrugs geneesmiddel tegen Alzheimer aanslaat, is het bedrijf immers veel meer waard dan de huidige 100 miljoen beurswaarde. Beleggers hebben vertrouwen in Probiodrug, dat zich eerder al bewees. Het farmabedrijf ontdekte toen een geneesmiddel voor diabetes.

1. Hoe ver staat het alzheimeronderzoek?

Bij driekwart van de mensen met dementie ligt alzheimer aan de basis van de ziekte. Tot nog toe bestaan er geen medicijnen om de chronische aandoening effectief te behandelen. De medicijnen op de markt slagen er enkel in om in een beginstadium de symptomen zoals geheugenverlies te verzachten, maar de aantasting van de hersenfuncties is onafwendbaar. ‘Het is een tijdje stil geweest rond alzheimeronderzoek, maar de jongste maanden merken we een heropleving’, zegt Patrick Cras, neuroloog aan de Universiteit Antwerpen. Bekende farmaspelers zoals AstraZeneca, Johnson & Johnson, Boehringer Ingelheim en GSK zoeken naar een middel dat de aantasting van de hersenen afremt of zelfs stopzet. Ze zitten daarvoor in de testfase.

Binnen vijf jaar kan Probiodrug met een werkend middel tegen alzheimer komen.
Sebastiaan engelborghs
Neuroloog UA

De bovengenoemde bedrijven proberen alzheimer in te perken door de aanmaak van het eiwit amyloïde in de hersenen af te remmen. ‘Amyloïd Bèta is een eiwit waar alzheimerpatiënten een teveel van hebben, waardoor een ‘plaklaag’ ontstaat op de hersencellen’, zegt Sebastiaan Engelborghs, neuroloog aan de Universiteit Antwerpen. ‘De aanpak van Probiodrug is anders doordat het enkel de aanmaak van de toxische (schadelijke, red.) variant van het eiwit tegengaat, in plaats van het eiwit in zijn geheel.’

2. Valt alzheimer binnen vijf jaar te genezen?

‘Binnen vijf jaar kan Probiodrug met een werkend middel komen, maar dan moet alles wel optimaal verlopen’, zegt Engelborghs. ‘Daarna zou het nog enkele jaren duren vooraleer het het product volledig op de markt kan brengen.’ Ook de andere bedrijven kunnen in die tijdspanne een doorbraak boeken.

De medicijnen die vandaag op de markt zijn, verzachten in een beginstadium van alzheimer enkel de symptomen zoals geheugenverlies. ©sabine joosten/Hollandse Hoogte

Aangetaste hersencellen kunnen niet hersteld worden, dus echte genezing is niet mogelijk. Een alzheimermedicijn zal eerder zoals een aidsremmer het aftakelingsproces een halt toeroepen. Om die reden wordt het cruciaal om in een vroeg stadium alzheimer op te sporen. Door middel van een ruggenprik zijn artsen daartoe nu al in staat, maar omdat de eerste symptomen soms pas na tien of twintig jaar zichtbaar worden, zijn screenings niet evident.

Het is nog niet eens onomstoten bewezen dat het eiwit Amyloïd Bèta effectief de oorzaak is van alzheimer, al zijn er wel aanwijzingen. De kans dat er tijdens de testperiode complicaties opduiken, is dus zeer reëel. Probiodrug heeft de eerste testfase met 200 gezonde personen succesvol doorlopen. Volgend jaar begint de tweede fase, waarin de effecten op zieke patiënten worden getest. De eerste resultaten daarvan worden midden 2016 verwacht. Als de tweede fase goed verloopt, volgen nog tests met een grotere groep proefpersonen. Pas als dat goed gaat, is een marktproduct niet veraf.

2. Is Probiodrug een risico-investering?

De beurs van Amsterdam kende gisteren een opvallende uitschieter in een dalende markt. Nieuwkomer Probiodrug sloot zijn eerste beursdag 31 procent hoger af op 20 euro. De Duitse biotechgroep wil met de beurskapitalisatie de dure zoektocht naar een middel tegen alzheimer financieren. Tegen 15,25 euro, de onderkant van de prijsvork, haalde Probiodrug 22,5 miljoen euro op. Aan de bovenkant van de vork, bij 19 euro per aandeel, zou de groep 32 miljoen euro hebben opgehaald. De turbulente beursomgeving noopte het bedrijf evenwel tot voorzichtigheid.

In de farmasector is het zeer moeilijk te voorspellen of een testfase tot een effectieve doorbraak zal leiden, zelfs al lijken de voortekenen gunstig. ‘In het verleden waren de verwachtingen ook al hooggespannen voor andere producten, maar in de testfase bleken die dan tot hersenontstekingen te leiden en een verhoogde kans op tumoren, zelfs met dodelijke afloop’, zegt Engelborghs. ‘De ontwikkelingskosten lopen in de miljoenen euro’s, zonder garantie op resultaat.’ Voor de grote farmabedrijven valt dat nog op te vangen, maar als het middel van Probiodrug flopt, is het aandeel van de kleine speler niets meer waard. Aan de andere kant zou een doorbraak de huidige beurswaarde van 100 miljoen euro de lucht in katapulteren.

4. Is dementie een lucratieve markt?

Als een farmabedrijf erin slaagt een medicijn te ontwikkelen dat de verdere aftakeling bij alzheimerpatiënten stopzet, heeft het een goudader gevonden. Vandaag lijden wereldwijd meer dan 44 miljoen mensen aan de ziekte. Dat aantal zal tegen 2030 verdubbelen. Tegen 2050 verwacht het World Alzheimer Report zo’n 135 miljoen patiënten. In België stonden in 2012 130.000 alzheimerpatiënten geregistreerd, maar het werkelijke aantal zou volgens de autoriteit ter zake, professor Christine Van Broeckhoven (UA), drie keer hoger liggen.

135 miljoen
Tegen 2050 zullen wereldwijd 135 miljoen mensen lijden aan alzheimer, tegen 44 miljoen patiënten vandaag.

Toch is het stijgende aantal alzheimerpatiënten geen garantie op succes voor biotechbedrijven. Omdat het onderzoek vaak moeizaam verloopt, verwacht het Amerikaanse onderzoeksbedrijf BCC dat de wereldwijde alzheimerzorg, in 2012 nog goed voor 10,2 miljard dollar, zal krimpen naar 9,5 miljard dollar in 2017. Dat toont aan dat niet iedereen in een snelle doorbraak gelooft.

5. Speelt België internationaal mee?

Dat het Duitse Probiodrug ervoor kiest om naar de Amsterdamse beurs te trekken is geen toeval. De tests voor het verst gevorderde medicijn van Probiodrug gebeuren onder de hoede van de Vrije Universiteit van Amsterdam. De Duitsers kozen voor Nederland omdat in de Benelux veel knowhow gegroepeerd zit. Ook aan de Universiteit van Antwerpen zullen een tiental patiënten het middel van Probiodrug testen. Daarnaast zoekt ook Janssen Pharmaceutica, de Belgische dochter van de Amerikaanse farmagroep Johnson & Johnson , een geneesmiddel voor alzheimerpatiënten. Het werkt daarvoor samen met de KU Leuven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud