portret

De drie levenswerken van Onno

Na ruim 15 jaar testen, verbeteren, vallen en opstaan kan het biotechbedrijf Galapagos voor het eerst een medicijn op de markt brengen. Vanaf 2020 moet met filgotinib, een middel tegen reuma, de eerste stap naar een volwaardig biofarmabedrijf worden gezet. Daarmee lijken twee van de drie levenswerken van oprichter en CEO Onno van de Stolpe gerealiseerd. De derde - zelfstandig blijven - is lastiger. ‘We zijn een kleine vis in een zee vol haaien.’

Landheer aan de Rijn

De bezoeker ontkomt niet aan een uitgebreide rondleiding, eindigend op het dakterras met uitzicht over Leiden en de rivier de Rijn. Onno van de Stolpe (59) is trots op zijn landhuis, gebouwd in 1774. Hij woont er met zijn elfjarige zoon en hond Beer, als een discrete edelman uit lang vervlogen tijden.

Een godsvermogen heeft de restauratie van dit historisch pand - een rijksmonument - hem gekost. Het hele proces nam elf maanden in beslag. ‘Een uit de hand gelopen hobby’, glimlacht hij. Toen een legertje werkmannen in het warme voorjaar van 2013 wekenlang op de steigers zwoegde om de tientallen lagen verf van de daklijst te halen, zag hij het even niet meer zitten. ‘Hoe meer kaal gemaakt werd, hoe meer ellende tevoorschijn kwam.’

Maar compromissen waren voor de moleculair bioloog onbespreekbaar. ‘Je wordt steeds perfectionistischer als je in zo’n huis gaat wonen.’ In zijn vrije tijd klom hij zelf de steigers op om stenen bij te kleuren, verfspatten te maskeren, lood schoon te maken en lak van de beelden af te bijten. Schalks wijst hij naar de guirlandes op het rijk versierde stucwerk van de ovalen koepelkamer, een salon met prachtig uitzicht op de Rijn. ‘Die werkte ik bij met boetseerklei van mijn zoon.’ Zelfs de moderne kruiskopschroeven moesten eruit als timmerlui die niets vermoedend hadden gebruikt. ‘Die horen hier niet thuis.’

Ik heb de Kilimanjaro beklommen, de Elfstedentocht gereden, en een marathon gelopen. Het moet altijd groots zijn.
Onno van de Stolpe
CEO Galapagos

Op een vleugelpiano ligt een boekje met 24 inspirerende verhalen over Nederlands erfgoed. ‘Netjes gestapelde stenen, met cement, balken, dakpannen en glas zijn aanzienlijk meer dan de som van de materiële delen’, staat in de inleiding te lezen. ‘Niet alleen door de erosie van de tijd, maar doordat er geleefd, gebeden, gehuild, gemoord en gefeest is. Die littekens bepalen de identiteit.’

Is het dat wat de oprichter en CEO van Galapagos zo fascineert: die sporen, dat celweefsel van het verleden? En wil hij zelf zijn sporen nalaten door de toekomst van de biotech- en farmasector te helpen boetseren? ‘Elk jaar 10 procent meer omzet halen. Daar is niets mis mee’, zei hij ooit in een gesprek. ‘Maar voor mij mag het grootser en meeslepender zijn. Zoals zelf medicijnen ontwikkelen, ook al is dat risicovoller en is de kans op falen groot.’

Vanwaar die drang naar grootse dingen? Van de Stolpe: ‘Dat zit gewoon in mij. Ik heb de Kilimanjaro beklommen, de Elfstedentocht gereden, een marathon gelopen. Het moet altijd groots zijn. Ook op school vroeger, als we met een clubje de lokale kerstboomverbranding organiseerden. Ik vond dat het de grootste ooit moest zijn, en dat is het ook geworden.’

Een ‘gaaf biotechbedrijf’ bouwen was zijn ambitie. Eens kijken waar het zou stranden. Anno 1999 begon hij, met een diploma biologie uit Wageningen en wat bedrijfservaring in Europa en de VS op zak. ‘Ik begon als een CEO van niks. Twee wetenschappers en mezelf. Een medicijn was toen zo ver af, man.’ Hij deed er twintig jaar over om te staan waar hij nu staat.

Lange tijd bleef Galapagos een speler die vooral onderzoeksdiensten leverde aan farmaklanten. Dat bracht wel geld op om overeind te blijven, maar de strategie en de beurskoers - na een succesvolle lancering op Euronext Brussel en Amsterdam in 2005 - bleven zwalken. Tot in april 2015 duidelijk werd op welk een potentiële goudmijn Galapagos zat. Uit een test op 600 reumapatiënten bleek dat 83 procent van hen positief reageerde op het reumamedicijn filgotinib. Een miljardenmedicijn was in de maak.

Het ‘wonder’ filgotinib

‘Hé, er blijft een flipper hangen.’ Net als thuis heeft van de Stolpe in zijn kantoor in Leiden een ouderwetse flipperkast staan. Behendig schroeft hij de kast open en bestudeert aandachtig het web van draden en stekkertjes aan de binnenkant. Een los contactje. ‘Morgen even een soldeerbout meenemen.’

De Galapagos-topman, meestal gekleed in jeans en T-shirt met trui of vest eroverheen, heeft blijkbaar alle tijd. De overvolle agenda van zijn bedrijf lijkt hem niet in zijn greep te hebben. Terwijl er toch wel het een en ander moet gebeuren, al was het maar de snelle groei in goede banen leiden en een balans vinden tussen de vele buitenlandse reizen en op tijd weer thuis zijn voor zijn zoon. ‘Ik heb het niet zo druk. Ik heb de juiste mensen om me heen. De operationele taken zijn uitbesteed en goed belegd.’

©Patrick Post

Van de Stolpe focust op de grote deals. Dat filgotinib hét uithangbord van Galapagos werd, is eigenlijk een wonder. Het was al meermaals bijna dood. Eerst haakte GSK af als onderzoekspartner. Later ook AbbVie, waarna de beurswaarde van Galapagos in geen tijd met 1 miljard euro in elkaar plofte.

Dat was in 2015. Toen verkondigde van de Stolpe doodleuk dat het de mooiste dag van zijn bedrijf was. ‘Bij ons alleen blije gezichten’, zei hij. AbbVie sloeg de bal mis, luidde het. Hij kreeg gelijk en sloot enkele maanden later voor datzelfde onderzoek met Gilead de strafste biotechdeal uit de geschiedenis van de Lage Landen. De Amerikanen legden 725 miljoen dollar op tafel, om te beginnen. ‘Hij doet niets liever dan onderhandelen’, zeggen naaste medewerkers. ‘Daar kickt hij op.’

De droom van de Galapagos-topman komt nu heel dichtbij. Drie van de tien best verkopende geneesmiddelen ter wereld zijn reumamiddelen. Het bedrijf, met hoofdkantoor in Mechelen, zit volgens kenners in de ‘sweet spot’ van de farmasector. Nu het met een medicijn als filgotinib, dat geen injectie is maar een pil en daarmee heel veel patiënten kan helpen, naar de markt kan gaan, krijgt het uitzicht op een miljardenomzet.

Zo groeit Galapagos - als ‘een kleine vis in een zee vol haaien’, dixit van de Stolpe - stilaan uit tot een volwaardig farmabedrijf, met geld om zelf overnames te doen en onderzoeksprojecten van anderen te kopen. Al is een eigen verkoopnetwerk uitbouwen nu de eerste prioriteit. Als onderdeel van de deal met Gilead zal Galapagos de verkoop van filgotinib in de Benelux en enkele Europese landen op zich nemen.

Op 11 december 2018 ontving De Tijd CEO Onno van de Stolpe tijdens de CEO Talks.

Hoeveel het middel zal kosten? Galapagos lichtte op de nieuwjaarsbijeenkomst al een tipje van de sluier. De prijs van filgotinib zal niet veel verschillen van die van rivaliserende producten die al op de markt zijn: 10.000 euro per patiënt per jaar. Hij zegt niet bang te zijn voor het zwaar gepolitiseerde publieke debat in Nederland en België over te dure medicijnen. ‘Wij hebben 1,5 miljard euro in Galapagos gestoken, en samen met Gilead gaat er 3 miljard naar filgotinib. Die nieuwe geneesmiddelen komen vandaag bijna allemaal van de biotech, zijn erg duur en moeten uiteindelijk terugverdiend worden.’

Waar van de Stolpe evenmin moeite mee heeft, is zijn notering in de Quote 500-miljonairslijst, zij het op een bescheiden plek: 489. ‘Ik heb wel eens discussies met anderen over de hoge salarissen en waarderingen in onze sector. Ik zeg dan: ‘Luister, Galapagos houdt wel 700 gezinnen aan het werk.’’

De appetijt van Gilead

Donderdagmiddag 14 februari is van de Stolpe een van de hoofdgasten op het Innovation for Health-congres in het WTC in Rotterdam. Hij slentert wat langs de tientallen standjes met innovatieve medische diensten en producten alvorens deel te nemen aan een paneldiscussie. Onderwerp: ‘Fusies en overname als innovatieve strategie’. Ook in het panel: Edwin Moses, de CEO van het Gentse biotechbedrijf Ablynx, dat eind vorig jaar voor 3,9 miljard euro in handen kwam van de Franse farmareus Sanofi.

Met Galapagos kunnen we Philips overvleugelen.
Onno van de Stolpe
CEO Galapagos

Moet Galapagos zelfstandig blijven of is een overname, zoals Ablynx is overkomen, beter voor het bedrijf? De zaal mag zijn stem uitbrengen. De mening van de aanwezigen zal na afloop worden bekendgemaakt. Van de Stolpe wacht de uitkomst niet af. ‘Ik beloof iedere uitslag te volgen’, zegt hij uitdagend. Hij heeft zijn toehoorders goed ingeschat. De overgrote meerderheid stemt voor het behoud van de zelfstandigheid. Achteraf nipt hij tevreden van zijn biertje. ‘Ik wist dat de zaal het met me eens zou zijn.’

Er is nog een (grote) hindernis op het parcours dat van de Stolpe voor zichzelf heeft uitgestippeld: partner Gilead. Een overnamebod is allesbehalve ondenkbaar, zodat Gilead het volledige potentieel van filgotinib naar zich toe kan trekken. De Amerikanen tastten ooit eens zo’n scenario bij Galapagos af. Wat uitmondde in de filgotinibdeal en een standstill. ‘Ik kan me voorstellen dat er zaken zijn die Gilead niet lekker zitten. En ze kunnen ook rekenen’, zei van de Stolpe ooit. Hij neemt daarover geen blad voor de mond en koketteert er ook graag mee, om de beurskoers hoog te houden.

‘Onno weet hoe hij het spel moet spelen’, bevestigen ingewijden. ‘Hij manipuleert de koers niet, hij helpt de koers sturen.’ En belangrijk, hij heeft vele investeerders rijk gemaakt. Zo bouw je een reputatie op. Zelfs in die mate dat hij bij de beursgang op Nasdaq in 2015 honderden miljoenen ophaalde. Met 1,3 miljard euro op de bank is geld vandaag geen zorg meer.

‘Denk groot’, is het devies van de landheer aan de Rijn. Hoe groot, dat laat hij gevraagd en ongevraagd bij iedere gelegenheid weten. ‘Met Galapagos kunnen we Philips overvleugelen.’ De beurswaarde van Philips is ruim 30 miljard euro. Galapagos zit over 5 miljard.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud