Bill & Melinda Gates Foundation test vaccinfabriekje van Belgisch Univercells

Het minifabriekje om vaccins te produceren van Univercells is niet groter dan een keuken. ©Kristof Vadino

Het Waalse bedrijf Univercells heeft zijn minifabriekje om vaccins te produceren af. De Bill & Melinda Gates Foundation steekt Univercells nog eens 4 miljoen dollar toe om er een vaccin tegen polio mee te testen.

Univercells startte in 2013 met het idee voor een machine die op kleine schaal, goedkoop en snel vaccins kon maken. Daardoor moesten ook in ontwikkelingslanden gezondheidszorg en preventie door vaccins eenvoudig worden. 'Die droom komt nu uit', zei Univercells-CEO Hugues Bultot vrijdag in de vestiging in Nijvel. 'Onze machine is klaar. Volgende week wordt ze getransporteerd naar Batavia Biosciences in Nederland, dat er zijn poliovaccin mee zal testen.'

Dat Univercells zijn idee heeft kunnen verwezenlijken, is grotendeels te danken aan Bill Gates, de stichter van Microsoft. Toen de stichting van Gates, de Bill & Melinda Gates Foundation, in 2017 lucht kreeg van het ontwerp van de Belgen stak ze er prompt 12 miljoen dollar (10,4 miljoen euro) in. Nu komt daar nog eens 4 miljoen dollar (3,5 miljoen euro) bij. Ook het Global Health Investment Fund, mede ondersteund door de Bill & Melinda Gates Foundation, stak 16 miljoen euro toe. Van de 40 miljoen euro die Univercells in totaal aan kapitaal inzamelde, kwam dus net geen 30 miljoen euro van de omgeving van Gates.

Wij hebben een installatie ontworpen die tien keer goedkoper is dan de huidige fabrieken om vaccins te produceren. Met als resultaat dat we een vaccin kunnen maken voor amper 30 eurocent per dosis. Dat is 80 procent minder dan de klassieke vaccins.
José Castillo
mede-stichter Univercells

Het vaccinfabriekje van Univercells, NevoLine, bestaat uit drie blokken, of drie machines van 6 vierkante meter. In het eerste wordt het virus van het vaccin gekweekt, in het tweede wordt het gezuiverd, en in het derde wordt het virus geïnactiveerd, zodat het vaccin niet langer gevaarlijk is. Alles past in één container. 'Wij hebben een installatie ontworpen die tien keer goedkoper is dan de huidige fabrieken om vaccins te produceren. Daardoor kunnen we een vaccin maken voor amper 30 eurocent per dosis. Dit is 80 procent minder dan de klassieke vaccins', zegt José Castillo, medestichter van Univercells.

Univercells slaagde erin het complexe proces van een vaccin, dat wordt gemaakt van levende, biologische cellen, te vereenvoudigen. 'We hebben er wiskundemodellen op losgelaten. Ik heb de biologische processen ontleed en er algoritmes op gezet, waardoor ik bepaalde stappen van de productie kon uniformeren. Met als resultaat een machine zo groot als een labo, maar even efficiënt als een fabriek. Onze machine kan 50 miljoen dosissen per jaar fabriceren.'

Dierenproeven

30 miljoen
Kapitaal
Op de 40 miljoen euro die Univercells sinds zijn start aan kapitaal inzamelde, kwam net geen 30 miljoen euro van de omgeving van Bill Gates.

De Bill & Melinda Gates Foundation kende Univercells in 2017 een toelage van 12 miljoen dollar toe. Daar stonden enkele voorwaarden tegenover. De machine moest in twee jaar tijd klaar zijn. Nu dat gelukt is, moet er een vaccin tegen polio mee worden getest. Dat gebeurt bij Batavia Biosciences in Nederland. De proeven op ratten beginnen weldra. Univercells en Batavia krijgen hier nog eens 4 miljoen dollar voor.

In 2020 wordt de machine verscheept naar ontwikkelingslanden, om er goedkoop een poliovaccin te maken. India en Pakistan staan bovenaan op het lijstje. Het uiteindelijke doel is polio, een vorm van spierverlamming, uit te roeien.

Univercells-CEO Bultot: 'Later zullen we nog andere vaccins kunnen produceren. Onze machine is gemaakt voor alle biologische middelen, dus alles is mogelijk.' Twee producenten van vaccins hebben al een minifabriekje besteld, om het eens uit te proberen. 

Of Univercells, dat iets meer dan 100 werknemers telt, de vaccinmachines zelf op grote schaal gaat produceren of een partner gaat zoeken, is nog niet uitgemaakt. 'Dat moeten we later dit jaar beslissen met de aandeelhouders. Ik ben een specialist in techtransfer en heb eerder al bedrijven verkocht. Misschien loopt het nu opnieuw zo lopen. Sowieso kunnen we met de 40 miljoen euro aan kapitaal nog verder tot eind dit jaar. Dan zien we wel.'

Bultot stond eerder aan de wieg van de biotechbedrijven Kytozyme en Masthercell en Artelis.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content