Half miljoen Congolezen krijgen gratis Belgisch ebolavaccin

©Dieter Telemans

Een experimenteel vaccin van de Amerikaanse farmareus Johnson & Johnson, ontwikkeld bij Janssen Pharmaceutica, wordt vanaf volgende week in Oost-Congo toegediend.

Half november begint een consortium rond Artsen zonder Grenzen in Oost-Congo met de inenting van een vaccin van Johnson & Johnson (J&J) tegen ebola. Het dodelijke virus besmette er in ruim een jaar al meer dan 3.000 mensen, van wie er ruim 2.100 stierven.

Het experimentele vaccin kan via een klinische studie toegediend worden aan zowat een half miljoen Congolezen en moet voorkomen dat het virus zich buiten de uitbraakzone verspreidt. ‘Het is complementair aan het ebolavaccin van het Amerikaanse farmabedrijf Merck dat er al langer wordt toegediend’, zegt de Belg Johan Van Hoof, wereldwijd hoofd vaccins bij J&J.

Bijwerkingen

‘Het middel van Merck is een levend vaccin, een onschuldig virus waarin een gen wordt ingebouwd zodat het vaccin tegen ebola beschermt’, aldus Van Hoof. ‘Het werkt zeer snel met één dosis, maar het kan bijwerkingen hebben, zoals koorts. Het wordt vooral toegediend aan de contacten van ebolapatiënten en aan hun contacten, omdat de voorraad nu eenmaal beperkt is.’

Ons vaccin heeft minder bijwerkingen, maar je hebt er twee dosissen van nodig, met een interval van 56 dagen.
johan van hoof
hoofd vaccins bij J&J

‘Ons vaccin is geen levend virus. Het heeft minder bijwerkingen, maar je hebt er twee dosissen van nodig, met een interval van 56 dagen. Het heeft meer tijd nodig om mensen langdurig te beschermen. Je kan het reactief gebruiken, tijdens een uitbraak, maar ook preventief. Je kan er gezondheidswerkers, die het meeste risico lopen, mee vaccineren, maar evenzeer kinderen of zwangere vrouwen.’

Janssen Pharmaceutica, de Kempense dochter van J&J in Beerse, speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling en de distributie van het experimentele vaccin. J&J wil voor eind dit jaar een formele goedkeuring indienen bij de Europese autoriteiten.

Hoge nood

De zoektocht nam elf jaar in beslag en de ontwikkeling kostte ‘ruim 700 miljoen dollar’. ‘De helft werd betaald door de Europese Commissie en de Amerikaanse overheid. Omdat we een beroep konden doen op veel publieke middelen schenken we de Congolese autoriteiten alle dosissen gratis, in totaal 1 miljoen dosissen, voor 500.000 mensen. Uiteraard hopen we het vaccin in de toekomst nog in te zetten, maar we verwachten er geen grote financiële return van.’

Johan  Van Hoof

De 61-jarige Belg Johan Van Hoof is sinds 2010 wereldwijd hoofd vaccins en infectieziekten bij de Amerikaanse farmareus Johnson & Johnson, waar hij in 2005 aan de slag ging. Voordien bouwde hij ruim twintig jaar ervaring op invaccins, onder meer bij GlaxoSmithKline.

 

In Oost-Congo is de nood aan een ebolavaccin groot. De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) riep al de noodsituatie uit over de ergste ebola-uitbraak sinds die van 2014 in West-Afrika, waarbij ruim 11.000 mensen het leven lieten. ‘Ebola verspreidt zich snel en bijna de helft van de mensen sterft eraan’, verklaart Van Hoof de moeilijke strijd. Hij was destijds al op het terrein in Sierra Leone en trekt binnenkort naar de Congolese stad Goma, waar de vaccinatie zal beginnen.

Conflicten

‘Het virus presenteert zich ook niet zo dramatisch als films doen uitschijnen. Ebola begint niet met hevige bloedingen, maar met wat een griep of verkoudheid lijkt, waardoor nietsvermoedende patiënten het virus ongewild verspreiden en het voor gezondheidswerkers niet altijd makkelijk is het in een pril stadium te detecteren.’

Bovendien belemmeren gewapende conflicten in Oost-Congo de bewegingsvrijheid van gezondheidswerkers. ‘Een deel van de bevolking pleegde al geweld tegen behandelcentra van ebola, omdat ze die zien als een verlengstuk van de overheid en dus wantrouwen.’ Toch zijn er ook tekenen van beterschap. ‘Het lijkt erop dat de ebolapiek in Oost-Congo voorbij is. Er zijn dagelijks nog enkele nieuwe gevallen, maar minder sinds oktober. Al blijft de situatie onvoorspelbaar.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect