Eerste kankerpatiënten behandeld in Leuvense IBA-bunkers

Het UZ Leuven huisvest het eerste protontherapiecentrum van ons land, uitgerust met technologie van IBA uit Louvain-la-Neuve. ©UZ Leuven

In het eerste Belgische protontherapiecentrum in het UZ Leuven, met machines van het Waalse IBA, zijn sinds deze zomer zeven kankerpatiënten behandeld met de preciezere, maar veel duurdere vorm van bestraling. ‘We willen ook inzetten op onderzoek.'

Ruim 3,5 jaar na het begin van de bouw werden sinds deze zomer zeven kinderen en jongvolwassenen met kanker behandeld in het eerste protontherapiecentrum van ons land, op de campus Gasthuisberg van het UZ Leuven.

Protontherapie is een ‘scherpschutterversie' van bestraling. Een tumor wordt enkele seconden gericht bestraald met geladen deeltjes, zodat je minder gezond weefsel beschadigt rond kwetsbare organen dan met klassieke radiotherapie.
‘Bij kinderen met hersentumoren wordt het al ingezet, maar ook bij volwassenen met tumoren in de ogen of bij de ruggenwervels’, zegt dokter Jean-François Daisne, diensthoofd radiotherapieoncologie van het UZ Leuven.

‘Soms liggen gezonde, stralingsgevoelige weefsels te dicht bij de tumor’, zegt Daisne. ‘Het is dan bijna niet mogelijk die te bestralen zonder de levenskwaliteit van de patiënt in gevaar te brengen. Protontherapie biedt de gezonde weefsels meer bescherming, en verlaagt het risico op neveneffecten op lange termijn door de bestraling zelf.’

Jaarlijks 150 à 200 patiënten

Tot voor kort moesten Belgische patiënten die in aanmerking kwamen voor protontherapie noodgedwongen naar Duitse, Franse of Zwitserse centra. ‘We hebben de drempel verlaagd’, zegt UZ Leuven-CEO Wim Robberecht, die inschat dat in ons land jaarlijks 150 à 200 patiënten in aanmerking komen voor de therapie.

De behandelvorm is acht à tien keer duurder dan klassieke radiotherapie. De bouw van het Leuvense centrum kostte 45 miljoen euro. Driekwart was voor rekening van het UZ Leuven, de rest kwam van de Franstalige Université catholique de Louvain en de Vlaamse overheid. Robberecht: ‘Uniek is dat we er klinisch en wetenschappelijk samenwerken over de taalgrens: met de universitaire ziekenhuizen van Brussel, Antwerpen, Gent en Namen, die specialisten en patiënten doorsturen.’

Het Leuvense centrum - twee verdiepingen onder de grond - bevat twee bunkers met metersdikke muren, omwille van de radioactieve stralen. Eén cyclotron of deeltjesversneller behandelt patiënten, de andere wordt ingezet voor fundamenteel onderzoek.

De beursgenoteerde marktleider IBA uit Louvain-la-Neuve, dat wereldwijd installaties bouwt, leverde en installeerde de machines. ‘We zijn fier dat we potentiële klanten die ons bedrijf bezoeken voortaan ook in Leuven onze technologie in klinische actie kunnen tonen’, zegt IBA-communicatiedirecteur Aymeric Harmant. ‘We zullen er in de toekomst buitenlandse specialisten opleiden en met het UZ Leuven onderzoek voeren.’

Eind december 2018 kreeg IBA ook een bestelling voor een tweede protontherapiecentrum in ons land, in Charleroi. Harmant preciseert dat de bouwvergunning daarvoor in augustus werd afgeleverd.

'Zorgvuldige klinische studies nodig'

Protontherapie wordt in ons land terugbetaald voor bepaalde indicaties, zoals tumoren in de hersenen of aan de wervels. Het RIZIV meldt jaarlijks in zo’n 2 miljoen euro te voorzien voor binnen- en buitenlandse behandelingen, al kan dat evolueren. Inclusief reiskosten kan een buitenlandse behandeling meer dan 50.000 euro kosten, een in België ruim 30.000 euro.

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) adviseerde het RIZIV begin 2019 de terugbetaling niet uit te breiden naar andere, veel voorkomende kankertypes, zoals borst-, lever- of rectumkanker. Volgens het KCE is er geen bewijs dat protontherapie in zulke gevallen werkt. ‘Om te bewijzen dat protontherapie een betere behandelingsvorm is, heb je zorgvuldige klinische studies nodig’, aldus UZ-Leuven-CEO Robberecht. ‘Daar willen we in ons centrum op inzetten.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud