Ablynx in de clinch met Unilever over lamatechnologie

©© McPHOTO/E. Strigl

Het Gentse biotechbedrijf Ablynx en Unilever vechten al jaren in stilte een bitse juridische strijd uit. Ablynx beschuldigt de Nederlands-Britse reus van patentbreuk omdat die lamatechnologie zou hebben gebruikt om medicijnen te ontwikkelen.

Unilever was er in de jaren 90 snel bij, toen Belgische wetenschappers ontdekten dat lama’s over bijzondere antilichamen beschikken. Het Brits-Nederlandse levensmiddelenbedrijf droomde al van effectievere tandpasta of betere antiroosshampoo en hield ooit lama’s op een Nederlandse boerderij. Ruim 25 jaar later rest een enorme kater, bleek op 25 juni. Met bedrukte gezichten verschenen zes Unilever-vertegenwoordigers in de rechtbank van Den Haag. Voor de zoveelste aflevering in een juridisch gevecht over de lama’s.

Het Gentse Ablynx, begin vorig jaar overgenomen door het Franse farmaconcern Sanofi voor 3,9 miljard euro, beschuldigt Unilever van patentbreuk. Het voedingsconcern zou de lamatechnologie hebben gebruikt voor de ontwikkelingen van medicijnen, terwijl dat niet mocht.

Medicijnen op lamabasis waren jaren het exclusieve terrein van Ablynx, dat vorig jaar groen licht kreeg van Europa om een eerste ‘lamamedicijn’ - Cablivi, tegen een zeldzame bloedziekte - op de markt te brengen. Sinds 2012 troffen beide partijen elkaar tientallen keren, zonder dat het bekend raakte. De bedrijven procedeerden tot in de Hoge Raad, het hoogste Nederlandse rechtscollege.

Voor de zitting van 25 juni zei Unilever-advocaat Richard Ebbink dat hij niet begrijpt dat de zaak al zo lang aansleept. ‘Dit gaat nergens over.’ Unilever had geen baat bij de lamatechnologie, legde hij uit. De bijzondere antilichamen zijn nooit gebruikt in een commercieel Unilever-product. De patenten op de lama-technologie zijn ook al in augustus 2013 verlopen.

Lama-antilichamen

Ablynx gelooft dat een Unilever-partner lama-technologie gebruikte voor een medicijn, terwijl dat niet mocht.

Het Ablynx-kamp telt zeven mensen. Onder hen twee Britse advocaten, die aanschuiven omdat Ablynx ook in het VK een procedure begon tegen Unilever. Op 25 juni stond een getuigenverhoor op de agenda. Ablynx hoopte er aan te tonen dat Unilever de lama-antilichamen gebruikte voor de ontwikkeling van een medisch product.

Een van de getuigen was Rod Richards, de CEO van VHsquared, een Britse biotech’er die Unilever mee oprichtte. VHsquared was jaren geleden betrokken bij een poging van Unilever om een voedingsproduct te ontwikkelen dat - met behulp van lama-antilichamen - mensen zou beschermen tegen het rotavirus, dat een gevaarlijke infectieziekte kan veroorzaken. Het project draaide op niets uit. VHsquared werkt nu aan een medicijn tegen de ziekte van Crohn.

Tijdens het verhoor van Richards werd duidelijk waar het Ablynx om te doen is. VHsquared kreeg van Unilever een sublicentie op de lama-technologie. De vraag is of het Britse bedrijf zich aan de voorwaarden hield. Heeft VHsquared de lama-technologie gebruikt bij de ontwikkeling van zijn kandidaat-medicijn? En gebeurde dat al voor augustus 2013, voor de patenten verliepen?

Uitsluitsel komt er niet, maar na afloop van het getuigenverhoor maakte Ablynx-advocaat Wouter Pors een einde aan de onduidelijkheid over de bedoelingen achter alle procedures. Ablynx wil ‘een vergoeding’. De eerdere juridische procedures waren volgens Pors nodig om vast te stellen waar de scheidingslijn lag tussen de licenties van Ablynx en die van Unilever.

Ander front

Die lijn is er ondertussen. De hoogste rechter bepaalde dat Unilever de lamatechnologie niet mag inzetten bij de ontwikkeling van voedingsmiddelen gericht tegen specifieke ziekteverwekkers. Maar zelfs het oordeel van de hoogste rechter is niet definitief. Unilever begon een herroepingsprocedure, op grond van informatie die tijdens recente getuigenverhoren naar boven kwam. Die zou door Ablynx zijn achtergehouden.

Terwijl het ene juridische gevecht dus voortduurt, opende Ablynx al een ander front. Het wil aantonen dat Unilever en VHsquared zich op het terrein van Ablynx hebben begeven en daar voordeel uithaalden. Want als VHsquared met succes een medicijn tegen de ziekte van Crohn introduceert, zou het de concurrentie hebben verslaan door zeker twee jaar een licentie te schenden die Ablynx toekwam. Deze week hoort de Haagse rechtbank nog twee medewerkers van VHsquared.

Vooruitlopend op een eindoordeel blijkt dat Pors al nadacht over de gewenste vergoeding. Een inbreuk van twee jaar op de Ablynx-licentie betekent volgens hem dat Ablynx recht heeft op de verkoopinkomsten van VHsquared in de eerste twee jaar dat het Crohn-medicijn op de markt is. Dat kan om grote bedragen gaan, want de ziekte van Crohn vormt een grote markt voor farmabedrijven.

In het gerechtsgebouw in Den Haag veerde Unilever-advocaat Ebbink op toen hij hoorde dat zijn tegenstrever ‘een vergoeding’ voor Ablynx wil. ‘Dan is dat tenminste duidelijk.’ Het lijkt alsof de lama-erfenis Ablynx en Unilever nog even zal achtervolgen.

© Het Financieele Dagblad

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect