Argenx boekt doorbraak met 'astmakristallen'

©Dieter Telemans

Belgische onderzoekers hebben samen met het biotechbedrijf Argenx een van de mysteries van astma opgehelderd. 'Een abracadabramoment in de moleculaire magie', klinkt het.

'Astmapatiënten zijn een wandelend mysterie', staat in een persbericht van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB). In de luchtwegen van astmapatiënten zitten namelijk 'kristallen', meer specifiek Charcot-Leyden kristallen genoemd naar hun ontdekkers. Die werden 150 jaar geleden voor het eerst gevonden in het spuug van astmapatiënten. Waarom ze daar aanwezig zijn en welke rol ze daar hebben, bleef voorlopig een mysterie.

Tot vandaag. De bevindingen leverden een publicatie op in Science voor toponderzoeker Bart Lambrecht (hoofd Inflammation research VIB-UGent) en zijn team. 'Zoals urinezuurkristallen pijnlijke ontstekingen in de gewrichten veroorzaken bij jicht, redeneerden we dat Charcot-Leyden kristallen iets gelijkaardigs konden doen in de longen van astmapatiënten', klinkt het.

Abracadabra

De onderzoekers brachten de 3D-structuur van de kristallen - die opgebouwd zijn uit het eiwit Gal10 - op atomische schaal in kaart en zagen dat het eiwit alleen een ontstekingsreactie veroorzaakt als het in kristalvorm voorkomt. 'Het was een abracadabra moment in de moleculaire magie', zegt een van de VIB-onderzoekers.  In opgeloste vorm is het eiwit onschadelijk, waardoor zich een nieuwe piste voor geneesmiddelen aandiende. 

Daar kwam Argenx, met zijn antilichaamtechnologie, in het spel. 'We zijn erin geslaagd antilichamen te produceren die inwerken op het eiwit en zo de astmasymptomen verlichten.' Het bedrijf verzamelde slijm van astmapatiënten en merkte in een labo-experiment dat de kristallen enkele uren na de behandeling oplosten. Argenx werkt de komende jaren voort op deze doorbraak om de ziekte via een totaal nieuw pad te behandelen. Het project krijgt de codenaam ARGX-118 en zit nog in de preklinische fase. Nog meer werk is nodig vooraleer het op mensen mag getest worden. 

Het bedrijf ziet ook al potentieel om op dezelfde manier gerelateerde aandoeningen te bekampen. Dezelfde kristallen zijn in eerder onderzoek al gespot bij onder andere bronchitis, rhinitis en rhinosinusitis. ARGX-118 is een van de nieuwe onderzoeksprojecten die Argenx woensdag aankondigde. 

Uithangbord

Een ander nieuw programma is ARGX-117, een kandidaat-medicijn met potentieel om toegepast te worden in een brede waaier van ziektes. Denk aan bloedziektes, leveraandoeningen en neuromusculaire ziektes (spierziekte veroorzaakt door aantasting van de zenuwbanen).

Dat is trouwens ook van toepassing  op efgartigimod, dat nu nog het uithangbord is van Argenx en de reden is waarom beleggers het bedrijf op 4,5 miljard euro waarderen. Efgartigimod zal - als alles vlot verloopt - in 2021 het eerste commercieel beschikbare medicijn van Argenx worden. In eerste instantie mikt Argenx ermee op patiënten met myasthenia gravis, waarbij het eigenafweersysteem gezonde lichaamscellen aanvalt waardoor de communicatie tussen hersenen en spieren verstoord is. Het nut van efgartigimod wordt ook onderzocht voor andere, zeldzame ziektes. Analisten denken dat het medicijn op zijn piek ettelijke miljarden omzet kan opleveren. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect