'Alle vaccinproducenten moeten door een leercurve'

©EPA

'Onzekerheden zijn inherent aan vaccinproductie', zeggen experts in koor. Maar de ongeziene schaal en snelheid en de nieuwe processen verhogen de kans op disruptie. 'De fabrikanten moeten allemaal door een leercurve.'

'Dat we eerst bij Pfizer en nu bij AstraZeneca disruptie zien in hun coronavaccinproductie heeft mij, net als veel experts in het wereldje, totaal niet verrast', zegt Mauro Bernuzzi, een oudgediende in de productie en distributie van vaccins.

De Italiaan zat tien jaar op de eerste rij als 'vice president global supply chain management' bij de Britse vaccinreus GlaxoSmithKline in Waals-Brabant, waar een van 's werelds grootste producenten 9.000 mensen tewerkstelt.

'Vaccins maken is klassiek bij het moeilijkste wat er is in de farma-industrie', zegt Bernuzzi, vandaag consultant bij de internationale vaccincoalitie CEPI (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations), die 2 miljard euro investeerde in de ontwikkeling en productiecapaciteit van coronavaccins.

'Het is een veel moeilijker procedé dan dat om een kleine chemische molecule of een ‘gewoon’ medicijn te maken, omdat je werkt met levende virussen en bacteriën. Daardoor moet je een heleboel kwaliteitscontroles inlassen, die veel tijd kosten.' Neem het pneumokokkenvaccin. Bij de productie daarvan zijn er meer dan 600 kwaliteitstesten, wat betekent dat het 600 keer fout kan gaan.

Levend materiaal

'Net omdat je met levend materiaal zit, zijn er parameters die schommelen, zoals de hoeveelheid die je kan produceren en de tijd die dat in beslag neemt', zegt professor Nico Vandaele (KU Leuven), die zich al 10 jaar verdiept in 'vaccinsystemen', de hele ketting van de productie tot en met de 'last mile'-levering aan vaccinatiepunten.

'Onzekerheden zijn inherent aan vaccinproductie. Als er afwijkingen zijn tijdens de productie, moeten stalen getest worden in een labo en dat kan tot vertragingen leiden, omdat fabrikanten absoluut geen risico's willen nemen. In het slechtste geval moet een vaccinlot de vuilbak in.'

Klassiek verstrijken er zes à negen maanden tussen het begin van de productie van een vaccin en de uiteindelijke verscheping, zegt Bernuzzi, met dat verschil dat het bij coronavaccins gaat om nieuwe en dus per definitie nog 'onvolwassen' productie-processen.

Met andere woorden: de kwaliteit van de vaccins zal na verloop van tijd onveranderd blijven, maar het productieproces zal robuuster worden, met minder machines die blokkeren of minder onderbrekingen bij het zetten van de labels op de flacons.

Leercurve

'Alle producenten moeten nu door eenzelfde leercurve, waardoor je meer kans hebt op disruptie', aldus Bernuzzi. 'Zo spreekt AstraZeneca over een lager dan verwachte opbrengst in een van de fabrieken in de keten (Henogen, in het Belgische Seneffe, red.). Wellicht hadden ze tijdens de ontwikkeling een prognose gemaakt en valt de productie nu lager uit. Dat maakt ook deel uit van de leercurve.'

Het is een ijzeren wetmatigheid dat de wachttijden kunnen oplopen naarmate je meer stromen moet zien te synchroniseren.
Nico Vandaele
Hoogleraar KU Leuven

De productie van coronavaccins is extra uitdagend en complex wegens de ongeziene schaal en de snelheid waarmee dat gebeurt, aldus Vandaele. 'Je ziet globale netwerken ontstaan, van farmabedrijven met tal van onderaannemers, die zelf ook hun productie in sneltempo moeten zien op te schalen. Als je je vaccinproductie opschaalt, vergt dat tijd omdat je daarvoor eerst opnieuw bepaalde goedkeuringen moet krijgen.'

'De grondstoffen worden ook niet altijd op dezelfde plaats geproduceerd als waar de vaccinflesjes gevuld en verpakt worden. Bovendien zit je ook nog eens met de flacons, die van elders moeten komen. Het is een ijzeren wetmatigheid dat de wachttijden kunnen oplopen naarmate je meer stromen moet zien te synchroniseren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud