Belg trekt grote Europese studie met coronamedicijnen

Herman Goossens ©BELGA

De Belgische professor Herman Goossens coördineert een studie waarbij potentiële coronamedicijnen getest worden op 4.000 patiënten, onder wie minstens 400 Belgen. Er zit haast achter. 'We moeten dit nu doen. Nu hebben we de patiënten.'

Herman Goossens zit in de cockpit van COMBACTE, een Europees netwerk van meer dan 1.000 ziekenhuizen en laboratoria in 42 landen. Het werd opgericht om in sneltempo pan-Europese klinische studies te kunnen beginnen. ‘We staan klaar om in actie te treden als het nodig is’, zei hij enkele weken geleden. Dat moment is aangebroken.

Verspreid over Europa worden 4.000 patiënten die met een Covid-19-infectie in het ziekenhuis zijn opgenomen behandeld. Ze worden onderverdeeld in groepen om vier therapieën (zie inzet) te vergelijken met de standaardbehandeling. Stuk voor stuk gaat het om therapieën die in labo’s, bij dierenproeven of in ziekenhuizen al interessante resultaten hebben opgeleverd. Voldoende om op grote schaal uit te testen. ‘Dat is de enige manier om het te weten te komen’, zegt Goossens.

Mogelijke coronamedicijnen

In de studie worden vier behandelingen geëvalueerd. Het gaat om Remdesevir, een middel dat het Amerikaanse Gilead ontwikkelde tegen ebola maar dat onvoldoende werkzaam bleek. Verder: hydroxychloroquine, een medicijn tegen malaria, reumatoïde artritis en lupus. Ten slotte is er het HIV-medicijn Kaletra (AbbVie), al dan niet in combinatie met interferon (Merck), een stof die interageert met het immuunsysteem. 

‘Het initiatief is begonnen in Frankrijk. De Fransen zijn ons komen opzoeken om de studie verder uit te voeren. Zo snel mogelijk, in zo veel mogelijk Europese landen’, zegt Goossens. Onder meer in België, Duitsland, Nederland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg en Zweden worden voorbereidingen getroffen. Italië blijft nog een vraagteken.

In België nemen minstens 400 patiënten in vier Belgische ziekenhuizen deel, al moet Goossens eerst nog groen licht krijgen. ‘Dat verwachten we binnen één à twee weken. Deze week moet de logistiek nog geregeld worden. Ik heb vorige donderdag een call gehad met het farmabedrijf Gilead in de VS. Dat heeft zich geëngageerd om Remdesivir ter beschikking te stellen voor 800 patiënten. Er zijn al 200 behandelingen aangekomen in Frankrijk. De andere 600 ter plekke krijgen, moeten we nog regelen.’

12 miljoen euro is er nodig. Hebben we dat? Nee. Mochten we daarop wachten, dan kunnen we hier binnen twee maanden nog zitten
Herman Goossens
UZ Antwerpen, diensthoofd klinische biologie

Goossens en co. werken zich uit de naad om zo snel mogelijk te beginnen. ‘We moeten het nu doen. Nu hebben we de patiënten’, zegt Goossens. ‘Gilead heeft in China een studie niet kunnen afwerken omdat de epidemie er is uitgedoofd. Ook destijds met SARS hebben we bepaalde zaken niet kunnen onderzoeken omdat de piek - gelukkig maar - snel voorbij was.’

Door de urgentie is de hele studie opgestart zonder dat de financiering helemaal rond is. De bedrijven stellen de medicatie gratis ter beschikking, maar Goossens schat toch dat zo’n 12 miljoen euro nodig is. ‘Hebben we die? Nee. Maar mochten we daarop wachten, dan kunnen we hier binnen twee maanden nog zitten’, zegt Goossens, die rekent op steun van Europa en de lidstaten.

Als onze studie nog deze piek van pas komt, des te beter. En anders weten we de volgende keer wat de beste manier is om patiëntenlevens te redden.
Herman Goossens
UZ Antwerpen, diensthoofd klinische biologie

De resultaten van de studie zijn er mogelijk pas als de piek in ons land achter de rug is. Dat deert Goossens niet. ‘Het is nog niet voorbij dit jaar. Er komt een tweede piek, misschien een derde piek. Als onze studie nog voor deze piek van pas komt, des te beter. En anders weten we de volgende keer wat de beste manier is om patiëntenlevens te redden.’

Hoe zijn wetenschappers die potentiële virusremmers op het spoor gekomen? De genetische sequentie van het virus werd al snel ontrafeld en wetenschappers kregen inzicht in hoe het mensen ziek maakt. Hoewel gewerkt wordt aan nieuwe medicijnen moet de medische wereld zich nog beroepen op bestaande medicijnen die een nieuwe toepassing krijgen. De resultaten van vroegere labotesten of dierenproeven op gelijkaardige virussen zoals MERS en SARS boden de nodige inspiratie.

Je ziet overal kleine studies. Donald Trump gaat daar dan over de resultaten tweeten en voor je het weet, wordt het gezien als de waarheid.
Herman Goossens
UZ Antwerpen, diensthoofd klinische biologie

Van Frankrijk tot China zijn signalen en anekdotisch bewijs opgedoken dat er potentieel is. ‘Maar dat is ook het probleem. Er is nog geen duidelijke evidentie, en toch worden er aanbevelingen gedaan’, zegt Goossens. De Franse wetenschapper Didier Raoult beveelt op basis van een kleine studie hydroxychloroquine samen met azithromycine aan. ‘De Amerikaanse president Donald Trump gaat daar dan over tweeten en voor je het weet, wordt het gezien als de waarheid. Stop daarmee.’  

Ook België hanteert hydroxychloroquine als behandeling voor alle patiënten en heeft daarvoor een voorraad van ruim 20.000 behandelingen opgebouwd. ‘Het is altijd zo met een nieuw virus. Je ziet in eerste instantie beetjes informatie en kleine studies. Zijn die dan allemaal waardeloos? Nee, maar je moet het verder onderzoeken. Internationale samenwerking is daarbij de boodschap. Dat gaan we doen.'

In een later stadium hoopt Goossens ook financiering te vinden om te kunnen werken met anakinra en tocilizumab. Dat zijn geen virusremmers, maar medicijnen die gebruikt worden bij auto-immuunziektes en rechtstreeks de longschade door het virus kunnen tegengaan. Elders in de wereld lopen nog kleine studies om bepaalde antivirale middelen preventief in te zetten bij gezondheidsmedewerkers, om besmettingen te voorkomen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud