IBA: ‘Effectiviteit van protontherapie staat niet ter discussie'

IBA is een cyclotron aan het opzetten in het UZ Leuven, zodat kankerpatiënten er terecht kunnen voor protontherapie. ©iba

De Waalse producent van protontherapiesystemen IBA beet gisteren van zich af na een negatief advies van de overheid over zijn kankerbestrijdingstechnologie. ‘De overheid legt de lat te hoog’, klinkt het.

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), dat het RIZIV wetenschappelijk advies geeft, dropte donderdag een bom. In een rapport beveelt de overheidsinstelling aan de nieuwe en peperdure protontherapie om kanker te behandelen niet terug te betalen voor zes nieuwe soorten kanker. ‘Geen bewijs dat het werkt’, titelde het KCE in een persbericht.

De ziekteverzekering betaalt protontherapie al sporadisch terug voor een vijftigtal patiënten per jaar. De behandeling gebeurt noodgedwongen in het buitenland, want het eerste centrum in ons land opent pas later dit jaar de deuren in Leuven.

‘Het klopt dat er nog onvoldoende klinisch wetenschappelijk bewijs is om te stellen dat protontherapie beter is dan de klassieke radiotherapie voor veel voorkomende kankers’, zegt het UZ Leuven. Het ziekenhuis wijst er wel op dat de neveneffecten van protontherapie beperkter kunnen zijn dan bij de klassieke radiotherapie, maar er is zorgvuldig onderzoek nodig. Net om dat onderzoek mogelijk te maken bouwt de KU Leuven met een aantal partners een protontherapiecentrum van 45 miljoen euro.

IBA , de Belgische wereldleider in protontherapiecentra en de leverancier van het Leuvense project, kreeg gisteren veel telefoontjes van bezorgde analisten en aandeelhouders. Dat het paradepaardje van het bedrijf in twijfel wordt getrokken op zijn thuismarkt, is pijnlijk. Het bedrijf uit Louvain-la-Neuve maakt zich sterk dat 20 procent van de patiënten die een klassieke bestraling tegen kanker ondergaan baat hebben bij protontherapie. Maar met het advies van de KCE lijkt die doelstelling ver weg.

De klap voor IBA komt nog harder aan omdat het bedrijf al een tijd in het sukkelstraatje zit. De beurskoers van het aandeel zakte gisterochtend tot 22 procent en sloot 5 procent lager af.

IBA benadrukte donderdag dat protontherapie wel degelijk werkt. ‘Het rapport trekt de werking niet in twijfel voor de types van kanker die al terugbetaald worden in België’, zegt Aymeric Harmant. ‘Wereldwijd hebben al 180.000 mensen protontherapie ondergaan. Vorig jaar waren het er 24.000. Als er geen voordelen waren, zouden er nooit zoveel mensen behandeld zijn. Het voordeel voor de patiënt is duidelijk, vooral voor tumoren die resistent zijn tegen traditionele bestraling. Met protontherapie kan de tumor veel harder aangepakt worden.’

Nederland

Harmant benadrukt ook dat andere landen anders omgaan met de therapie en looft de Nederlandse aanpak. ‘In Nederland stelt de Gezondheidsraad dat 7.000 patiënten per jaar baat kunnen hebben bij protontherapie. Daar berekent een model voor elke individuele patiënt of hij baat heeft bij de duurdere protontherapie of dat het beter is de klassieke radiotherapie in te zetten. Andere landen gaan ook in die richting.’

Wereldwijd hebben al 180.000 mensen protontherapie ondergaan. Als er geen voordelen waren, zouden nooit zoveel mensen behandeld zijn.
Aymeric Harmant
Verkoopdirecteur IBA

IBA vindt dat het KCE de lat voor het wetenschappelijk bewijs te hoog legt. ‘Het geëiste niveau is moeilijk te bereiken voor protontherapie’, vertelt Harmant. Om de langetermijneffecten na te gaan moeten patiënten twintig jaar gevolgd worden. ‘Maar als die studies klaar zijn, is de technologie al zo geëvolueerd dat de studies niet meer relevant zijn. Van de klassieke radiotherapie zijn ook geen langetermijnstudies beschikbaar.’

Het KCE hekelt ook dat er geen duidelijke vergelijkende ‘gerandomiseerde’ studies zijn. In zulke controlestudies worden patiënten willekeurig toegewezen aan protontherapie of klassieke bestraling. Zo kunnen objectieve verschillen worden vastgesteld. Harmant: ‘Het is moeilijk om voor zo’n studies patiënten te vinden. Ze hebben een voorkeur voor een bepaalde therapie en willen niet door het toeval laten bepalen welke therapie ze krijgen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect