Als je immuunsysteem schadelijker is dan het coronavirus

Longarts-immunoloog Bart Lambrecht, verbonden aan het UZ Gent en het VIB. ©Tom Verbruggen

Onder impuls van longarts-immunoloog Bart Lambrecht onderzoeken negen ziekenhuizen of reumamedicatie sommige Covid-19-patiënten kan helpen. 'Vooral bij veertigers en vijftigers zien we een op hol geslagen immuunreactie.'

Bij zo'n een op de vijf Covid-19-patiënten met ernstige ademnood is iets vreemds aan de hand. Hun immuunsysteem gaat te lang in overdrive en richt grote schade aan in de longen, maar ook in de lever en het hart.

'Bij veertigers en vijftigers, die tot dan gezond waren, zien we hoe hun immuunsysteem nog fel te keer gaat zelfs als we geen virus meer bespeuren in hun lichaam en het dus niet meer nodig is', zegt Bart Lambrecht, een internationaal vermaard immunoloog aan het UZ Gent.

Bij die ontregeling zijn de zogenaamde cytokines de boosdoener. Doorgaans spelen die een positieve rol, door alarm te slaan als een virus het lichaam binnendringt en door vervolgens de soldaten van ons afweersysteem aan te sporen de indringer te lijf te gaan. Zodra de vijand is overwonnen, houden de cytokines zich koest en kalmeert ons afweersysteem. Maar bij een cytokinestorm gebeurt dat niet, met alle gevolgen van dien bij sommige Covid-19-patiënten.

 

Niet bij bejaarden

Zo'n cytokinestorm zien we vooral bij veertigers en vijftigers omdat je een sterk, alert immuunsysteem moet hebben om te kunnen overreageren.
Bart Lambrecht
Longarts-immunoloog (UZ Gent)

'Onze longen zijn een zeer delicaat orgaan', zegt Lambrecht. 'Als een gewricht dubbel zo dik opzwelt, ga je daar niet dood van. Maar als je longen, die naar binnen opzwellen, ontsteken, kunnen ze geen zuurstof meer opnemen. Wij zien zo'n cytokinestorm bij veertigers en vijftigers omdat je  een sterk, alert immuunsysteem moet hebben om te kunnen overreageren. Dat is meteen ook de reden waarom je dat niet ziet bij bejaarden.'

Medicatie om een cytokinestorm bij Covid-19-patiënten te doen liggen, is er niet. Daarom zijn negen Belgische ziekenhuizen, onder leiding van  Lambrecht, een klinische studie gestart met medicijnen die hun strepen hebben verdiend bij de behandeling van andere aandoeningen waarbij het immuunsysteem te hevig te keer gaat. Het gaat om tocilizumab, anakinra en siltuximab, gebruikt om reumatoïde artritis te behandelen.  

'Via bloedonderzoek willen we een opkomende cytokinestorm en ernstige zuurstofnood vroeg detecteren', aldus Lambrecht, 'om dan al de medicatie toe te dienen, zodat mensen niet naar intensieve zorg moeten gaan. We hopen op de eerste resultaten over twee à drie maanden, in het beste geval al binnen een maand.' 

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), waar Lambrecht onderzoeksdirecteur is, zal de precieze werking van de reumamedicatie bij Covid-19-patiënten bestuderen. 

Nu al run op medicatie

'De grootste uitdaging wordt enerzijds de rekrutering van 342 patiënten en de mankracht, omdat ziekenhuizen alle aandacht op de behandeling van Covid-19-zieken moeten blijven richten. Zelf heb ik zondagnacht ook gewoon gewerkt in het UZ Gent.'

'Anderzijds zien we wereldwijd al een run op die medicatie, omdat ook in landen als Italië, China en de VS zulke klinische studies lopen. Daarom kochten wij de onze twee weken geleden al in. De stocks zijn al laag en de internationale vraag zal alleen maar toenemen als de medicatie ook aanslaat bij Covid-19-patiënten.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud